അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ സൈനിക ഇടപെടലുകളെയും യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തെയും കടുത്ത ഭാഷയിൽ പിന്തുണച്ചിരുന്ന പ്രമുഖ റിപ്പബ്ലിക്കൻ സെനറ്റർ ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാം (71) അന്തരിച്ചു. ധമനികളുടെ കാഠിന്യം മൂലമുണ്ടായ ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖമാണ് മരണകാരണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓഫീസ് ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. എന്നാൽ, മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് റഷ്യയുമായി യുദ്ധം നടക്കുന്ന യുക്രെയ്ൻ മണ്ണിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം എന്നതിനാൽ, ഗ്രഹാമിന്റെ ഈ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗം വലിയ തോതിലുള്ള ചർച്ചകൾക്കും നിഗൂഢതകൾക്കുമാണ് വഴിമരുന്നിട്ടിരിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കയിലെ കടുത്ത യുക്രെയ്ൻ-ഇസ്രയേൽ അനുകൂലിയും ഇറാന്റെ കടുത്ത എതിരാളിയുമായിരുന്നു ഗ്രഹാം. റഷ്യക്കെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ യുക്രെയ്ന് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ആയുധങ്ങൾ നൽകാൻ അമേരിക്കയിൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയിരുന്ന പ്രധാന വ്യക്തിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം യുക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമർ സെലെൻസ്കിക്കും പാശ്ചാത്യ യുദ്ധ താല്പര്യങ്ങൾക്കും കനത്ത പ്രഹരമാണ് ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിൽ യുക്രെയ്നായി വാദിക്കാൻ ഇനി ആരുണ്ടെന്ന ചോദ്യം ഇതോടെ ശക്തമായി.
മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള ജൂലൈ 10 ന് യുക്രെയ്ൻ തലസ്ഥാനമായ കീവിലായിരുന്നു ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാം. അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം യുക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമർ സെലെൻസ്കിയുമായി അതീവ രഹസ്യ സ്വഭാവമുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു. യുക്രെയ്നിന്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും റഷ്യക്കെതിരെ ഏർപ്പെടുത്തേണ്ട പുതിയ കടുത്ത ഉപരോധ ബില്ലുകളെക്കുറിച്ചും ഇരുവർക്കുമിടയിൽ ചർച്ചകൾ നടന്നു. യുദ്ധഭൂമിയിലെ ഈ സന്ദർശനത്തിന് മണിക്കൂറുകൾക്കകം അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടതാണ് സംശയങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്.
യുക്രെയ്ൻ-റഷ്യ സൈനിക സംഘർഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്ന എക്സിലെ ഒരു പ്രമുഖ ഇൻഫർമേഷൻ പേജ്, ഗ്രഹാം വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിലല്ല മരിച്ചത്, മറിച്ച് യുക്രെയിനിലാണ് എന്ന ഗുരുതരമായ അവകാശവാദവുമായി രംഗത്തെത്തി. ജൂലൈ 10 ന് രാവിലെ അദ്ദേഹം യുക്രെയിനിൽ എത്തിയിരുന്നു. യുക്രെയിനിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ പോളണ്ടിലേക്ക് പറക്കുകയും തുടർന്ന് 8-10 മണിക്കൂർ കഠിനമായ ട്രെയിൻ യാത്ര നടത്തുകയും വേണമായിരുന്നു,” പേജ് കുറിച്ചു.
ട്വിറ്റർ പേജ് പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, റഷ്യൻ സൈന്യം അടുത്തിടെ അതിശക്തമായി ആക്രമിച്ച കീവിലെ ഒരു ഡ്രോൺ നിർമ്മാണ ഫാക്ടറി സന്ദർശിക്കാൻ ഗ്രഹാം പോയിരുന്നു. യുദ്ധമേഖലയിലെ ഈ കടുത്ത സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം പെട്ടെന്ന് അമേരിക്കയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കില്ലെന്നാണ് ഈ പേജ് വാദിക്കുന്നത്. ജൂലൈ 11 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ യുക്രെയ്നിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട്, പോളണ്ടിലേക്ക് ട്രെയിൻ മാർഗ്ഗം സഞ്ചരിച്ച്, അവിടെനിന്ന് അമേരിക്കയിലേക്ക് വിമാനം കയറി തിരികെയെത്താൻ ആവശ്യമായ സമയം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിരുന്നില്ലെന്നാണ് ഇവരുടെ ആക്ഷേപം.
