ഇത് ഇന്ത്യൻ യുഗം

ബംഗ്ലാദേശിൽ സംഭവിച്ചതിൽ

മോദിയുടെ രഹസ്യ ഡീൽ

ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ നാടകങ്ങളിൽ ഒന്നിന് നമ്മുടെ അയൽരാജ്യമായ ബംഗ്ലാദേശ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഷെയ്ഖ് ഹസീന എന്ന ഉരുക്കുവനിതയുടെ പതനം, പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ, ഒടുവിൽ ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി അഥവാ BNP-യുടെ തിരിച്ചുവരവ്. ഫെബ്രുവരി 17-ന് താരിഖ് റഹ്‌മാൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുമ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ അടുത്ത നീക്കത്തിലേക്കാണ്.
എല്ലാവരും ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു: താരിഖ് റഹ്‌മാൻ നേരിട്ട് ക്ഷണിച്ചിട്ടും

എന്തുകൊണ്ട് നരേന്ദ്ര മോദി ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പോയില്ല? ഇത് ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര പരാജയമാണോ? അതോ ശത്രുവിനെ പോലും സുഹൃത്താക്കുന്ന മോദിയുടെ ആരും കാണാത്ത വലിയൊരു ‘ചെസ്സ് കളി’യാണോ? ബംഗ്ലാദേശിലെ പുതിയ കരുത്തുറ്റ സർക്കാരിനെ ഡൽഹിയുടെ വരുതിയിലാക്കാൻ ഇന്ത്യ ഒരുക്കുന്ന ആ ‘മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ’ എന്താണ്? ഏതായാലും ഇന്ന് നമ്മൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് വെറുമൊരു സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിനെ കുറിച്ചല്ല. മറിച്ച്, ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ അധിപൻ ആരാണെന്ന് നരേന്ദ്ര മോദി ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്ന ആ അതിഭയങ്കരമായ നയതന്ത്ര തന്ത്രത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഇന്ത്യയുടെ പവർ എന്താണെന്നും, മോദി എന്ന തന്ത്രജ്ഞൻ എങ്ങനെയാണ് കരുക്കൾ നീക്കുന്നതെന്നും നമുക്ക് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം. സ്കിപ്പ് ചെയ്യാതെ അവസാനം വരെ കാണുക, കാരണം ഇന്ത്യയുടെ വരാനിരിക്കുന്ന 50 വർഷത്തെ സുരക്ഷ ഈ നീക്കങ്ങളിലാണ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്!”

ഷെയ്ഖ് ഹസീനയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വെറുമൊരു സൗഹൃദമായിരുന്നില്ല. അത് ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ കവചമായിരുന്നു. എന്നാൽ ജനരോഷത്തിന് മുന്നിൽ ഹസീനയ്ക്ക് അധികാരം വിടേണ്ടി വന്നപ്പോൾ, ഇന്ത്യ എടുത്ത നിലപാട് ലോകരാജ്യങ്ങളെ അമ്പരപ്പിച്ചു. ഹസീനയെ സുരക്ഷിതമായി ഇന്ത്യയിലെത്തിച്ചു. പലരും പറഞ്ഞു ഇത് BNP-യെ പിണക്കുമെന്ന്. എന്നാൽ മോദി സർക്കാർ ഒരു കാര്യം ഉറപ്പിച്ചു: ‘ഞങ്ങളെ വിശ്വസിച്ചവരെ ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും നടുക്കടലിൽ ഉപേക്ഷിക്കില്ല.’
ഈ ഒരു പ്രവർത്തിയിലൂടെ ഇന്ത്യ ലോകത്തിന് നൽകിയത് വലിയൊരു സനദേശമാണ്. ഇന്ത്യ ഒരു വിശ്വസ്ത സുഹൃത്താണ്. അധികാരം പോയാലും ആപത്ത് ഘട്ടത്തിൽ കൂടെ നിൽക്കുന്ന രാജ്യം. എന്നാൽ ഇത് BNP-ക്ക് വലിയൊരു തലവേദനയായിരുന്നു. കാരണം, ഇന്ത്യയെ പിണക്കി അവർക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാനാവില്ലെന്ന് അവർക്കറിയാം. താരിഖ് റഹ്‌മാൻ അധികാരമേൽക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാം എന്നതാണ്. ഇവിടെയാണ് മോദിയുടെ തന്ത്രം വിജയിക്കുന്നത്. ഹസീന ഇന്ത്യയിലുണ്ടെന്നത് BNP-ക്ക് മേൽ ഇന്ത്യ വെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ‘ലിഷൻ’ (leash) പോലെയാണ്. ബംഗ്ലാദേശിൽ ഇന്ത്യ വിരുദ്ധ നീക്കങ്ങൾ നടന്നാൽ ഹസീനയുടെ സ്വാധീനം വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ ഇന്ത്യക്ക് കഴിയും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ താരിഖ് റഹ്‌മാൻ ഇപ്പോൾ വിനയപൂർവ്വം ഇന്ത്യയുടെ സഹകരണം തേടുകയാണ്.
താരിഖ് റഹ്‌മാൻ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ വ്യക്തിപരമായി ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ ഒരു അയൽരാജ്യത്തെ വലിയ മാറ്റത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി പങ്കെടുക്കേണ്ടതാണ്. പക്ഷേ മോദി പോയില്ല! എന്തുകൊണ്ട്?

ഇന്ത്യ അയക്കുന്നത് ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ ഓം ബിർളയെയും വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി വിക്രം മിസ്രിയെയുമാണ്. ഇത് വളരെ കൃത്യമായി പ്ലാൻ ചെയ്ത ഒരു നീക്കമാണ്. ബംഗ്ലാദേശിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും ശാന്തമല്ല. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി അവിടെ പോകുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് ചേർന്നതല്ല. ഓം ബിർളയെ അയക്കുന്നതിലൂടെ, ബംഗ്ലാദേശിലെ പാർലമെന്ററി സംവിധാനത്തെ ഇന്ത്യ ബഹുമാനിക്കുന്നു എന്ന് കാണിക്കുന്നു. അതായത്, ‘ഞങ്ങൾ വ്യക്തികളെക്കാൾ കൂടുതൽ ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയെയാണ് വിലമതിക്കുന്നത്.’ഇന്ത്യയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നിടത്തോളം മാത്രമേ ഈ സൗഹൃദം ഊഷ്മളമാകൂ എന്ന സന്ദേശം മോദി കൈമാറി കഴിഞ്ഞു. ഹസീനയെ പുറത്താക്കിയ രീതിയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ചെറിയ അതൃപ്തിയുണ്ട്, അത് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ മോദിയുടെ അസാന്നിധ്യം സഹായിച്ചു.

മോദി താരിഖ് റഹ്‌മാനെ ഫോണിൽ വിളിച്ച് സംസാരിച്ചു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അഭിനന്ദനങ്ങൾ അറിയിച്ചു, പക്ഷേ ഡൽഹിയിലിരുന്ന് കൊണ്ട് തന്നെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വികസനത്തിന് ഇന്ത്യ കൂടെയുണ്ടാകും, പക്ഷേ ഞങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിൽ സമാധാനം വേണം.”
നമുക്ക് സത്യങ്ങൾ സംസാരിക്കാം. ബംഗ്ലാദേശിന് ഇന്ത്യയില്ലാതെ നിലനിൽപ്പില്ല. ഉള്ളി മുതൽ വൈദ്യുതി വരെ ബംഗ്ലാദേശിലെത്തുന്നത് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണ്. ബംഗ്ലാദേശിലെ പണപ്പെരുപ്പം നിയന്ത്രിക്കണമെങ്കിൽ ഇന്ത്യ കനിയണം. താരിഖ് റഹ്‌മാന്റെ സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ ആദ്യ ഉപദേശം ‘ഇന്ത്യയെ പിണക്കരുത്’ എന്നാണ്.

