പാകിസ്ഥാന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തി മോദിയുടെ വമ്പൻ നീക്കം

ഭാരതഭാരതത്തിന്റെ അതിർത്തികളിൽ നിന്ന് ഇപ്പോൾ കേൾക്കുന്നത് വെറുമൊരു വിമാനത്തിന്റെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന ഒരു കരുത്തുപ്രകടനമാണ്. രാജസ്ഥാൻ-സിന്ധ് അതിർത്തി മേഖലയിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വമ്പൻ സൈനികാഭ്യാസം അയൽരാജ്യമായ പാകിസ്ഥാനെ വല്ലാതെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ഒരു വശത്ത് ഇറാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും നൽകുന്ന പ്രഹരങ്ങൾ കൊണ്ട് നടുവൊടിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ തൊട്ടടുത്ത്, ഇതാ ഇന്ത്യ തന്റെ സൈനികക്കരുത്ത് തെളിയിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്താണ് ഈ ‘ഓപ്പറേഷൻ’ എന്നും, ഇത് എങ്ങനെയാണ് പാകിസ്ഥാന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്നതെന്നും നമുക്ക് ഓരോന്നായി പരിശോധിക്കാം.”ആദ്യം നമുക്ക് കാര്യം ലളിതമായി ഒന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. മാർച്ച് 5 മുതൽ 12 വരെ രാജസ്ഥാൻ അതിർത്തിയിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന തങ്ങളുടെ കൈക്കരുത്ത് കാട്ടാൻ പോവുകയാണ്. ഇതിനായി ഇന്ത്യ ‘നോട്ടാം’ (NOTAM) പുറപ്പെടുവിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഈ പേര് കേട്ട് പേടിക്കേണ്ട, ‘നോട്ടീസ് ടു എയർ മിഷൻസ്’ എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. അതായത്, ആ പ്രദേശം ഇനി യുദ്ധവിമാനങ്ങൾക്കും മിസൈൽ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്, സാധാരണ വിമാനങ്ങൾ അങ്ങോട്ട് വരരുത് എന്നൊരു കർശന അറിയിപ്പാണിത്. സിന്ധ് പ്രവിശ്യയോട് ചേർന്നുള്ള പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തിക്ക് തൊട്ടടുത്താണ് ഈ അഭ്യാസം നടക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഗൗരവം കൂട്ടുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ റഫാലും സുഖോയിയും ആകാശത്ത് അമ്മാനമാടുമ്പോൾ ഇപ്പുറത്ത് പാകിസ്ഥാൻ കരസേനയും വ്യോമസേനയും മുട്ടുവിറച്ച് അതിർത്തിയിലേക്ക് ഓടിയെത്തുകയാണ്.”
ഇപ്പോഴത്തെ പാകിസ്ഥാന്റെ അവസ്ഥ ഒന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. ‘അങ്ങോട്ട് പോയാൽ കടിക്കും, ഇങ്ങോട്ട് വന്നാൽ മുട്ടും’ എന്ന അവസ്ഥയിലാണ് അവർ. അവരുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ താലിബാനും ഇറാനും വലിയ പണികളാണ് അവർക്ക് കൊടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇറാൻ കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് മിസൈലുകൾ തൊടുത്തുവിട്ടത് നാം കണ്ടതാണ്. ഇതിന് പുറമെ അറബിക്കടലിൽ ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ കരുത്തുറ്റ കപ്പലുകൾ പാകിസ്ഥാന്റെ ഓരോ ചലനവും നിരീക്ഷിക്കുന്നു. നാലുപാടും ശത്രുക്കളെ സമ്പാദിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ ചങ്കിടിപ്പ് കൂട്ടുന്ന നീക്കമാണ് ഇന്ത്യയുടേത്. ഒരു രാജ്യം ഒരേസമയം ഇത്രയധികം അതിർത്തികളിൽ സംഘർഷം നേരിടുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയെപ്പോലൊരു വൻശക്തി നടത്തുന്ന സൈനികാഭ്യാസം അവരുടെ നട്ടെല്ല് ഒടിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.”
