മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും കരുത്തരായ സാമ്പത്തിക സാമ്രാജ്യം… ലോകത്തെ തന്നെ വിറപ്പിച്ച ആകാശ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുള്ള സൗദി അറേബ്യ… ഒടുവിൽ, യെമന്റെ മണലാരണ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന ഷിയാ വിമതരായ ഹൂതികൾക്ക് മുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തി… അതും ഒന്നല്ല, രണ്ടല്ല… ഒരൊറ്റയടിക്ക് 100 കോടി ഡോളർ (ഏകദേശം 8,500 കോടിയിലധികം ഇന്ത്യൻ രൂപ) പണമായി നൽകി… ശത്രുപക്ഷത്ത് നിന്ന് സൗദിയുടെ ലക്ഷദ്വീപുകളെയും, തലസ്ഥാനത്തെയും, ലോകം ഞെട്ടിയ എണ്ണപ്പാടങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് മിസൈലുകൾ വർഷിച്ച അതേ ഹൂതികളെ അടക്കി നിർത്താൻ, ഇറാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്‌റാനിലേക്ക് സൗദി പ്രതിരോധ മന്ത്രി നേരിട്ട് പണവുമായി പറന്നുവെന്നുമുള്ള ഞെട്ടിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടുകളാണ് ഇപ്പോൾ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളെയും ലോക രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെയും ഒരുപോലെ നടുക്കിയിരിക്കുന്നത്! ഗൾഫ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പതിറ്റാണ്ടുകളായുള്ള സമവാക്യങ്ങളെ മുഴുവൻ ഒറ്റ രാത്രികൊണ്ട് തലതിരിച്ചു മറിച്ച ഈ നീക്കത്തിന് പിന്നിൽ എന്താണ്? സൗദി അറേബ്യ യഥാർത്ഥത്തിൽ കീഴടങ്ങിയതാണോ, അതോ അതിനപ്പുറം ലോകം ഞെട്ടാൻ പോകുന്ന വലിയൊരു രഹസ്യ അജണ്ട ഇതിനുപിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടോ? മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഈ പുതിയ ഭൂകമ്പത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം എന്താണ് പരിശോധിക്കാം…
യമനിലെ ഹൂതി വിമതരുമായി ദീർഘകാലമായി തുടരുന്ന കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾക്ക് അടിയന്തരമായി വിരാമമിടാൻ സൗദി അറേബ്യ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക നീക്കം നടത്തിയെന്നാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പ്രമുഖ ഇസ്രായേലി മാധ്യമങ്ങളാണ് ഇത് സംബന്ധിച്ച ആദ്യ വാർത്തകൾ പുറത്തുവിട്ടത്. ഗൾഫ് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ഹൂതികളുടെ തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്നും സൗദിയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ എണ്ണക്കമ്പനികളും സുപ്രധാന നഗരങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി 1 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഭീമമായ പാക്കേജാണ് സൗദി അറേബ്യ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ചരിത്രം ഒന്നു പിന്നോട്ട് പരിശോധിച്ചാൽ സൗദി അറേബ്യയും ഹൂതികളും ഒരിക്കലും ഒരേ പേജിൽ നിന്നവരല്ല. യെമനിലെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള സർക്കാരിനെ അധികാരത്തിൽ നിലനിർത്താൻ സൗദി നേതൃത്വം നൽകിയ അറബ് സഖ്യം ഹൂതികൾക്കെതിരെ മാസങ്ങളോളം കടുത്ത വ്യോമാക്രമണങ്ങളും കടുത്ത ഉപരോധങ്ങളും നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ സൗദിയുടെ അത്യാധുനിക യു.എസ് നിർമ്മിത വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ പോലും വെല്ലുവിളിച്ച് ഹൂതികൾ നടത്തിയ ഡ്രോൺ, ക്രൂസ് മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ സൗദി ഭരണകൂടത്തെ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. അരാംകോയുടെ ലോകപ്രശസ്തമായ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലകൾ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത് സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെ വരെയാണ് പിടിച്ചുകുലുക്കിയത്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണക്കയറ്റുമതി രാജ്യത്തിന് സ്വന്തം എണ്ണപ്പാടങ്ങൾ പോലും സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ വന്നപ്പോഴാണ് ഈ പുതിയ സാമ്പത്തിക സമവായ നീക്കങ്ങൾ ചർച്ചകളിലേക്ക് വരുന്നത്.
ഈ വലിയ സംഭവവികാസത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ട്വിസ്റ്റ്, ഇതിൽ ഇറാൻ കളത്തിലിറങ്ങി എന്നതാണ്. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ പരമ്പരാഗത ശത്രുക്കളായ സൗദി അറേബ്യയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ വലിയൊരു മലക്കംമറിച്ചിലാണ് ഇവിടെ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രതിരോധ മന്ത്രി പ്രിൻസ് ഖാലിദ് ബിൻ സൽമാൻ നേരിട്ട് ഇറാൻ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്‌റാൻ സന്ദർശിച്ചതായും, അവിടെ വെച്ച് ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായും ഹൂതി പ്രതിനിധികളുമായും നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾ നടന്നതായുമാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രായേലിന്റെയും നീക്കങ്ങളെ മേഖലയിൽ പ്രതിരോധിക്കാനും, ഒപ്പം സ്വയം ഒരു പ്രമുഖ പ്രാദേശിക നയതന്ത്ര മധ്യസ്ഥനായി സ്വയം അടയാളപ്പെടുത്താനുമാണ് ഇറാൻ ഈ അവസരം കൃത്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രതിരോധ മന്ത്രി സഞ്ചരിച്ച വിമാനത്തിൽ തന്നെ ഭീമമായ ഈ പണത്തുക ടെഹ്‌റാനിലേക്ക് എത്തിച്ചുവെന്ന തരത്തിലുള്ള ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങളും പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്. വർഷങ്ങളായി യെമനിൽ തുടരുന്ന നിഴൽ യുദ്ധത്തിന് പകരം, ഇറാന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നേരിട്ടുള്ള ഒത്തുതീർപ്പുകളിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ തെളിവുകൂടിയാണിത്. ഇത് അമേരിക്കയെയും പാശ്ചാത്യ ശക്തികളെയും ഒരുപോലെ അമ്പരപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഈ പണമിടപാട് വാർത്തയോട് സൗദി അറേബ്യ ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി പൂർണ്ണ സ്ഥിരീകരണം നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ ഇത് തള്ളിക്കളയുന്നില്ല. ഇതിന് പിന്നിൽ സൗദിയുടെ ചില വ്യക്തമായ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട്:
- വിഷൻ 2030 (Vision 2030) പദ്ധതികളുടെ സുരക്ഷ: സൗദി അറേബ്യ ഇപ്പോൾ വൻകിട നഗര നിർമ്മാണങ്ങളിലും (ഉദാഹരണത്തിന് ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന ‘നിയോം’ പദ്ധതി) ടൂറിസം മേഖലകളിലും കോടികളുടെ നിക്ഷേപമാണ് നടത്തുന്നത്. രാജ്യത്ത് നിരന്തരം മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ അന്താരാഷ്ട്ര നിക്ഷേപകർ പിന്മാറും. ഇത് ഒഴിവാക്കാൻ സമാധാനം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
- യമൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള മുഖംരക്ഷിക്കൽ: വർഷങ്ങളായി യെമൻ യുദ്ധത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറുകൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് സൗദി സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ ആഘാതമാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഒരു ഫുൾസ്റ്റോപ്പ് ഇടാൻ ഇത്തരം നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്ന് സൗദി കരുതുന്നു.
- ചുവപ്പു പരവതാനി വിരിച്ചുള്ള ഒത്തുതീർപ്പ്: ശത്രുക്കളോട് പണം നൽകിയാണെങ്കിലും സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തി സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്ന പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയമാണ് സൗദി ഇവിടെ പരീക്ഷിക്കുന്നത്.
ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ നൽകുന്ന സന്ദേശം വളരെ വലുതാണ്:
- അമേരിക്കയുടെ പങ്ക് കുറയുന്നു: ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി അമേരിക്കയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരുന്ന കാലം പൂർണ്ണമായും മാറുകയാണ്. സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും ശത്രുക്കളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കാനും സൗദി അറേബ്യയും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളും ഇപ്പോൾ മുൻകൈയെടുക്കുന്നു.
- ഇസ്രായേലിന്റെയും യു.എസിന്റെയും ആശങ്ക: മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഇസ്രായേലിന് പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ ഉയർത്തിക്കൊണ്ട് സൗദി-ഇറാൻ-ഹൂതി സമവായങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത് അമേരിക്കൻ നയതന്ത്ര വിദഗ്ധരെയും കടുത്ത ആശങ്കയിലാക്കുന്നുണ്ട്. ചെങ്കടൽ മേഖലയിലെ കപ്പൽ ഗതാഗത സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ഹൂതികളെക്കൂടി കൂടെക്കൂട്ടേണ്ടത് ആഗോള വ്യാപാരത്തിന് ആവശ്യമാണെന്ന തിരിച്ചറിവും ഇതിനു പിന്നിലുണ്ട്.
