നമ്മുടെ നാട്ടിൽ സാധാരണക്കാർ മുതൽ വ്യവസായികൾ വരെ എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ അലട്ടുന്ന രണ്ട് വലിയ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട് – ഒന്ന്, താങ്ങാനാകാത്ത കറന്റ് ബില്ലുകളും സർചാർജുകളും; രണ്ട്, പീക്ക് അവറുകളിലെ പവർ കട്ടും സോളാർ ഇൻവെർട്ടറുകളുടെ പ്രവർത്തന തടസ്സങ്ങളും. എന്നാൽ, ഈ പ്രശ്നങ്ങൾക്കെല്ലാം ഒരു ശാശ്വത പരിഹാരമെന്നോണം, കേരളത്തിന്റെ പവർ സെക്ടറിൽ ഇതുവരെ ആരും ചിന്തിക്കാത്ത, എന്നാൽ നമ്മുടെയെല്ലാം കീശയെയും വീടുകളിലെ വൈദ്യുതി ലഭ്യതയെയും നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ വിപ്ലവത്തിന് കാസർഗോഡ് മുള്ളേരിയയിൽ ഔദ്യോഗികമായി തുടക്കമായിരിക്കുകയാണ്.
കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിന്റെ (KSEB) ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഗെയിം ചേഞ്ചർ പ്രോജക്ടായ, കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ‘ബെസ്’ (BESS – Battery Energy Storage System) അഥവാ അത്യാധുനിക ബാറ്ററി ഊർജ സംഭരണ പദ്ധതി ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണ പ്രവർത്തനസജ്ജമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? ഇത് സാധാരണക്കാരുടെ കറന്റ് ബില്ലിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും?
നമ്മുടെ കേരള സംസ്ഥാനം അനുദിനം നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വൈദ്യുതി വെല്ലുവിളികളിലേക്ക് നമുക്ക് ആദ്യം കണ്ണോടിക്കാം. നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈദ്യുതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗവും പുറത്തുനിന്നുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നോ മറ്റ് പവർ എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ നിന്നോ ആണ് ഉയർന്ന വില നൽകി കെഎസ്ഇബി വാങ്ങി നൽകുന്നത്. ഇവിടെയാണ് സൗരോർജ്ജത്തിന്റെ (Solar Energy) പ്രസക്തി വരുന്നത്. കഴിഞ്ഞ কয়েক വർഷങ്ങളായി കേരളത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് വീടുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും റൂഫ്ടോപ്പ് സോളാർ പ്ലാന്റുകൾ (Rooftop Solar Plants) സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ സബ്‌സിഡികളോടെ ആളുകൾ സോളാറിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത് വലിയൊരു മാറ്റമാണ്. പകൽ സമയത്ത് സൂര്യപ്രകാശം ഉള്ളപ്പോൾ ഈ പാനലുകൾ വഴി ആവശ്യത്തിലധികം വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
എന്നാൽ, ഇവിടെയാണ് ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നം ഉടലെടുക്കുന്നത്. പകൽ സമയത്ത് ഉപഭോഗം കഴിഞ്ഞ് ബാക്കി വരുന്ന അധിക സോളാർ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകപ്പെടുമ്പോൾ, ഗ്രിഡിന്റെ ആഗിരണ ശേഷിക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് അത് പോകുമ്പോൾ വോൾട്ടേജ് വ്യതിയാനങ്ങൾ (Voltage Fluctuations) ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി വീടുകളിലെ സോളാർ ഇൻവെർട്ടറുകൾ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടെന്ന് ‘ട്രിപ്പായി’ (Trip) ഓഫ് ആയിപ്പോകുന്നു. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സൗരോർജ്ജം പൂർണ്ണമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതെ വരുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, രാത്രികാലങ്ങളിലാണ് (Peak Hours – സാധാരണയായി വൈകുന്നേരം 6 മണി മുതൽ രാത്രി 10 മണി വരെ) നമ്മുടെ വീടുകളിലും ഓഫീസുകളിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ വൈദ്യുതി ആവശ്യമായി വരുന്നത്. ഈ സമയത്ത് സോളാർ വൈദ്യുതി ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ കെഎസ്ഇബിക്ക് പുറത്തുനിന്ന് ഉയർന്ന വില നൽകി വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നു. ഇത് ബോർഡിന് ഭീമമായ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഉണ്ടാക്കുകയും, ആ ആഘാതം ഒടുവിൽ സാധാരണക്കാരുടെ കറന്റ് ബില്ലുകളിലെ സർചാർജുകളായും നിരക്ക് വർദ്ധനയായും മാറിമറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ഒരു പ്രതിസന്ധിക്ക് തടയിടാനാണ് സർക്കാർ ഇപ്പോൾ ‘ബെസ്’ (BESS) സംവിധാനത്തിലേക്ക് ചുവടുവെച്ചിരിക്കുന്നത്.
