അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിരോധ രംഗത്തുനിന്നും ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന ചില വാർത്തകൾ ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ പൗരനെയും ഒരേസമയം അഭിമാനം കൊള്ളിക്കുന്നതും അതോടൊപ്പം തന്നെ കൗതുകമുണർത്തുന്നതുമാണ്. ഇന്ത്യ വളരെ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന, ശത്രുരാജ്യങ്ങളുടെ ഉറക്കം കെടുത്താൻ പോന്ന ഒരു തന്ത്രപ്രധാനമായ നീക്കം പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആണവ പോർമുനകൾ യുദ്ധസജ്ജമാക്കി വിന്യസിച്ചു എന്ന അതീവ രഹസ്യവിവരം സ്വീഡൻ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സിപ്രി എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ഗവേഷണ ഏജൻസി ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെയാണ് നാടകീയമായ ആ ചോദ്യം ഉയരുന്നത്, ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സേന അതീവ രഹസ്യമായി ചെയ്ത ഒരു തന്ത്രപരമായ നീക്കം എങ്ങനെയാണ് സ്വീഡനിലിരിക്കുന്ന ഒരു ഏജൻസി കൃത്യമായി അറിഞ്ഞത്? ഇന്ത്യയിലെ ഏതെങ്കിലും ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇത് ചോർത്തിയതാണോ അതോ ഇതിന് പിന്നിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും വലിയ തന്ത്രങ്ങളുണ്ടോ? രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയെയും പ്രതിരോധ നയതന്ത്രങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഈ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന വിവരങ്ങളാണ് നമ്മൾ ഇന്ന് ഈ വീഡിയോയിലൂടെ വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നത്.
സ്വീഡനിലെ സ്റ്റോക്ക്ഹോം ഇന്റർനാഷണൽ പീസ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് അഥവാ സിപ്രി പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി പന്ത്രണ്ടോളം ആണവ പോർമുനകൾ അതിർത്തിയിലോ അല്ലെങ്കിൽ കടലിലോ ഏതുനിമിഷവും തൊടുക്കാൻ പാകത്തിൽ യുദ്ധമുന്നണിയിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആണവായുധങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നത് മിസൈലുകളിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തി പ്രത്യേക കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ്. എന്നാൽ അതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, മിസൈലുകളിൽ ഘടിപ്പിച്ച് തൊടുക്കാൻ പാകത്തിൽ ഇവ വിന്യസിച്ചു എന്നത് ലോകരാജ്യങ്ങളെ ഒന്നടങ്കം ഞെട്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. സിപ്രിയുടെ കൈയിൽ സ്വന്തമായി ചാരന്മാരോ അല്ലെങ്കിൽ രഹസ്യവിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പ്രത്യേക ഇന്റലിജൻസ് സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. അവർ പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത് വാണിജ്യ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളെയും പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ ചില ഔദ്യോഗിക രേഖകളെയുമാണ്. എന്നാൽ അതിലുപരിയായി, പേര് വെളിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കാത്ത ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സ്വകാര്യ സംഭാഷണങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഈ വിവരം തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതെന്ന് സിപ്രി തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെയാണ് മാധ്യമങ്ങളും പ്രതിരോധ വിദഗ്ധരും ഒരു വലിയ അഭ്യൂഹത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. ഈ രഹസ്യം ചോർന്നതല്ല, മറിച്ച് കൃത്യമായ ലക്ഷ്യത്തോടെ ചോർത്തിയതാണെന്ന സൂചനകളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.
രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ രഹസ്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പുറത്തായതിനെ പരിഹസിക്കാനും, സുരക്ഷാ വീഴ്ചയാണെന്ന് വരുത്തിതീർക്കാനും ഇവിടെ ചിലർ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട് എന്നത് കാണാതിരിക്കാനാവില്ല. അതീവ രഹസ്യമായി ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ചോർന്നു എന്നും, അജിത് ഡോവലിന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ പിഴച്ചോ എന്നുമൊക്കെയാണ് ചിലരുടെ ചോദ്യം. എന്നാൽ, രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നയങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്ന നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെയോ, ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവലിന്റെയോ തന്ത്രങ്ങൾ അത്ര പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ വിമർശകർക്ക് സാധിക്കില്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. രാജ്യത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ എങ്ങനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണമെന്ന് അജിത് ഡോവലിനെ ആരും പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കേണ്ടതില്ല. രാവിലെ ചായ കുടിക്കുന്നതിന് മുൻപ് പാകിസ്ഥാന്റെ ഐഎസ്ഐ എന്താണ് ചെയ്യുന്നതെന്നും, രാത്രി കിടക്കുന്നതിന് മുൻപ് വാഷിംഗ്ടൺ ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ എന്താണ് പ്ലാൻ ചെയ്യുന്നതെന്നും കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിരോധ തലച്ചോറാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്
അങ്ങനെയുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ കീഴിൽ ഇത്രയും വലിയൊരു പ്രതിരോധ രഹസ്യം അബദ്ധത്തിൽ ചോർന്നുപോയി എന്ന് കരുതുന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ വിഡ്ഢിത്തം. ഇവിടെയാണ് നയതന്ത്രത്തിലെയും യുദ്ധതന്ത്രത്തിലെയും ഒരു പ്രധാന അടവ് നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ഇതിനെ പരിഹാസമല്ല, മറിച്ച് ‘ഫോർവേഡ് ലീക്ക്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘സ്ട്രാറ്റജിക് ഡിറ്ററൻസ്’ എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചില സമയങ്ങളിൽ നമ്മുടെ പക്കലുള്ള ആയുധശേഷിയും ശക്തിയും ശത്രുവിനെ ബോധപൂർവ്വം അറിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ശത്രുരാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ നീക്കങ്ങൾ കണ്ട് ഭയക്കണം, എന്നാൽ അത് ഇന്ത്യ നേരിട്ട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞ് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ക്ഷണിച്ചുവരുത്താനും പാടില്ല. അങ്ങനെയുള്ള സാഹചര്യത്തിലാണ് വിശ്വസ്തതയുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസി വഴി ഈ വിവരം ലോകമറിയുന്ന രീതിയിൽ തന്ത്രപരമായി കൈമാറുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യ ഔദ്യോഗികമായി പറഞ്ഞതുമല്ല, എന്നാൽ ശത്രുക്കൾ അറിയേണ്ട രീതിയിൽ കാര്യം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യും. ചുരുക്കത്തിൽ, രഹസ്യം ചോർന്നു എന്ന് കരുതി കൈകൊട്ടി ചിരിച്ച വിമർശകരുടെ മുഖത്തേറ്റ വലിയൊരു പ്രഹരമാണ് സിപ്രിയുടെ ഈ വെളിപ്പെടുത്തൽ. കാരണം, ഇത് ചോർന്നതല്ല, ശത്രുക്കളുടെ നെഞ്ചിടിപ്പ് കൂട്ടാൻ ഡോവൽ ബോധപൂർവ്വം ചോർത്തിയതാണ്!
ഈയൊരു നീക്കത്തിലൂടെ ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നത് പാകിസ്ഥാനെക്കാൾ ഉപരി ചൈനയെയാണ് എന്നതാണ് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം. അതിർത്തികളിൽ നിരന്തരം പ്രകോപനം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ചൈനയ്ക്ക് തൽക്ഷണം ആണവാക്രമണം കൊണ്ട് തന്നെ തിരിച്ചടിക്കാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സാധിക്കുമെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഏതുനിമിഷവും ശത്രുവിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഒരു നീക്കമുണ്ടായാൽ, ആണവായുധങ്ങൾ മിസൈലുകളിൽ ഘടിപ്പിക്കാൻ കാത്തുനിൽക്കാതെ പെട്ടെന്നുതന്നെ പ്രയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഇന്ത്യ ഈ പന്ത്രണ്ട് ആണവ പോർമുനകൾ സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ ആണവനയം എപ്പോഴും ‘നോ ഫസ്റ്റ് യൂസ്’ അഥവാ ആദ്യം ആണവായുധം പ്രയോഗിക്കില്ല എന്നതാണ്. എന്നാൽ ശത്രു നമ്മളെ ആക്രമിച്ചാൽ അവരെ പൂർണ്ണമായും തകർക്കാൻ പോന്ന രീതിയിലുള്ള രണ്ടാമത്തെ തിരിച്ചടി കൊടുക്കാൻ ഇന്ത്യ സജ്ജമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയാണ് മോദി സർക്കാർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. കാനിസ്റ്ററൈസ്ഡ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് മിസൈലുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ആണവ പോർമുനകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഈ രീതി ചൈനയെ ശരിക്കും പ്രതിരോധത്തിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തി കടന്ന് എന്തെങ്കിലും സാഹസത്തിന് മുതിർന്നാൽ രാജ്യം വലിയ വില നൽകേണ്ടിവരുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് ചൈനീസ് ഭരണകൂടത്തിന് കൃത്യമായി ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞു
ഇന്ത്യയുടെ ഈ അപ്രതീക്ഷിത വിന്യാസത്തിൽ ചൈന മാത്രമല്ല, അമേരിക്കയും ഒരുപോലെ ആശങ്കപ്പെടുന്നുണ്ട് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ മറ്റൊരു വശം. കാരണം ഇന്ത്യ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അഗ്നി 6 പോലുള്ള അത്യാധുനിക മിസൈലുകൾക്ക് പന്തീരായിരത്തിലധികം കിലോമീറ്റർ ദൂരപരിധിയുണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അതായത് ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡം കടന്ന് ലോകത്തിലെ ഏത് വൻനഗരത്തിലും കൃത്യമായി പതിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ആണവ മിസൈലുകളാണ് ഇന്ത്യയുടെ പക്കലുള്ളത്. ലോകരാജ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഇന്ത്യ ഒരു സാധാരണ ശക്തിയല്ലെന്നും, തങ്ങളുടെ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കാൻ ഏതറ്റം വരെയും പോകാൻ മടിക്കാത്ത ശക്തമായ നേതൃത്വമാണ് ഇന്ത്യയെ നയിക്കുന്നതെന്നും ഈ നീക്കത്തിലൂടെ അടിവരയിടുകയാണ്. ലോകവേദികളിൽ ഇന്ത്യയുടെ ശബ്ദത്തിന് ഇന്ന് മുൻപത്തേക്കാൾ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികൾ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ വളർച്ചയെ ഭയത്തോടെയും ആദരവോടെയും നോക്കിക്കാണാൻ തുടങ്ങിയത് മോദി സർക്കാരിന്റെ ശക്തമായ നയങ്ങളുടെ ഫലമാണ്
ഇന്ത്യയുടെ ഈ ഒരു തന്ത്രപരമായ നീക്കം ചൈനയെയും പാകിസ്ഥാനെയും എത്രത്തോളം പ്രതിരോധത്തിലാക്കി എന്ന് നമ്മൾ പ്രത്യേകം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. സാധാരണയായി പാകിസ്ഥാൻ ചെയ്യാറുള്ളത്, തങ്ങളുടെ പക്കൽ ആണവായുധമുണ്ടെന്ന് കാണിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തെ ബ്ലാക്ക്മെയിൽ ചെയ്യുകയാണ്. തങ്ങളെ ആക്രമിച്ചാൽ ആണവായുധം പ്രയോഗിക്കുമെന്ന് അവർ എപ്പോഴും ഭീഷണിപ്പെടുത്താറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയുടെ ആണവ മിസൈലുകൾ ഏതുനിമിഷവും വിന്യസിക്കാൻ തക്കവണ്ണം യുദ്ധസജ്ജമാണെന്ന വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ, പാകിസ്ഥാന്റെ ആ ഭീഷണിയുടെ മൂർച്ച പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് തൽക്ഷണവും അതിശക്തവുമായ ഒരു തിരിച്ചടി ഉണ്ടായാൽ അത് താങ്ങാനുള്ള ശേഷി ഇന്ന് സാമ്പത്തികമായും സൈനികമായും തകർന്നടിഞ്ഞ പാകിസ്ഥാന് ഇല്ല എന്ന് അവർക്ക് നന്നായി അറിയാം.
മറുഭാഗത്ത്, സാങ്കേതികവിദ്യയിലും സൈനിക ബലത്തിലും തങ്ങൾ ഏറെ മുന്നിലാണെന്ന് അഹങ്കരിക്കുന്ന ചൈനയ്ക്ക് ഇതൊരു കനത്ത പ്രഹരമാണ്. ചൈനയുടെ പ്രധാന നഗരങ്ങളായ ബീജിംഗും ഷാങ്ഹായും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ ഇന്ത്യയുടെ മിസൈൽ പരിധിയിലാണ് ഇപ്പോൾ ഉള്ളത്. ചൈനീസ് അതിർത്തിയിൽ ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അത്യാധുനിക ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്ക് പോലും കൃത്യമായി മുൻകൂട്ടി കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവ് ചൈനീസ് സൈനിക നേതൃത്വത്തെ കുറച്ചൊന്നുമല്ല ഭയപ്പെടുത്തുന്നത്. ശത്രുവിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഒരു ചെറിയ നീക്കമുണ്ടായാൽ പോലും, മിസൈലുകൾ സജ്ജമാക്കാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇനി സമയം ആവശ്യമില്ല. ഈ ഒരു ‘റെഡി-ടു-ഫയർ’ അവസ്ഥ ചൈനയ്ക്ക് അതിർത്തികളിൽ നൽകുന്ന സമ്മർദ്ദം വളരെ വലുതാണ്
വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന പ്രതിരോധ നയമല്ല ഇന്ന് രാജ്യം പിന്തുടരുന്നത് എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവുകൂടിയാണിത്. മുൻപ് ശത്രുക്കൾ അതിർത്തി കടന്ന് ആക്രമിച്ചാൽ പോലും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ പരാതി പറയുന്ന ഒരു ‘ഡിഫൻസീവ്’ രീതിയായിരുന്നു ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ നയം പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിച്ചു. സർജിക്കൽ സ്ട്രൈക്കിലൂടെയും ബാലാകോട്ട് വ്യോമാക്രമണത്തിലൂടെയും ഇന്ത്യ അത് ലോകത്തിന് കാണിച്ചുതന്നതുമാണ്. ഇപ്പോൾ ആണവ പ്രതിരോധത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കുകയാണ്.