ഇന്ത്യ നൽകുന്ന വികസന സഹായങ്ങൾ (Line of Credit) കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറാണ്. ചൈനയെപ്പോലെ കടക്കെണിയിൽ പെടുത്തി രാജ്യം പിടിച്ചടക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇന്ത്യക്കില്ല. അത് ബംഗ്ലാദേശിലെ ജനങ്ങൾക്കും അറിയാം. ഇന്ത്യയുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധം തകർന്നാൽ ബംഗ്ലാദേശിൽ ആഭ്യന്തര കലാപം ഉണ്ടാകും. ഈ ഒരു ‘ഇക്കണോമിക് ലിവറേജ്’ (Economic Leverage) മോദി സർക്കാർ ഭംഗിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഹുമയൂൺ കബീർ എന്ന താരിഖ് റഹ്‌മാന്റെ ഉപദേഷ്ടാവ് ‘പരസ്പര നേട്ടം’ എന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന്റെ അർത്ഥം ഇതാണ്: “ഞങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ പണവും വിഭവങ്ങളും വേണം, അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ പഴയ കാലത്തെ ഇന്ത്യ വിരുദ്ധത തൽക്കാലം മാറ്റിവെക്കാം.” ഇതിനെയാണ് നയതന്ത്ര ഭാഷയിൽ ഇന്ത്യയുടെ വിജയം എന്ന് പറയുന്നത്. ശത്രുവിനെക്കൊണ്ട് ‘നമുക്ക് ഒന്നിച്ച് പോകാം’ എന്ന് പറയിപ്പിക്കുന്ന മോദി തന്ത്രം!

ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ അസം, മേഘാലയ, ത്രിപുര എന്നിവയുടെ സുരക്ഷ ബംഗ്ലാദേശുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മുൻപ് BNP ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യ വിരുദ്ധ തീവ്രവാദികൾക്ക് ബംഗ്ലാദേശിൽ പരിശീലന ക്യാമ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് 2026-ലാണ് നമ്മൾ നിൽക്കുന്നത്. ഇന്ത്യ ഭരിക്കുന്നത് 56 ഇഞ്ച് നെഞ്ചളവുള്ള നരേന്ദ്ര മോദിയാണ്. തീവ്രവാദത്തിനെതിരെ മോദി സർക്കാർ പുലർത്തുന്ന വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാട് ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ബംഗ്ലാദേശിലെ പുതിയ സർക്കാരിന് ഇന്ത്യ നൽകിയ സന്ദേശം ഇതാണ്: “ഇന്ത്യക്കെതിരായ ഒരു വിരൽ പോലും ബംഗ്ലാദേശ് മണ്ണിൽ ഉയരരുത്. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം ഭീകരമായിരിക്കും.”

ഇന്ന് ഇന്ത്യയുടെ റോ (RAW) ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുരക്ഷാ ഏജൻസികൾ അതിർത്തിയിൽ അതീവ ജാഗ്രതയിലാണ്. താരിഖ് റഹ്‌മാൻ തന്റെ ആദ്യ വിദേശ സന്ദർശനം ഡൽഹിയിലേക്ക് പ്ലാൻ ചെയ്യുന്നത് തന്നെ ഈ പേടി കൊണ്ടും ബഹുമാനം കൊണ്ടുമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ താൽപ്പര്യങ്ങളെ മാനിക്കാതെ തനിക്ക് അധികാരം നിലനിർത്താനാവില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു.
ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ബംഗ്ലാദേശ് വെറുമൊരു അയൽ രാജ്യമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കുള്ള ‘ഗേറ്റ്‌വേ’ ആണ്. ചറ്റോഗ്രാം (Chittagong), മോംഗ്ല (Mongla) തുറമുഖങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഹസീന അനുവാദം നൽകിയിരുന്നു. പുതിയ സർക്കാർ വന്നാലും ഇത് തുടരേണ്ടത് ഇന്ത്യയുടെ ആവശ്യമാണ്. പകരമായി ബംഗ്ലാദേശിന് ട്രാൻസിറ്റ് ഫീസായി വലിയൊരു തുക ലഭിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ ‘Neighbourhood First’ പോളിസിയിൽ ബംഗ്ലാദേശിന് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ അതിനൊപ്പം ‘India First’ എന്ന നയം കൂടി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. അതായത്, ഞങ്ങളുടെ സഹായം വേണമെങ്കിൽ ഞങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണം. ബംഗ്ലാദേശിലെ റെയിൽവേ വികസനം, റോഡ് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെല്ലാം ഇന്ത്യയുടെ നിക്ഷേപമുണ്ട്. ഈ നിക്ഷേപങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന് താരിഖ് റഹ്‌മാൻ ഉറപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് മോദിയുടെ മറ്റൊരു വിജയമാണ്. അധികാര മാറ്റം നടന്നാലും ഇന്ത്യയുടെ പ്രോജക്റ്റുകൾക്ക് മാറ്റം സംഭവിക്കില്ല എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ ഡൽഹിക്ക് കഴിഞ്ഞു.