എന്താണ് ഈ പറയുന്ന BESS അഥവാ ബാറ്ററി എനർജി സ്റ്റോറേജ് സിസ്റ്റം? സാങ്കേതികമായി ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ഇതൊരു ഭീമാകാരമായ ‘പവർ ബാങ്ക്’ ആണ്!
നിങ്ങളുടെ സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ ചാർജ് ചെയ്യാൻ നമ്മൾ പവർ ബാങ്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാറില്ലേ? പകൽ സമയത്ത് കറന്റുണ്ടപ്പോൾ പവർ ബാങ്ക് ചാർജ് ചെയ്തു വെക്കുകയും, രാത്രിയോ യാത്രയിലോ കറന്റ് ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ഫോൺ ചാർജ് ചെയ്യാൻ അത് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അതേ തത്വം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വ്യത്യാസം ഇത്രമാത്രം – ഇത് വീടുകളിലെ ചെറിയ പവർ ബാങ്കല്ല, മറിച്ച് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ മുഴുവൻ വൈദ്യുതി ആവശ്യങ്ങൾക്കും താങ്ങാൻ കഴിയുന്ന മെഗാ വാട്ട് കണക്കിന് ശേഷിയുള്ള ഭീമാകാരമായ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഗ്രേഡ് ബാറ്ററി സ്റ്റോറേജ് സിസ്റ്റമാണ്.
ഇത് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു? 1. ഊർജ ശേഖരണം (Energy Storage – Charging): പകൽ സമയത്ത്, അതായത് സൗരോർജ്ജ ഉത്പാദനം ഏറ്റവും ഉയർന്ന അളവിലിരിക്കുന്ന സമയത്ത്, ഗ്രിഡിൽ അധികമായി വരുന്ന വൈദ്യുതിയും പുനരുപയോഗ ഊർജവും പാഴായിപ്പോകാൻ അനുവദിക്കാതെ ഈ വലിയ ലിഥിയം-അയൺ അല്ലെങ്കിൽ അത്യാധുനിക ബാറ്ററി സംവിധാനങ്ങളിൽ സംഭരിച്ച് വെക്കുന്നു.
- ഊർജ വിതരണം (Energy Discharge – Peak Hours): വൈകുന്നേരങ്ങളിലും രാത്രിയിലും വൈദ്യുതിയുടെ ആവശ്യം (Demand) കുത്തനെ ഉയരുന്ന പീക്ക് അവറുകളിൽ, ഈ ബാറ്ററികളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിലേക്ക് തിരികെ നൽകുന്നു.
ഇതുവഴി പകൽ സമയത്തെ അധിക ഊർജം പാഴാകുന്നത് തടയാനും, രാത്രികാലങ്ങളിൽ കൂടിയ വിലയ്ക്ക് പുറത്തുനിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും കെഎസ്ഇബിക്ക് സാധിക്കുന്നു.