എന്നാൽ ദുരൂഹതകൾ പരക്കുമ്പോഴും, മരണത്തിന് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുമ്പ് ജൂലൈ 11 ശനിയാഴ്ച തന്നെ ഗ്രഹാം അമേരിക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തിയിരുന്നതായാണ് ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ജൂലൈ 11 രാത്രി വൈകി അടിയന്തര രക്ഷാപ്രവർത്തകർ ഗ്രഹാമിന്റെ ക്യാപിറ്റൽ ഹില്ലിലുള്ള വസതിയിലേക്ക് എത്തിയതായി വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേണൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സെനറ്റർ സുരക്ഷിതമായി അമേരിക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷമാണ് അസുഖബാധിതനായതെന്നാണ് ഈ മാധ്യമം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
യുക്രെയ്നിലെ കീവിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ, സ്വർണ്ണ താഴികക്കുടങ്ങളുള്ള സെന്റ് മൈക്കിളിന്റെ ആശ്രമത്തിന് പുറത്തായിരുന്നു ഗ്രഹാമിന്റെ അവസാന പൊതുദർശനം നടന്നതെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. യുക്രെയ്ൻ ജനതയ്ക്കും ഭരണകൂടത്തിനും തന്റെ കടുത്ത പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ചിത്രങ്ങളും ദൃശ്യങ്ങളും. ഈ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷമുള്ള അതിവേഗ യാത്രയും മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളുമാണോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയാരോഗ്യത്തെ ബാധിച്ചതെന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്.
സെനറ്റർ ഗ്രഹാമിന്റെ വിയോഗത്തെത്തുടർന്ന് അമേരിക്കയിലുടനീളം ദേശീയ പതാകകൾ പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഉത്തരവിട്ടു. തുടക്കകാലത്ത് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ കടുത്ത വിമർശകനായിരുന്നു ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാം. എന്നാൽ പിന്നീട് ട്രംപിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത വിശ്വസ്തനും ട്രംപ് അനുകൂല റിപ്പബ്ലിക്കൻ പക്ഷത്തിന്റെ ശക്തനായ വക്താവുമായി അദ്ദേഹം മാറി. “എനിക്ക് ഇത് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. അദ്ദേഹം എന്റെ കുടുംബത്തിലെ ഒരു അംഗത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു,” എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ വികാരാധീനനായ പ്രതികരണം.
ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാമിന്റെ മരണം അമേരിക്കൻ പാർലമെന്റിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമായേക്കാം. പ്രത്യേകിച്ച്, യുക്രെയ്ന് അന്തമില്ലാതെ പണം വാരിയെറിയുന്ന അമേരിക്കൻ നയത്തിനെതിരെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയിലെ ഒരു വിഭാഗം കടുത്ത എതിർപ്പ് ഉയർത്തുന്ന സമയമാണിത്. യുക്രെയ്ൻ സഹായ ബില്ലുകൾ പാസാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്തിരുന്ന ഗ്രഹാമിന്റെ അഭാവം, ഇനിമുതൽ യുക്രെയ്നുള്ള അമേരിക്കൻ സാമ്പത്തിക-സൈനിക സഹായങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്.റഷ്യയോടുള്ള കടുത്ത വിദ്വേഷം കാരണം അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്ര മര്യാദകൾ പോലും ലംഘിച്ച ചരിത്രമാണ് ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാമിനുള്ളത്. യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കകാലത്ത് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിനെ വധിക്കാൻ ക്രെംലിനിലുള്ള ആരെങ്കിലും മുന്നോട്ട് വരണമെന്ന് പരസ്യമായി ആഹ്വാനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ പ്രകോപനം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. റോമൻ ചക്രവർത്തി ജൂലിയസ് സീസറെ കൊലപ്പെടുത്തിയ ബ്രൂട്ടസിനെപ്പോലെ റഷ്യയിൽ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്നായിരുന്നു ഗ്രഹാമിന്റെ ചോദ്യം.