ബംഗ്ലാദേശിലെ മാറ്റങ്ങളിൽ ചൈന കണ്ണുവെക്കുന്നുണ്ട്. ബംഗ്ലാദേശിനെ കടക്കെണിയിലാക്കി ഇന്ത്യക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാനാണ് ബീജിംഗിന്റെ ശ്രമം. എന്നാൽ മോദി സർക്കാർ അവിടെയും വിജയിച്ചു. ചൈനയുടെ പലിശയില്ലാത്ത കടത്തേക്കാൾ വിശ്വാസ്യത ഇന്ത്യയുടെ സഹായത്തിനുണ്ടെന്ന് ബംഗ്ലാദേശ് തിരിച്ചറിയുന്നു. ശ്രീ ലങ്കയിലും മാലിദ്വീപിലും നടന്നത് ബംഗ്ലാദേശിൽ ആവർത്തിക്കാൻ ഇന്ത്യ സമ്മതിക്കില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഹസീന വീണ ഉടൻ തന്നെ ഇന്ത്യ തന്ത്രപരമായ നിശബ്ദത പാലിച്ചത്. പുതിയ സർക്കാരിന് ഇന്ത്യയുടെ അനിവാര്യത ബോധ്യപ്പെടാൻ ആ നിശബ്ദത ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇന്ന് താരിഖ് റഹ്‌മാൻ ഇന്ത്യയുമായി ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നത് ചൈനയ്ക്കുള്ള വലിയൊരു തിരിച്ചടിയാണ്. ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ആര് വാഴണം എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ഡൽഹിയാണെന്ന് മോദി ഒരിക്കൽ കൂടി തെളിയിച്ചു.

അപ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശിലെ രാഷ്ട്രീയ അഴിച്ചുപണി ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു വെല്ലുവിളിയാണെന്ന് കരുതിയവർക്ക് തെറ്റി. മോദി സർക്കാരിന്റെ വിദേശനയം അത്രമേൽ കരുത്തുറ്റതാണ്. താരിഖ് റഹ്‌മാൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ തണലിൽ മാത്രമായിരിക്കും. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ കാലത്തെക്കാൾ മികച്ച രീതിയിൽ, എന്നാൽ ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷയിൽ ഒട്ടും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ ബന്ധം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനാണ് ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഓം ബിർളയുടെ സാന്നിധ്യം വഴി പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വലിയൊരു മാതൃകയാണ് ഇന്ത്യ അവിടെ കാഴ്ചവെക്കുന്നത്. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പരമാധികാരത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ, മേഖലയിലെ സമാധാനത്തിന് ഇന്ത്യയുടെ കാവൽ കണ്ണ് എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുമെന്ന് മോദി ഉറപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
ചുരുക്കത്തിൽ, ബംഗ്ലാദേശിലെ മാറ്റം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആശങ്കയല്ല, മറിച്ച് പുതിയൊരു അവസരമാണ്. താരിഖ് റഹ്‌മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുതിയ സർക്കാർ ഇന്ത്യയുമായി എങ്ങനെ സഹകരിക്കുമെന്ന് വരും ദിവസങ്ങളിൽ നമുക്ക് കാണാം. പക്ഷേ ഒന്ന് ഉറപ്പാണ്, ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ‘ബിഗ് ബോസ്’ ഇന്ത്യ തന്നെയാണ്, അത് നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായി തുടരുക തന്നെ ചെയ്യും.