ഇന്ത്യയുടെ ആയുധക്കരുത്തിനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഏതൊരു ഭാരതീയന്റെയും നെഞ്ച് വിരിയും. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച യുദ്ധവിമാനങ്ങളിലൊന്നായ റഫാൽ, ശത്രുവിനെ എവിടെ വെച്ചും തകർക്കാൻ ശേഷിയുള്ള സുഖോയ്-30 MKI, നമ്മുടെ സ്വന്തം തേജസ് എന്നിവയാണ് അതിർത്തിയിൽ അണിനിരക്കുന്നത്. ഇതിനൊപ്പം എസ്-400 മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനവും ഇന്ത്യ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാന്റെ പക്കലുള്ള പഴയ എഫ്-16 വിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ ഈ ആധുനിക ശക്തിയെ നേരിടുക അസാധ്യമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ ഓരോ കുതിപ്പും തങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ളതാണോ എന്ന പേടിയിലാണ് ഓരോ പാക് സൈനികനും ഇന്ന് കഴിയുന്നത്. പണ്ട് അതിർത്തി കടന്ന് ഭീകരരെ അയച്ചിരുന്നവർ ഇന്ന് സ്വന്തം അതിർത്തി എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കും എന്നോർത്ത് പകച്ചുനിൽക്കുകയാണ്
മറ്റൊരു രസകരമായ കാര്യം, പാകിസ്ഥാന്റെ പക്കൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പോയിട്ട് അതിർത്തിയിലേക്ക് സൈന്യത്തെ അയക്കാൻ പോലും പണമില്ല എന്നതാണ്. രാജ്യം കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലും കടക്കെണിയിലുമാണ്. ഇന്ധനത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനും വകയില്ലാത്ത ഒരു സൈന്യത്തിന് എത്ര കാലം പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയും? ഇന്ത്യ കോടികൾ ചിലവാക്കി സൈനികാഭ്യാസം നടത്തുമ്പോൾ അത് നിസ്സഹായരായി നോക്കി നിൽക്കാനേ അവർക്ക് കഴിയൂ. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും സൈനിക കരുത്തും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ ഒരു ചെറിയ അയൽരാജ്യം മാത്രമായി ഒതുങ്ങുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന ഈ നീക്കം, ഭാരതം ഒരു ആഗോള ശക്തിയാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.”
ഇവിടെ നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം, ഈ സൈനികാഭ്യാസത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന മിക്ക ആയുധങ്ങളും ഇന്ത്യ സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചതാണ് എന്നതാണ്. പണ്ട് നമ്മൾ റഷ്യയിൽ നിന്നോ അമേരിക്കയിൽ നിന്നോ ആയുധം വരാൻ കാത്തുനിൽക്കണമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് നമ്മുടെ ‘തേജസ്’ യുദ്ധവിമാനങ്ങളും, ‘പ്രചണ്ഡ്’ ഹെലികോപ്റ്ററുകളും ആകാശത്ത് വട്ടമിട്ടു പറക്കുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ അന്തംവിട്ടു നോക്കിനിൽക്കുകയാണ്. ചൈനയുടെ തള്ളു കേട്ട് വാങ്ങിയ വിമാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും പറക്കാൻ പോലും പറ്റാതെ പാകിസ്ഥാൻ കഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഇന്ത്യയുടെ തദ്ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യ ലോകം മുഴുവൻ ചർച്ചയാകുന്നത്. ഇത് പാകിസ്ഥാന് നൽകുന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമാണ്: ‘ഞങ്ങൾ ആരെയും ആശ്രയിച്ചല്ല നിൽക്കുന്നത്, ഞങ്ങൾ സ്വയം പര്യാപ്തരാണ്’.
ലോകരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ ഇന്ന് എത്രത്തോളം ഒറ്റപ്പെട്ടു എന്ന് നോക്കൂ. പണ്ട് പാകിസ്ഥാനെ സഹായിച്ചിരുന്ന അമേരിക്ക പോലും ഇന്ന് അവരെ കൈവിട്ടു കഴിഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ ജി-20 (G20) അധ്യക്ഷപദവും മറ്റു ആഗോള നേട്ടങ്ങളും കണ്ടു നിൽക്കാനേ അവർക്ക് കഴിയുന്നുള്ളൂ. ഇന്ത്യ സൗദി അറേബ്യയുമായും യു.എ.ഇയുമായും ബന്ധം ശക്തമാക്കുമ്പോൾ, ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങൾ പോലും പാകിസ്ഥാനെ തഴയുകയാണ്. ഇത്തരത്തിൽ നയതന്ത്രപരമായും സൈനികപരമായും സാമ്പത്തികപരമായും പാകിസ്ഥാൻ നേരിടുന്ന ഈ തകർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്ന ഒന്നാണ് അതിർത്തിയിലെ ഇന്ത്യയുടെ ഈ പുതിയ കരുത്തുപ്രകടനം.”
രാജസ്ഥാൻ-സിന്ധ് അതിർത്തി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാന്റെ മനസ്സിൽ ആദ്യം വരുന്നത് 1971-ലെ ലോംഗേവാല യുദ്ധമാണ്. അന്ന് വെറും 120 ഇന്ത്യൻ സൈനികർ ചേർന്ന് പാകിസ്ഥാന്റെ വമ്പൻ ടാങ്ക് വ്യൂഹത്തെയാണ് തകർത്തെറിഞ്ഞത്. ഇന്നും സിന്ധ് അതിർത്തിയിൽ ഇന്ത്യ സൈനികാഭ്യാസം നടത്തുമ്പോൾ പഴയ ആ പരാജയത്തിന്റെ ഭയം അവരെ വേട്ടയാടുന്നുണ്ടാകും.

ത്തിന്റെ അതിർത്തികളിൽ നിന്ന് ഇപ്പോൾ കേൾക്കുന്നത് വെറുമൊരു വിമാനത്തിന്റെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന ഒരു കരുത്തുപ്രകടനമാണ്. രാജസ്ഥാൻ-സിന്ധ് അതിർത്തി മേഖലയിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വമ്പൻ സൈനികാഭ്യാസം അയൽരാജ്യമായ പാകിസ്ഥാനെ വല്ലാതെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ഒരു വശത്ത് ഇറാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും നൽകുന്ന പ്രഹരങ്ങൾ കൊണ്ട് നടുവൊടിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ തൊട്ടടുത്ത്, ഇതാ ഇന്ത്യ തന്റെ സൈനികക്കരുത്ത് തെളിയിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്താണ് ഈ ‘ഓപ്പറേഷൻ’ എന്നും, ഇത് എങ്ങനെയാണ് പാകിസ്ഥാന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്നതെന്നും നമുക്ക് ഓരോന്നായി പരിശോധിക്കാം.”ആദ്യം നമുക്ക് കാര്യം ലളിതമായി ഒന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. മാർച്ച് 5 മുതൽ 12 വരെ രാജസ്ഥാൻ അതിർത്തിയിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന തങ്ങളുടെ കൈക്കരുത്ത് കാട്ടാൻ പോവുകയാണ്. ഇതിനായി ഇന്ത്യ ‘നോട്ടാം’ (NOTAM) പുറപ്പെടുവിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

ഈ പേര് കേട്ട് പേടിക്കേണ്ട, ‘നോട്ടീസ് ടു എയർ മിഷൻസ്’ എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. അതായത്, ആ പ്രദേശം ഇനി യുദ്ധവിമാനങ്ങൾക്കും മിസൈൽ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്, സാധാരണ വിമാനങ്ങൾ അങ്ങോട്ട് വരരുത് എന്നൊരു കർശന അറിയിപ്പാണിത്. സിന്ധ് പ്രവിശ്യയോട് ചേർന്നുള്ള പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തിക്ക് തൊട്ടടുത്താണ് ഈ അഭ്യാസം നടക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഗൗരവം കൂട്ടുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ റഫാലും സുഖോയിയും ആകാശത്ത് അമ്മാനമാടുമ്പോൾ ഇപ്പുറത്ത് പാകിസ്ഥാൻ കരസേനയും വ്യോമസേനയും മുട്ടുവിറച്ച് അതിർത്തിയിലേക്ക് ഓടിയെത്തുകയാണ്.”