അജിത് ഡോവൽ എന്ന തന്ത്രജ്ഞന്റെ ബുദ്ധിയിൽ വിരിയുന്ന ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ ശത്രുരാജ്യങ്ങളുടെ പ്ലാനുകളെ മുഴുവൻ തകിടം മറിക്കുന്നതാണ്. അവർ ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ ഒരു കെണിയൊരുക്കുമ്പോൾ, അതിലും വലിയൊരു കെണിയിലായിരിക്കും അവർ ചെന്ന് വീഴുന്നത്. സിപ്രിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നതോടെ ലോകരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ സജീവമായിരിക്കുകയാണ്. തങ്ങളെ ആക്രമിക്കാൻ വരുന്നവരോട് സമാധാനത്തിന്റെ ഭാഷയിലല്ല, മറിച്ച് അവർക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന ആയുധത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ തന്നെ മറുപടി നൽകാൻ ഇന്ത്യ സജ്ജമാണെന്ന് ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയാണ് ഈ പുതിയ ഇന്ത്
മറ്റൊരു പ്രധാന വശം, മുൻപൊക്കെ ഇന്ത്യ ഒരു ചെറിയ മിസൈൽ പരീക്ഷിച്ചാൽ പോലും ഉപരോധ ഭീഷണിയുമായി ഓടിയെത്തിയിരുന്ന അമേരിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൻശക്തികൾ ഇന്ന് ഇന്ത്യയുടെ ഈ നീക്കത്തിന് മുന്നിൽ നിശബ്ദരാണ് എന്നതാണ്. കാരണം, ഇന്നത്തെ ആഗോള സാമ്പത്തിക-പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യയെ പിണക്കാൻ ഒരു വൻശക്തിക്കും സാധിക്കില്ല. ചൈനയുടെ ഏകാധിപത്യപരമായ വളർച്ചയെ തടയാൻ ഏഷ്യയിൽ ഇന്ത്യ എന്ന ശക്തി അനിവാര്യമാണെന്ന് അമേരിക്കയ്ക്ക് കൃത്യമായി അറിയാം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ സിപ്രിയുടെ ഈ വെളിപ്പെടുത്തൽ വന്നിട്ടും ലോകരാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് നേരെ വിരൽ ചൂണ്ടാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നില്
പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ ഈ നീക്കത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ട ഒരു പരമപ്രധാനമായ സത്യമുണ്ട്; ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യുദ്ധങ്ങൾ വെറും അതിർത്തികളിൽ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രം ജയിക്കാവുന്നവയല്ല, മറിച്ച് ശത്രുവിന്റെ ചിന്തകളെയും ആത്മവിശ്വാസത്തെയും തകർക്കുന്ന ‘മൈൻഡ് ഗെയിമുകളിലൂടെയാണ്’ അത് സാധ്യമാകുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ ചില കോണുകളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന പരിഹാസങ്ങൾക്ക് അജിത് ഡോവൽ എന്ന തന്ത്രജ്ഞൻ നൽകിയ മറുപടി, നിശബ്ദവും എന്നാൽ അത്യന്തം മാരകവുമായ ഒന്നായിരുന്നു. ശത്രു നമ്മുടെ കോട്ടവാതിൽക്കൽ വന്ന് വെല്ലുവിളിക്കുമ്പോൾ, അവർ പോലുമറിയാതെ അവരുടെ ഉള്ളറകളിൽ ഭയം വിതയ്ക്കുക എന്ന നയതന്ത്രമാണ് ഭാരതം ഇവിടെ വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കിയത്.
