ലോകം ഇന്ന് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയൊരു സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക യുദ്ധത്തിലേക്കാണ് കാലെടുത്തു വെച്ചിരിക്കുന്നത്! പണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ അതിർത്തികൾക്കും എണ്ണയ്ക്കും സ്വർണ്ണത്തിനും വേണ്ടിയായിരുന്നു പോരാടിയിരുന്നതെങ്കിൽ, ഇന്നത്തെ കാലം പൂർണ്ണമായും മാറിമറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് ലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഒരൊറ്റ സാധനമാണ്—അതാണ് ‘വെള്ള സ്വർണ്ണം’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലിഥിയം! നമ്മുടെ കയ്യിലിരിക്കുന്ന ചെറിയ സ്മാർട്ട് ഫോൺ മുതൽ നാളെ നമ്മുടെ നിരത്തുകൾ പൂർണ്ണമായും കീഴടക്കാൻ പോകുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ വരെ സുഗമമായി ഓടുന്നത് ഈ ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററികളിലാണ്. ശുദ്ധ ഊർജ്ജത്തിലേക്കുള്ള ഈ മാറ്റത്തിൽ ലോകത്തെ നയിക്കാൻ ഇന്ത്യ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, നമുക്ക് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമായി വേണ്ടത് ഈ വെള്ള സ്വർണ്ണമാണ്. എന്നാൽ ഈ നിർണായക ഘട്ടത്തിലാണ് ഇന്ത്യയെയും ഇവി വിപ്ലവത്തെയും ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട് ചൈനയും മറ്റ് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരു പുതിയ വിയൂഹം മെനഞ്ഞത്. ഈ പ്രതിസന്ധിയെ മറികടക്കാനാണ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും സംഘവും ലോകത്തെ തന്നെ ഞെട്ടിക്കുന്ന ഒരു വമ്പൻ മാസ്റ്റർ പ്ലാനുമായി ഇപ്പോൾ കളത്തിലിറങ്ങിയിരിക്കുന്നത്! റഷ്യൻ മണ്ണിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ടൺ ലിഥിയം നിക്ഷേപം ഇന്ത്യയിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ മോദി സർക്കാർ രണ്ടും കൽപ്പിച്ച് ഇറങ്ങിയിരിക്കുന്നു! എന്താണ് ശരിക്കും ഈ നീക്കത്തിന് പിന്നിൽ? എന്തുകൊണ്ടാണ് റഷ്യയെ തന്നെ ഇന്ത്യ ഇതിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്? നമുക്ക് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.
ഇന്നത്തെ കാലത്ത് സ്വന്തം ആഭ്യന്തര ലിഥിയം ആവശ്യകത നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഇന്ത്യ പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത് ചൈന, വിയറ്റ്നാം, ഇക്വഡോർ തുടങ്ങിയ വിദേശ രാജ്യങ്ങളെയാണ്. ഇതിൽ തന്നെ സിംഹഭാഗവും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ചൈനയാണ് എന്നത് ആരെയും ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു കാര്യമാണ്. എപ്പോഴും ഇന്ത്യയോട് ശത്രുതാപരമായോ വാണിജ്യപരമായോ മേധാവിത്വം പുലർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ചൈനയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി ഇലക്ട്രിക് വാഹന വ്യവസായം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത് വലിയൊരു ദേശീയ സുരക്ഷാ ഭീഷണിയാണെന്ന് മോദി സർക്കാർ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ചൈന ലിഥിയം വിതരണം നിർത്തിവച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയാൽ ഇന്ത്യയുടെ മുഴുവൻ വാഹന നിർമ്മാണ മേഖലയും ഒറ്റ രാത്രികൊണ്ട് സ്തംഭിച്ചുപോകും. ഈ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തെയാണ് മോദി സർക്കാർ ഇപ്പോൾ ധീരമായി നേരിടുന്നത്. വിതരണ ശൃംഖലയിൽ ആരെയും ആശ്രയിക്കാതെ, ആരുടെയും മുന്നിൽ തലകുനിക്കാതെ സ്വയംപര്യാപ്തത നേടുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇന്ത്യ ഒരു അഗ്രസീവ് തന്ത്രം ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഈ വലിയ തന്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യത്തെയും ഏറ്റവും നിർണായകവുമായ പടിയായിട്ടാണ് ഇന്ത്യയുടെ പൊതുമേഖലാ ഖനന ഭീമനായ എൻഎംഡിസി (NMDC) റഷ്യയുടെ ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയായ റോസാറ്റവുമായി (Rosatom) അതീവ രഹസ്യമായ പ്രാഥമിക ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. ലോകപ്രശസ്തമായ റോയിട്ടേഴ്‌സ് വാർത്താ ഏജൻസിയാണ് ഈ ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരം പുറത്തുവിട്ടത്. ഈ സഹകരണത്തിന് ഔദ്യോഗിക അടിത്തറയിടുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി എൻഎംഡിസിയിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഒരു ഉന്നത സംഘം കഴിഞ്ഞ മാസം റഷ്യയിലേക്ക് രഹസ്യ സന്ദർശനം നടത്തിയിരുന്നു. അവിടെ നടന്ന ഒരു സുപ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുക്കുകയും, റഷ്യൻ പ്രതിനിധികളുമായി നേരിട്ട് ചർച്ചകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. റഷ്യയിലെ വിപുലമായ ലിഥിയം ഖനനത്തിലും അത് സംസ്കരിച്ചെടുക്കുന്നതിലുമുള്ള ഭീമാകാരമായ നിക്ഷേപ അവസരങ്ങൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാനാണ് ഇന്ത്യൻ സംഘം അവിടെയെത്തിയത്. വാർത്ത പുറത്തുവന്നയുടൻ ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിക്കാൻ എൻഎംഡിസി തയ്യാറായില്ലെങ്കിലും, നിലവിൽ അത്തരത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നില്ലെന്ന് റോസാറ്റം വക്താവ് നൽകിയ മറുപടി കേവലം നയതന്ത്രപരമായ ഒളിച്ചുകളി മാത്രമാണെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. കാരണം, ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും താല്പര്യങ്ങൾ ഒരേ ബിന്ദുവിൽ സംഗമിക്കുന്ന ഈ ഘട്ടം വരും ദിവസങ്ങളിൽ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ വൻകിട നിക്ഷേപ കരാറുകളിലേക്കാണ് വഴിതുറക്കാൻ പോകുന്നത്.
എന്നാൽ ഇവിടെയാണ് നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ശക്തമായ നയതന്ത്ര നട്ടെല്ല് ലോകം വീണ്ടും തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം റഷ്യയുടെ ഊർജ്ജ മേഖലയ്ക്ക് മേൽ അമേരിക്കയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള സമയത്താണ് ഇന്ത്യ ഈ ധീരമായ ചുവടുവെപ്പ് നടത്തുന്നത് എന്നത് ആരും മറക്കരുത്. അമേരിക്കയുടെയും പടിഞ്ഞാറൻ ശക്തികളുടെയും കണ്ണുരുട്ടലുകൾക്കും ഭീഷണികൾക്കും മുന്നിൽ ഇന്ത്യ ഒപ്പമുള്ള രാജ്യങ്ങളെ കൈവിടാറില്ല എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണിത്. രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്കും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കുമാണ് മോദി സർക്കാർ എഎപ്പോഴും ഒന്നാം സ്ഥാനം നൽകുന്നത്. ആരുടെയും സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാതെ, റഷ്യയുമായി കൈകോർത്ത് മുന്നോട്ട് പോകാൻ ഇന്ത്യ തീരുമാനിച്ചത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ തന്നെ വലിയ ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി നോക്കിയാൽ റഷ്യയുടെ മണ്ണിനടിയിൽ ലോകം കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽവെച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ലിഥിയം ശേഖരങ്ങളിൽ ചിലത് ഉറങ്ങിക്കിടപ്പുണ്ട് എന്നതാണ് സത്യം. എന്നാൽ ഒരു കൗതുകകരമായ കാര്യം എന്തെന്നാൽ, റഷ്യയിൽ ഇതുവരെ വലിയ തോതിലുള്ള വാണിജ്യ ഉൽപ്പാദനം ആരംഭിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും വരാനിരിക്കുന്ന ദശകത്തിൽ സാങ്കേതിക ലോകത്ത് വലിയൊരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് 2030-ഓടെ വാണിജ്യ ഉൽപ്പാദനം പൂർണ്ണതോതിൽ ആരംഭിക്കാൻ റഷ്യ ഇപ്പോൾ തകൃതിയായ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിനായി റഷ്യയിൽ അതിവേഗം പുരോഗമിക്കുന്ന രണ്ട് വമ്പൻ പദ്ധതികളാണ് ‘പോളാർ ലിഥിയം’, ‘ആർട്ടിക് ലിഥിയം’ എന്നിവ! ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ‘പോളാർ ലിഥിയം’ എന്നത് റോസാറ്റവും റഷ്യൻ ഖനന ഭീമനായ നോർനിക്കലും ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച സംയുക്ത സംരംഭമാണ്. റഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ലിഥിയം നിക്ഷേപമായ കോൾമോസെർസ്‌കോയിയിലാണ് ഈ പദ്ധതി വൻതോതിൽ നടപ്പിലാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെ റഷ്യയിലെ സ്വകാര്യ കമ്പനികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മർമാൻസ്ക് മേഖലയിലെ പോൾമോസ്റ്റുൻഡ്രോവ്സ്കോയി നിക്ഷേപം കേന്ദ്രീകരിച്ച് വികസിപ്പിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ വലിയ പദ്ധതിയാണ് ‘ആർട്ടിക് ലിഥിയം’. ഈ രണ്ട് പദ്ധതികളും 2030-ഓടെ പൂർണ്ണമായി ഉൽപ്പാദനം തുടങ്ങുമ്പോൾ, അതിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഒരു പങ്കാളിയായി മാറാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സാധിച്ചാൽ, ഭാവിയിൽ ലോകം മുഴുവൻ ലിഥിയം കിട്ടാതെ വലയുമ്പോൾ ഇന്ത്യ തികച്ചും സുരക്ഷിതരായിരിക്കും. ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ മിനറൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, ലോഹ വിതരണ രംഗത്ത് ചൈനയ്ക്ക് പകരം വയ്ക്കാവുന്ന ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനായ ഒരു പങ്കാളിയായി റഷ്യയ്ക്ക് ഇന്ത്യയോടൊപ്പം നിൽക്കാൻ കഴിയും.
ഈ വലിയ ദൗത്യത്തിന് ചുക്കാൻ പിടിക്കുന്ന എൻഎംഡിസി ആകട്ടെ, വെറുമൊരു സാധാരണ ഖനന കമ്പനിയല്ല. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇരുമ്പയിര് ഉൽപ്പാദകരായ ഈ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം ഇന്ന് തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യം മറ്റ് നിർണായക ധാതുക്കളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഇരുമ്പയിരിന് പുറമെ വജ്രങ്ങൾ, മാഗ്നസൈറ്റ്, ബീച്ച് സാൻഡ് തുടങ്ങിയ ലോകത്തിലെ വിലയേറിയ അപൂർവ്വ ധാതുക്കളുടെ ഖനനത്തിലും അവർക്ക് വലിയ വൈദഗ്ധ്യമുണ്ട്. പരമ്പരാഗത ഖനന രീതികളിൽ നിന്ന് മാറി ആഗോളതലത്തിൽ വിലയേറിയ ധാതുക്കൾ സ്വന്തമാക്കാനായി എൻഎംഡിസി ഒരു പ്രത്യേക വിദഗ്ധ സമിതിയെ തന്നെ രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഫ്രിക്ക, ഓസ്‌ട്രേലിയ, തെക്കേ അമേരിക്ക തുടങ്ങി വിവിധ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെല്ലാം വിലയേറിയ ധാതു നിക്ഷേപങ്ങൾക്കായി ഇന്ത്യൻ സംഘം ഇപ്പോൾത്തന്നെ വലവിരിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആഗോളതലത്തിൽ ഏഴോളം വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ പദ്ധതികളാണ് ഇവരുടെ സൂക്ഷ്മ നിരീക്ഷണത്തിലുള്ളത്. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും സ്വാഭാവികമായ തുടർച്ചയായിട്ടാണ് ഇപ്പോൾ റഷ്യയിലെ ലിഥിയം നിക്ഷേപങ്ങളിലേക്കും ഇന്ത്യയുടെ നോട്ടം എത്തിയിരിക്കുന്നത്