ഇപ്പോഴത്തെ പാകിസ്ഥാന്റെ അവസ്ഥ ഒന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. ‘അങ്ങോട്ട് പോയാൽ കടിക്കും, ഇങ്ങോട്ട് വന്നാൽ മുട്ടും’ എന്ന അവസ്ഥയിലാണ് അവർ. അവരുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ താലിബാനും ഇറാനും വലിയ പണികളാണ് അവർക്ക് കൊടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇറാൻ കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് മിസൈലുകൾ തൊടുത്തുവിട്ടത് നാം കണ്ടതാണ്. ഇതിന് പുറമെ അറബിക്കടലിൽ ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ കരുത്തുറ്റ കപ്പലുകൾ പാകിസ്ഥാന്റെ ഓരോ ചലനവും നിരീക്ഷിക്കുന്നു. നാലുപാടും ശത്രുക്കളെ സമ്പാദിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ ചങ്കിടിപ്പ് കൂട്ടുന്ന നീക്കമാണ് ഇന്ത്യയുടേത്. ഒരു രാജ്യം ഒരേസമയം ഇത്രയധികം അതിർത്തികളിൽ സംഘർഷം നേരിടുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയെപ്പോലൊരു വൻശക്തി നടത്തുന്ന സൈനികാഭ്യാസം അവരുടെ നട്ടെല്ല് ഒടിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.”
ഇന്ത്യയുടെ ആയുധക്കരുത്തിനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഏതൊരു ഭാരതീയന്റെയും നെഞ്ച് വിരിയും. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച യുദ്ധവിമാനങ്ങളിലൊന്നായ റഫാൽ, ശത്രുവിനെ എവിടെ വെച്ചും തകർക്കാൻ ശേഷിയുള്ള സുഖോയ്-30 MKI, നമ്മുടെ സ്വന്തം തേജസ് എന്നിവയാണ് അതിർത്തിയിൽ അണിനിരക്കുന്നത്. ഇതിനൊപ്പം എസ്-400 മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനവും ഇന്ത്യ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാന്റെ പക്കലുള്ള പഴയ എഫ്-16 വിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ ഈ ആധുനിക ശക്തിയെ നേരിടുക അസാധ്യമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ ഓരോ കുതിപ്പും തങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ളതാണോ എന്ന പേടിയിലാണ് ഓരോ പാക് സൈനികനും ഇന്ന് കഴിയുന്നത്. പണ്ട് അതിർത്തി കടന്ന് ഭീകരരെ അയച്ചിരുന്നവർ ഇന്ന് സ്വന്തം അതിർത്തി എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കും എന്നോർത്ത് പകച്ചുനിൽക്കുകയാണ്
മറ്റൊരു രസകരമായ കാര്യം, പാകിസ്ഥാന്റെ പക്കൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പോയിട്ട് അതിർത്തിയിലേക്ക് സൈന്യത്തെ അയക്കാൻ പോലും പണമില്ല എന്നതാണ്. രാജ്യം കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലും കടക്കെണിയിലുമാണ്. ഇന്ധനത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനും വകയില്ലാത്ത ഒരു സൈന്യത്തിന് എത്ര കാലം പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയും? ഇന്ത്യ കോടികൾ ചിലവാക്കി സൈനികാഭ്യാസം നടത്തുമ്പോൾ അത് നിസ്സഹായരായി നോക്കി നിൽക്കാനേ അവർക്ക് കഴിയൂ. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും സൈനിക കരുത്തും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ ഒരു ചെറിയ അയൽരാജ്യം മാത്രമായി ഒതുങ്ങുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന ഈ നീക്കം, ഭാരതം ഒരു ആഗോള ശക്തിയാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.”