റഷ്യൻ വിരുദ്ധത ഒരു മാനസികരോഗമായി കൊണ്ടുനടന്ന വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ, ഗ്രഹാമിന്റെ മരണത്തിന് പിന്നാലെ റഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരും അവിടുത്തെ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ കടുത്ത ഭാഷയിലാണ് വിമർശിച്ചത്. ഒരു “റസ്സോഫോബ്” (റഷ്യയോട് കടുത്ത വെറുപ്പുള്ളയാൾ) എന്നും “യുദ്ധക്കൊതിയൻ” എന്നുമാണ് റഷ്യൻ മാധ്യമങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ലോകത്ത് സമാധാനം പുലരുന്നതിനേക്കാൾ ആയുധക്കച്ചവടക്കാരുടെ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഗ്രഹാം ശ്രമിച്ചതെന്ന് റഷ്യ കാലങ്ങളായി വാദിക്കുന്നു.
വരുന്ന നവംബറിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന പ്രൈമറി തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്ക് തൊട്ടുമുമ്പാണ് ഗ്രഹാമിന്റെ മരണം സംഭവിക്കുന്നത്. സൗത്ത് കരോലിന സീറ്റിൽ നിന്നും ഡെമോക്രാറ്റിക് സ്ഥാനാർത്ഥി ആനി ആൻഡ്രൂസിനെതിരെ മത്സരിക്കാൻ ഗ്രഹാം പൂർണ്ണ സജ്ജനായിരിക്കെയാണ് മരണം വില്ലനായെത്തിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗത്തോടെ സൗത്ത് കരോലിനയിൽ ഒരു പ്രത്യേക പ്രൈമറി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടി വരും. ഇത് റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്കുള്ളിലും പുതിയ മത്സരങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കും.ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാമിന്റെ വിയോഗത്തോടെ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അമേരിക്കൻ സെനറ്റ് സീറ്റിലേക്ക് നിരവധി പ്രമുഖരുടെ പേരുകളാണ് ഇപ്പോൾ ഉയർന്നു വരുന്നത്. ട്രേ ഗൗഡി, നാൻസി മേസ്, മുൻ അമേരിക്കൻ ഗവർണറും റിപ്പബ്ലിക്കൻ നേതാവുമായ നിക്കി ഹാലി, റാൽഫ് നോർമൻ എന്നിവരാണ് നിലവിൽ പകരക്കാരുടെ പട്ടികയിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ളത്. ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിൽ ഇവർ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടുകൾ എന്തായിരിക്കുമെന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും അമേരിക്കയുടെ വരുംകാല വിദേശനയം രൂപപ്പെടുക.
സൗത്ത് കരോലിനയുടെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഗവർണറായ ഹെൻറി മക്മാസ്റ്ററിനാണ് ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാമിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന കാലാവധിയിലേക്ക് പുതിയൊരു താൽക്കാലിക പ്രതിനിധിയെ നിയമിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരമുള്ളത്. പുതിയ നിയമനം ആരുടേതായാലും, യുക്രെയ്ന്റെ അതിരുകടന്ന ആവശ്യങ്ങളെ ഗ്രഹാമിനെപ്പോലെ കണ്ണുമടച്ച് പിന്തുണയ്ക്കാൻ പുതിയൊരാൾ തയ്യാറാകുമോ എന്നത് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടതാണ്. എന്തായാലും ഗ്രഹാമിന്റെ മരണം യുക്രെയ്ന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയാണ് സമ്മാനിച്ചിരിക്കുന്നത്.
