ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ ഊർജപാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ വീണ്ടും സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുകയാണ്. കടലിൽ കപ്പലുകൾ ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നു, എണ്ണവില ഉയരുന്നു, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, ഇറാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് നൽകിയ പുതിയ മുന്നറിയിപ്പ് സ്ഥിതിഗതികളെ കൂടുതൽ അപകടകരമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ എണ്ണ, വാതക മേഖലകളെയും ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ ഊർജ താൽപ്പര്യങ്ങളെയും ആക്രമിച്ചാൽ തിരിച്ചടിക്കുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. അതോടെ ചോദ്യം ഒന്ന് മാത്രമാണ്, ഹോർമുസിലെ ഈ സംഘർഷം ഇനി ഒരു കടൽപാതയുടെ നിയന്ത്രണത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ നിന്ന് ആഗോള ഊർജ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് മാറുമോ?
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ വീണ്ടും ശക്തമായതോടെയാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ പ്രാധാന്യം ഒരിക്കൽ കൂടി ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുന്നത്. വാരാന്ത്യത്തിൽ കപ്പലുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നതിനു പിന്നാലെ സെപ്റ്റംബർ ഏഴിന്എണ്ണവില ആറാഴ്ചയ്ക്കിടയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലയിലെത്തി. ഗൾഫിലൂടെ ഒഴുകുന്ന എണ്ണയുടെയും വാതകത്തിന്റെയും വലിയൊരു പങ്ക് കടന്നുപോകുന്ന ഈ ഇടുങ്ങിയ കടൽപാതയിൽ കപ്പൽ ഗതാഗതം കുറഞ്ഞതോടെ വിപണിയിൽ വിതരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ വീണ്ടും ശക്തമായി.
ഇറാന്റെ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാക്കർ ഖാലിബാഫാണ് അമേരിക്കയ്ക്ക് ഏറ്റവും ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പുകളിലൊന്ന് നൽകിയത്. ഇറാന്റെ ആസ്തികൾക്ക് നേരെ പുതിയ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ എണ്ണ-വാതക താൽപ്പര്യങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായിരിക്കില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം. ഗൾഫിലെ എണ്ണ, വാതക ഉൽപ്പാദന ശൃംഖല വിശാലവും എളുപ്പത്തിൽ ആക്രമിക്കാവുന്നതുമായ മേഖലയാണെന്നും അവിടെയുള്ള അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾക്കും ഈ അപകടസാധ്യത പങ്കിടേണ്ടിവരുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതോടെ ഒരു സൈനിക സംഘർഷം നേരിട്ട് ഊർജ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതയാണ് വിപണികൾ കണക്കിലെടുക്കുന്നത്.
അതേസമയം, ഹോർമുസ് തുറന്നിടുന്നതിന് ഇറാൻ വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ നിബന്ധനകളും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരായ ആക്രമണങ്ങളും ഭീഷണികളും അവസാനിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറന്നിടുന്നതിന് തങ്ങൾ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാകൂ എന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. ഇതോടെ ഹോർമുസിന്റെ ഭാവി ഒരു സാധാരണ സമുദ്ര ഗതാഗത പ്രശ്നമല്ലാതായി മാറുകയാണ്. സൈനിക നടപടികൾ, ഉപരോധം, സമാധാന ചർച്ചകൾ, എണ്ണവ്യാപാരം എന്നിവയെല്ലാം പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി കടലിടുക്ക് മാറിയിരിക്കുകയാണ്.ഈ ഒരു പശ്ചാത്തലത്തിൽ, അമേരിക്കയും പിന്നോട്ടുപോകുന്നില്ല. ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും ഉപരോധം നടപ്പാക്കുന്നതിനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ രാജ്യം തുടരുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഇറാന്റെ മൂന്ന് എണ്ണ ടാങ്കറുകൾ ആക്രമിച്ചതായി യു.എസ്. സെൻട്രൽ കമാൻഡ് അറിയിച്ചു. ഇവയിൽ ഒന്ന് ഇറാന്റെ പ്രധാന എണ്ണ കയറ്റുമതി കേന്ദ്രമായ ഖാർഗ് ദ്വീപിന് സമീപത്തായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾക്കെതിരെ ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഈ നടപടിയുണ്ടായതെന്ന് അമേരിക്ക വിശദീകരിച്ചു.
ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം എണ്ണവിപണിയിൽ മാത്രമല്ല, എൽഎൻജി വിപണിയിലും അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഖത്തറും യുഎഇയും പോലുള്ള പ്രധാന എൽഎൻജി കയറ്റുമതിക്കാർക്ക് ഹോർമുസ് നിർണായകമാണ്. ഗതാഗത തടസ്സം തുടരുന്നതിനാൽ ചില എൽഎൻജി ചരക്കുകൾ കടലിടുക്കിന് പുറത്തുവച്ച് മറ്റൊരു കപ്പലിലേക്ക് മാറ്റുന്ന അസാധാരണ രീതിയിലേക്ക് വരെ കപ്പൽ കമ്പനികൾ നീങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും ലക്ഷ്യമാക്കിയ ചില എൽഎൻജി ചരക്കുകൾ ഒമാന്റെയും യുഎഇയുടെയും തീരത്തിനപ്പുറത്ത് അന്താരാഷ്ട്ര ജലത്തിൽ കപ്പൽമാറ്റത്തിലൂടെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കും സ്ഥിതി അത്ര ലളിതമല്ല. സൗദി അറേബ്യയും യുഎഇയും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഹോർമുസിനെ ആശ്രയിക്കുന്നതിന്റെ അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ ബദൽ എണ്ണ പാതകളും തുറമുഖ സൗകര്യങ്ങളും പൈപ്പ്ലൈൻ ശൃംഖലകളും വികസിപ്പിക്കുന്ന ശ്രമങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയാണ്. യുഎഇ പ്രത്യേകിച്ച് ഹോർമുസിനെ മറികടന്ന് എണ്ണയും മറ്റ് ചരക്കുകളും കയറ്റുമതി ചെയ്യാനുള്ള ബദൽ മാർഗങ്ങളിൽ നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കുന്നു. കാരണം, ഒരു കടലിടുക്കിനെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന ഊർജ കയറ്റുമതി സംവിധാനത്തിന്റെ ദൗർബല്യം ഇപ്പോഴത്തെ സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി തെളിയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഇറാനെയും ഈ പ്രതിസന്ധി വലിയ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നുണ്ട് എന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അമേരിക്കൻ ഉപരോധവും എണ്ണ കയറ്റുമതിയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഇതിനകം തന്നെ ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എണ്ണ കയറ്റുമതി കുറയുകയും വിദേശനാണ്യ വരുമാനം ഇടിയുകയും ചെയ്താൽ പണപ്പെരുപ്പം, കറൻസി മൂല്യത്തകർച്ച, തൊഴിലില്ലായ്മ, വിപണി അസ്ഥിരത തുടങ്ങിയ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകാം. ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വവും യുദ്ധഭൂമിയിലെ സംഘർഷത്തോടൊപ്പം ഈ സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികളെയും ഗൗരവമായി കാണുന്നുണ്ട്.