കേരളത്തിന്റെ ഊർജ ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണ അധ്യായമായി മാറിയിരിക്കുന്ന ഈ പ്രഥമ പദ്ധതിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം: സ്ഥലം: കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ മുള്ളേരിയ സബ്സ്റ്റേഷനോട് ചേർന്ന് കെഎസ്ഇബിയുടെ കൈവശമുള്ള ഒരേക്കർ ഭൂമിയിലാണ് ഈ പദ്ധതി യാഥാർത്ഥ്യമാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
- പങ്കാളിത്തം: കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ എൻഎച്ച്പിസി (NHPC – National Hydroelectric Power Corporation) ലിമിറ്റഡുമായി സഹകരിച്ചാണ് ഈ പദ്ധതി വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
- ശേഷി (Capacity): ഈ പദ്ധതിക്ക് 15 മെഗാവാട്ട് (15 MW / 60 MWh) ശേഷിയാണുള്ളത്. അതായത്, ഈ സിസ്റ്റത്തിന് തുടർച്ചയായി 4 മണിക്കൂർ നേരം ഉയർന്ന അളവിൽ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകാൻ സാധിക്കും. രാജ്യത്ത് തന്നെ ആദ്യമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന 4 മണിക്കൂർ സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
- സാമ്പത്തിക നേടങ്ങൾ: പദ്ധതിക്കായി കെഎസ്ഇബി സൗജന്യമായി സ്ഥലം നൽകിയതൊഴിച്ചാൽ, വൻകിട മൂലധനച്ചെലവുകൾ ഒന്നുംതന്നെ ബോർഡിന് നേരിട്ട് വഹിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടില്ല. എൻഎച്ച്പിസിയുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ നടപ്പിലാക്കിയതിനാൽ കേരളത്തിന് ഇത് വലിയൊരു സാമ്പത്തിക ആശ്വാസമാണ് നൽകുന്നത്.
ഈ പദ്ധതി യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നതിലൂടെ സാധാരണക്കാരായ വൈദ്യുതി ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് പരിശോധിക്കാം:
- കറന്റ് ബില്ലിലെയും സർചാർജിലെയും കുറവ്: കെഎസ്ഇബിക്ക് പുറത്തുനിന്ന് ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് പവർ എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ടി വരുന്ന സാഹചര്യം ഈ സ്റ്റോറേജ് സിസ്റ്റം വഴി ഗണ്യമായി കുറയുന്നു. ഇത് ഭാവിയിൽ ഉപഭോക്താക്കളുടെ കറന്റ് ബില്ലുകളിലെ സർചാർജ് ഭാരം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
- സോളാർ ഇൻവെർട്ടറുകൾ ഇനി ട്രിപ്പാകില്ല: പകൽ സമയത്ത് ഗ്രിഡിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വോൾട്ടേജ് ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളും ഓവർലോഡും ഈ ബെസ് (BESS) സിസ്റ്റം വഴി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടും. അതിനാൽ റൂഫ്ടോപ്പ് സോളാർ ഉപയോക്താക്കൾ വർഷങ്ങളായി നേരിടുന്ന ‘ഇൻവെർട്ടർ ട്രിപ്പിംഗ്’ പ്രശ്നത്തിന് ശാശ്വതമായ പരിഹാരമാകും.
- തടസ്സമില്ലാത്ത വൈദ്യുതി വിതരണം (Grid Stability): വോൾട്ടേജ് ഫ്ലക്ച്വേഷൻ കാരണം വീടുകളിലെ വിലകൂടിയ ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ കേടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ ഗ്രിഡിന്റെ സ്റ്റെബിലിറ്റി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഈ ബാറ്ററികൾ സഹായിക്കും.
- പവർ കട്ടുകൾക്കും ലോഡ് ഷെഡിങ്ങിനും വിരാമം: ഉയർന്ന ആവശ്യകതയുള്ള സമയത്ത് ഗ്രിഡ് തകരാറിലാകുന്നതും അതുമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന അടിയന്തര പവർ കട്ടുകളും ഒഴിവാക്കാൻ ഇത്തരം എനർജി സ്റ്റോറേജ് പ്ലാന്റുകൾക്ക് സാധിക്കും.
മുള്ളേരിയ ഒരു തുടക്കം മാത്രമാണ്. കേരളത്തെ സമ്പൂർണ്ണ ഹരിത ഊർജ സ്വയംപര്യാപ്തതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇതിലും വലിയ ബിഇഎസ്എസ് പദ്ധതികൾ വരിവരിയായി വരുന്നുണ്ട്.
മൈലാട്ടി പദ്ധതി (Kasaragod Mylatty Project):* കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ തന്നെ ഇതിലും വലിയൊരു പദ്ധതിയായ 125 MW / 500 MWh ശേഷിയുള്ള മൈലാട്ടി ബെസ് പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്. ഇത് യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നതോടെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഊർജ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി കാസർഗോഡ് മാറും.
