മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ സംഘർഷം ദിനംപ്രതി രൂക്ഷമാകുമ്പോൾ, ലോകത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്ന ചോദ്യം വീണ്ടും ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. ഇറാൻ തന്റെ ആണവ പദ്ധതി വീണ്ടും പുനർനിർമിക്കുകയാണോ? അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും തുടർച്ചയായി നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷവും, ഭൂമിക്കടിയിലെ അതീവ സുരക്ഷിതമായ ഒരു പർവത സമുച്ചയത്തിലേക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ സെൻട്രിഫ്യൂജുകൾ ഇറാൻ രഹസ്യമായി മാറ്റിയെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളാണ് ഇപ്പോൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയ്ക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇറാനിലെ ‘പിക്കാക്സ് പർവതം’ അഥവാ മൗണ്ട് കൊളാങ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭൂഗർഭ സമുച്ചയമാണ് ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന ലക്ഷ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നത്. ഇത് വെറും ഒരു പർവതമല്ല, ഇറാന്റെ ഭാവി ആണവശേഷിയുടെ ഹൃദയഭാഗമാകാൻ സാധ്യതയുള്ള കേന്ദ്രമാണെന്നാണ് സുരക്ഷാ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
അമേരിക്കൻ മാധ്യമമായ വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണൽ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, കഴിഞ്ഞ വർഷം ശരത്കാലത്തോടെയാണ് ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവപദ്ധതിയിലെ നിർണായക ഉപകരണങ്ങളായ ആയിരക്കണക്കിന് സെൻട്രിഫ്യൂജുകൾ പിക്കാക്സ് പർവതത്തിനുള്ളിലെ ആഴത്തിലുള്ള തുരങ്കങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റിത്തുടങ്ങിയത്. ഈ നീക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങൾ ഇസ്രായേൽ അമേരിക്കയുമായി പങ്കുവെച്ചതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ജൂണിൽ നടന്ന 12 ദിവസത്തെ ഇസ്രയേൽ–ഇറാൻ യുദ്ധത്തിനും, അതിന് പിന്നാലെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് ഇറാന്റെ പ്രധാന ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങൾക്കും ശേഷമാണ് ഈ മാറ്റം നടന്നതെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അതിനാൽ തന്നെ, ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുകയാണോ എന്ന സംശയം ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്.
ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു, ഇറാന്റെ ആണവ ശേഷി പൂർണമായും തകർക്കാൻ കൂടുതൽ ശക്തമായ സൈനിക നടപടികൾ വേണമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി വീണ്ടും സജീവമാകാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതാക്കാൻ ഇപ്പോഴത്തെ ആക്രമണങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ലെന്നും, പിക്കാക്സ് പർവതം പോലുള്ള ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രങ്ങളും ലക്ഷ്യമിടേണ്ടിവരുമെന്നും ഇസ്രായേൽ സുരക്ഷാ വൃത്തങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നതായാണ് സൂചന.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പിക്കാക്സ് പർവതത്തെ തുറന്നുപറഞ്ഞ് പരാമർശിച്ചത്. ജൂലൈ 13-ന് മാധ്യമപ്രവർത്തകനായ ഹ്യൂ ഹെവിറ്റിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, “പിക്കാക്സ് ഒരു വലിയ ആക്രമണത്തിനുള്ള സാധ്യതയുള്ള ലക്ഷ്യമാണ്” എന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞിരുന്നു. “ഞങ്ങൾ പിക്കാക്സ് പർവതത്തെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്. അവിടെ എന്ത് സംഭവിച്ചാലും ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ആവശ്യമായ സമയത്ത് അവിടെയും ശക്തമായ ആക്രമണം ഉണ്ടാകും,” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. ഗ്രാനൈറ്റ് പാറകൾക്കടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഭൂഗർഭ സമുച്ചയം അമേരിക്കയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ബങ്കർ-ബസ്റ്റർ ബോംബുകൾക്കുപോലും വെല്ലുവിളിയാകുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.