സൗദി കീഴടങ്ങിയെന്നോ പൂർണ്ണമായും ഭയന്നുവെന്നോ ഒറ്റവാക്കിൽ എഴുതിത്തള്ളാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ കളി നിയമങ്ങൾ സൗദി അറേബ്യ തന്നെ മാറ്റിഎഴുതുകയാണ് എന്ന് വേണം കരുതാൻ. അപ്പോൾ മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ (Middle East) ശക്തിസമവാക്യങ്ങളെ അടിമുടി മാറ്റിമറിക്കാൻ പോന്ന, ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളെ മുഴുവൻ ഞെട്ടിച്ച ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവിലൂടെയാണ് നാം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോയിരിക്കുന്നത്. സൗദി അറേബ്യയും യെമനിലെ ഹൂതി വിമതരും തമ്മിൽ നിലനിന്നിരുന്ന രക്തരൂക്ഷിതമായ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വിരാമമിടാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്ന ഈ പുതിയ വിവരങ്ങൾ ഒറ്റവാക്കിൽ ലളിതമായി എഴുതിത്തള്ളാൻ കഴിയില്ല. ലോകത്തിന്റെ ഊർജ്ജ കേന്ദ്രമായ സൗദി അറേബ്യ, തങ്ങളുടെ അതിർത്തികളുടെയും എണ്ണപ്പാടങ്ങളുടെയും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി പണവും നയതന്ത്രവും ഒരുപോലെ ആയുധമാക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണിത്.
ഇതുവരെ അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ പരസ്പരം മുഖം കൊടുക്കാൻ പോലും തയ്യാറാകാത്ത കക്ഷികൾ ഒരേ മേൽക്കൂരയ്ക്കടിയിൽ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നു എന്നതും, അതിന് ഇറാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്‌റാൻ വേദിയാകുന്നു എന്നതും മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അസാധാരണമായ ഒരു മാറ്റമാണ്. അമേരിക്കൻ സാ്രാജ്യത്വത്തിന്റെയോ പാശ്ചാത്യ ശക്തികളുടെയോ മാത്രം സഹായം തേടിയിരുന്ന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ, സ്വന്തം താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി പ്രാദേശിക ശത്രുക്കളുമായിപ്പോലും നേരിട്ട് ധാരണകളിലെത്തുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണിത്.
ഈ സംഭവവികാസം നൽകുന്ന സൂചനകൾ വളരെ ആഴമേറിയതാണ്:
ഒന്നാമതായി, സൗദി അറേബ്യയുടെ കിരീടാവകാശിയായ പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുതിയ ഭരണകൂടം തികച്ചും പ്രായോഗികമായ (Pragmatic) വിദേശനയമാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. യുദ്ധക്കളത്തിൽ പണം ചെലവഴിച്ച് വർഷങ്ങളോളം തളരുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത്, നയതന്ത്രത്തിലൂടെയും സാമ്പത്തിക സമവായത്തിലൂടെയും ശാന്തി ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് അവരുടെ ഇപ്പോഴത്തെ നയം. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ വിഷൻ 2030 (Vision 2030) പദ്ധതികൾക്കും ഭാവി വികസനങ്ങൾക്കും യാതൊരുവിധ കോട്ടവും തട്ടാതെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സഹായിക്കും. രണ്ടാമതായി, ഈ നീക്കത്തിലൂടെ ഏറ്റവും വലിയ നയതന്ത്ര വിജയം നേടുന്നത് ഇറാനാണ്. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാനും, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനും ഇറാൻ ഈ അവസരം ഭംഗിയായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. അതേസമയം, പരമ്പരാഗതമായി സൗദിയുടെയും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെയും ശക്തമായ സുരക്ഷാ പങ്കാളിയായിരുന്ന അമേരിക്കയ്ക്ക് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ വലിയൊരു തിരിച്ചടിയാണ്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഇനി തങ്ങളുടെ സ്വന്തം സുരക്ഷയ്ക്കായി അമേരിക്കയെ മാത്രം പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിക്കുന്നില്ല എന്നതിന്റെ നേർക്കാഴ്ചയാണിത്.
മൂന്നാമതായി, ഇസ്രായേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളെയും ഈ പുതിയ സഖ്യങ്ങൾ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഇറാനും സൗദിയും ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള പിരിമുറുക്കങ്ങൾ അയവുവരുമ്പോൾ, അത് ഇസ്രായേലിന്റെ പ്രാദേശിക തന്ത്രങ്ങളെ സാരമായി ബാധിച്ചേക്കാം. ചെങ്കടൽ മേഖലയിലെ കപ്പൽ ഗതാഗത സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും ആഗോള വ്യാപാര തടസ്സങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ഹൂതികളെക്കൂടി സാമ്പത്തികമായി പ്രീതിപ്പെടുത്തി ഒപ്പം നിർത്തേണ്ടത് ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് സൗദിയെ ഇത്തരം കടുത്ത തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചത്.