- മറ്റ് പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങൾ: കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ശ്രീകണ്ഠപുരം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പോത്തൻകോട്, മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ അരീക്കോട് തുടങ്ങി സബ്‌സ്റ്റേഷനുകളുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടതും വോൾട്ടേജ് പ്രശ്നങ്ങൾ രൂക്ഷവുമായ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഈ ഹരിത ഊർജ സംഭരണ പദ്ധതികൾ വരുന്നുണ്ട്.
- 2040 ലക്ഷ്യങ്ങൾ: കാർബൺ ബഹിർഗമനം പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് 2040ഓടെ കേരളത്തെ സമ്പൂർണ്ണ പുനരുപയോഗ ഊർജ സംസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റുക എന്ന സർക്കാരിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഈ പദ്ധതികൾ നിർണ്ണായക ചുവടുവെപ്പാണ്.,”ഈ പദ്ധതിയുടെ സാങ്കേതിക വശങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററി സെല്ലുകളുടെ കരുത്തിലാണ് ഈ സംവിധാനം പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യം മനസ്സിലാക്കാം. ഉയർന്ന ഊർജ സാന്ദ്രതയും (Energy Density) പെട്ടെന്ന് പ്രതികരിക്കാനുള്ള കഴിവും (Fast Response Time) ആണ് ഈ ബാറ്ററികളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. പരമ്പരാഗത പവർ പ്ലാന്റുകൾ സ്റ്റാർട്ട് ചെയ്ത് ഗ്രിഡിലേക്ക് വൈദ്യുതിയെത്തിക്കാൻ മിനിറ്റുകളോ മണിക്കൂറുകളോ എടുക്കുമ്പോൾ, ബെസ് (BESS) സിസ്റ്റത്തിന് വെറും മില്ലിസെക്കൻഡുകൾക്കുള്ളിൽ ഗ്രിഡിലെ ഫ്രീക്വൻസി വ്യതിയാനങ്ങളെ ബാലൻസ് ചെയ്യാനും വോൾട്ടേജ് ഡ്രോപ്പുകൾ പരിഹരിക്കാനും സാധിക്കും. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കാർബൺ എമിഷൻ കുറയ്ക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ‘നെറ്റ് സീറോ’ (Net Zero) ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഇത്തരം പ്രോജക്ടുകൾ മാതൃകാപരമാണ്.
കൂടാതെ, ഭാവിയിൽ ഇലക്ട്രിക് വെഹിക്കിളുകളുടെ (EV) ഉപഭോഗം വൻതോതിൽ വർദ്ധിക്കുകയും, രാത്രികാലങ്ങളിൽ ചാർജിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ നിന്ന് ഒരേസമയം ഭീമാകാരമായ വൈദ്യുതി ആവശ്യം ഉയർന്നുവരുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ഈ ബെസ് പ്ലാന്റുകൾ ഗ്രിഡിന്മേലുള്ള അനാവശ്യ ഭാരം പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കും. കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന വേനൽമഴയും കൊടുങ്കാറ്റും കാരണം തടസ്സപ്പെടുന്ന വൈദ്യുതി വിതരണ ശൃംഖലയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ‘മൈക്രോ ഗ്രിഡ്’ (Micro-grid) സംവിധാനങ്ങളുമായി ഈ ബാറ്ററികളെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും എന്നത് മറ്റൊരു വലിയ നേട്ടമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ, ഉപഭോക്താക്കളുടെ കീശ ചോർത്തുന്ന സർചാർജുകൾക്ക് തടയിടുക മാത്രമല്ല, കേരളത്തിന്റെ പവർ ഗ്രിഡിനെ ലോകോത്തര നിലവാരത്തിലുള്ള സ്മാർട്ട് ഗ്രിഡാക്കി മാറ്റുന്നതിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ സുവർണ്ണ അധ്യായമാണ് മുള്ളേരിയയിലൂടെയും വരാനിരിക്കുന്ന മറ്റ് പദ്ധതികളിലൂടെയും ഇപ്പോൾ തുറക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