പിക്കാക്സ് പർവതം എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയും നിർണായകമാകുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിനും വ്യക്തമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്. ഇറാനിലെ നതാൻസ് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ കേന്ദ്രത്തിന് സമീപത്താണ് ഈ പർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 2020-ൽ നതാൻസിലെ സെൻട്രിഫ്യൂജ് അസംബ്ലി കേന്ദ്രത്തിൽ ഉണ്ടായ സ്ഫോടനത്തിന് ശേഷം, അതിന് പകരമായി കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഭൂഗർഭ സൗകര്യം വികസിപ്പിക്കാൻ ഇറാൻ തീരുമാനിച്ചുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. വർഷങ്ങളായി തുരങ്കങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുവരുന്ന ഈ സമുച്ചയത്തിൽ നിരവധി കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഭൂഗർഭ പാതകളുണ്ടെന്നാണ് ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളും സ്വതന്ത്ര പഠനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ സെൻട്രിഫ്യൂജുകൾക്ക് നിർണായക സ്ഥാനമാണുള്ളത്. യുറേനിയം വാതകത്തെ അതിവേഗത്തിൽ കറക്കി അതിലെ ഐസോടോപ്പുകൾ വേർതിരിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങളാണിവ. ഇതുവഴി സിവിലിയൻ ആണവോർജത്തിനാവശ്യമായ ഇന്ധനം നിർമ്മിക്കാനും, കൂടുതൽ ഉയർന്ന സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിലൂടെ ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ സൃഷ്ടിക്കാനുമാകും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഈ യന്ത്രങ്ങളെ അതീവ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിനെ ലോക ശക്തികൾ അതീവ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്.
ഇറാൻ ആണവായുധം നിർമ്മിക്കുകയാണെന്ന ആരോപണം വർഷങ്ങളായി ഉയരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ടെഹ്റാൻ ഇത് നിരന്തരം നിഷേധിക്കുകയാണ്. തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായാണെന്നും, വൈദ്യുതോൽപ്പാദനത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമാണ് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കുന്നതെന്നും ഇറാൻ ആവർത്തിച്ച് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസിയായ ഐഎഇഎയുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഇറാൻ 60 ശതമാനം വരെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് നേരിട്ട് ആണവായുധ നിലവാരമല്ലെങ്കിലും, ആയുധ നിലവാരത്തിലേക്ക് എത്താൻ വളരെ ചെറിയ ദൂരം മാത്രമാണ് ശേഷിക്കുന്നതെന്നതാണ് വിദഗ്ധരുടെ ആശങ്ക.
ഇതിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം അന്താരാഷ്ട്ര പരിശോധനയാണ്. പിക്കാക്സ് പർവതത്തിലെ ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് ഐഎഇഎ പരിശോധനാ സംഘങ്ങൾക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. 2021-ൽ ഈ കേന്ദ്രത്തിൽ ആണവ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെന്ന് ഇറാൻ അറിയിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, അവിടെ നടക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് ഐഎഇഎ ഡയറക്ടർ ജനറൽ റാഫേൽ ഗ്രോസി നേരത്തേ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇതാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന്റെ സംശയം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നത്.
അതേസമയം, ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ പരിശോധിച്ച വിദഗ്ധർ പറയുന്നത്, കഴിഞ്ഞ മാസങ്ങളിലായി പിക്കാക്സ് മേഖലയിലേക്ക് ട്രക്കുകളുടെ വരവും പോകലും വർധിച്ചതായും, പുതിയ തുരങ്കങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതായും സൂചനകളുണ്ടെന്നാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നതോടെ, ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ഭൂമിക്കടിയിലേക്ക് മാറ്റി ഭാവിയിലെ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണെന്ന വിലയിരുത്തലും ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്.
ഇപ്പോൾ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് പിക്കാക്സ് പർവതത്തെയാണ്. അമേരിക്കയുടെ അടുത്ത ലക്ഷ്യം ഈ ഭൂഗർഭ സമുച്ചയമാകുമോ? അല്ലെങ്കിൽ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾ വീണ്ടും സംഘർഷം ശമിപ്പിക്കുമോ? എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം. ഒരു വശത്ത് ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതി സമാധാനപരമാണെന്ന് ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും സുരക്ഷാഭീഷണി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കൂടുതൽ കടുത്ത നടപടികൾക്ക് തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൂടുതൽ രൂക്ഷമായാൽ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ മാത്രമല്ല, ആഗോള സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിലും എണ്ണവിപണിയിലും അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിലും വലിയ പ്രതിഫലനം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നതാണ് നിലവിലെ വിലയിരുത്തൽ.