ഇവിടെ നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം, ഈ സൈനികാഭ്യാസത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന മിക്ക ആയുധങ്ങളും ഇന്ത്യ സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചതാണ് എന്നതാണ്. പണ്ട് നമ്മൾ റഷ്യയിൽ നിന്നോ അമേരിക്കയിൽ നിന്നോ ആയുധം വരാൻ കാത്തുനിൽക്കണമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് നമ്മുടെ ‘തേജസ്’ യുദ്ധവിമാനങ്ങളും, ‘പ്രചണ്ഡ്’ ഹെലികോപ്റ്ററുകളും ആകാശത്ത് വട്ടമിട്ടു പറക്കുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ അന്തംവിട്ടു നോക്കിനിൽക്കുകയാണ്.

ചൈനയുടെ തള്ളു കേട്ട് വാങ്ങിയ വിമാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും പറക്കാൻ പോലും പറ്റാതെ പാകിസ്ഥാൻ കഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഇന്ത്യയുടെ തദ്ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യ ലോകം മുഴുവൻ ചർച്ചയാകുന്നത്. ഇത് പാകിസ്ഥാന് നൽകുന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമാണ്: ‘ഞങ്ങൾ ആരെയും ആശ്രയിച്ചല്ല നിൽക്കുന്നത്, ഞങ്ങൾ സ്വയം പര്യാപ്തരാണ്’.
ലോകരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ ഇന്ന് എത്രത്തോളം ഒറ്റപ്പെട്ടു എന്ന് നോക്കൂ. പണ്ട് പാകിസ്ഥാനെ സഹായിച്ചിരുന്ന അമേരിക്ക പോലും ഇന്ന് അവരെ കൈവിട്ടു കഴിഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ ജി-20 (G20) അധ്യക്ഷപദവും മറ്റു ആഗോള നേട്ടങ്ങളും കണ്ടു നിൽക്കാനേ അവർക്ക് കഴിയുന്നുള്ളൂ. ഇന്ത്യ സൗദി അറേബ്യയുമായും യു.എ.ഇയുമായും ബന്ധം ശക്തമാക്കുമ്പോൾ, ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങൾ പോലും പാകിസ്ഥാനെ തഴയുകയാണ്. ഇത്തരത്തിൽ നയതന്ത്രപരമായും സൈനികപരമായും സാമ്പത്തികപരമായും പാകിസ്ഥാൻ നേരിടുന്ന ഈ തകർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്ന ഒന്നാണ് അതിർത്തിയിലെ ഇന്ത്യയുടെ ഈ പുതിയ കരുത്തുപ്രകടനം.”
രാജസ്ഥാൻ-സിന്ധ് അതിർത്തി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാന്റെ മനസ്സിൽ ആദ്യം വരുന്നത് 1971-ലെ ലോംഗേവാല യുദ്ധമാണ്. അന്ന് വെറും 120 ഇന്ത്യൻ സൈനികർ ചേർന്ന് പാകിസ്ഥാന്റെ വമ്പൻ ടാങ്ക് വ്യൂഹത്തെയാണ് തകർത്തെറിഞ്ഞത്. ഇന്നും സിന്ധ് അതിർത്തിയിൽ ഇന്ത്യ സൈനികാഭ്യാസം നടത്തുമ്പോൾ പഴയ ആ പരാജയത്തിന്റെ ഭയം അവരെ വേട്ടയാടുന്നുണ്ടാകും.