സംഘർഷം ഗൾഫിന് പുറത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകളും ഇതിനിടെ ശക്തമാണ്. ദക്ഷിണ ലെബനനിൽ ഇസ്രയേൽ നടത്തിയ പുതിയ ആക്രമണത്തിൽ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ലെബനൻ അധികൃതർ അറിയിച്ചു. ജൂണിൽ ഹിസ്ബുള്ളയുമായി വെടിനിർത്തൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, പുതിയ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണങ്ങൾ ആ ധാരണയുടെ സ്ഥിരതയെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുകയാണ്. അതേസമയം വിപണികൾ ഇതിനകം തന്നെ ഭാവിയിലെ അപകടസാധ്യത കണക്കിലെടുത്തുതുടങ്ങി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതി വലിയ തോതിൽ കുറഞ്ഞിട്ടും ലോക വിപണിയിൽ എണ്ണവില 100 ഡോളറിന് മുകളിൽ സ്ഥിരമായി ഉയർന്നിട്ടില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അമേരിക്ക, കാനഡ, ഗയാന തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ ഉയർന്ന ഉൽപ്പാദനവും ബദൽ കയറ്റുമതി പാതകളും ചില ആഘാതങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയും ഇറാഖും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഹോർമുസിന് പകരമുള്ള പാതകളിലൂടെ എണ്ണ എത്തിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും സഹായകരമാണ്. എന്നാൽ സംഘർഷം കൂടുതൽ ദൈർഘ്യമേറിയാൽ ഈ ബഫറുകൾക്കും പരിമിതികളുണ്ടാകും.
പ്രശ്നത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശം ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയാണ്. എണ്ണവില ഉയർന്നാൽ ഗതാഗത ചെലവ് കൂടും. ഗതാഗത ചെലവ് കൂടുമ്പോൾ ഭക്ഷണം മുതൽ വ്യവസായ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വരെയുള്ള സാധനങ്ങളുടെ വില ഉയരാം. എൽഎൻജി വില ഉയർന്നാൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന ചെലവും വർധിക്കും. അതിനാൽ ഹോർമുസിലെ ഒരു കപ്പൽ ആക്രമണം ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ ഉപഭോക്താക്കളുടെ ജീവിതച്ചെലവിൽ പോലും പ്രതിഫലിക്കാം. അതാണ് ഈ കടലിടുക്കിനെ ഒരു പ്രാദേശിക ഭൂമിശാസ്ത്ര കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ആഗോള സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയുടെ കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുന്നത്.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഭാഗം എണ്ണവില എത്ര ഉയരും എന്നതല്ല. ഹോർമുസ് നിയന്ത്രണം ഒരു സ്ഥിരമായ യുദ്ധോപാധിയായി മാറുമോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം. ഇറാൻ നിയന്ത്രിത മേഖലയും പുതിയ ഷിപ്പിംഗ് ഇടനാഴിയും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അമേരിക്ക ഉപരോധവും സൈനിക സമ്മർദ്ദവും തുടരുന്നു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ബദൽ ഊർജപാതകൾ തേടുന്നു. കപ്പൽ കമ്പനികൾ അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ പുതിയ മാർഗങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുന്നു. ലോക വിപണികൾ അടുത്ത ആക്രമണം എവിടെയായിരിക്കുമെന്ന് കാത്തിരിക്കുകയാണ്.
മേശയ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് വേഗം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഹോർമുസ് വീണ്ടും ലോകത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ കടൽപാതയായി മാറിയേക്കാം. അവിടെ ഒരു ടാങ്കറിന് നേരെയുണ്ടാകുന്ന ആക്രമണം ഒരു കപ്പലിന്റെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല, അത് എണ്ണവിലയെ ബാധിക്കും, എൽഎൻജി വിതരണത്തെ ബാധിക്കും, ഇന്ത്യ പോലുള്ള ഇറക്കുമതി ആശ്രിത രാജ്യങ്ങളെ ബാധിക്കും, ഗൾഫ് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളെ ബാധിക്കും, ഒടുവിൽ ലോകത്തിന്റെ പണപ്പെരുപ്പത്തെയും ബാധിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹോർമുസിലെ ഇപ്പോഴത്തെ പോരാട്ടം ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ഒരു സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടൽ മാത്രമല്ല, ലോകത്തിന്റെ ഊർജ സുരക്ഷയുടെ ഭാവിയെ നിർണയിക്കുന്ന ഒരു പരീക്ഷണമായി മാറുകയാണ്.
