നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ഖനന മേഖലയിലും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്വയംഭരണത്തിലും വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ പോകുന്ന നിർണായകമായ ഒരു നിയമനിർമ്മാണത്തിന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ പാർലമെന്റിൽ തുടക്കമിട്ടിരിക്കുകയാണ്. നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെ പുതിയ ഖനന ഭേദഗതി ബിൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതോടെ, ധാതുവിഭവങ്ങൾക്കും അവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂമിക്കും മേൽ അധിക നികുതി ചുമത്താനുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരം പാടെ ഇല്ലാതാകും. രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും വിപണിയെയും ഒരുപോലെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഈ പുതിയ നിയമനിർമ്മാണത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളും പ്രത്യാഘാതങ്ങളും പരിശോധിക്കാം.
പാർലമെന്റിന്റെ മൺസൂൺ സമ്മേളനത്തിലാണ് കേന്ദ്ര കൽക്കരി-ഖനി മന്ത്രി ജി. കിഷൻ റെഡ്ഡി ‘മൈൻസ് ആൻഡ് മിനറൽസ് (ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് റെഗുലേഷൻ) ഭേദഗതി ബിൽ, 2026’ ലോക്സഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക അധികാരങ്ങളിൽ വലിയ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്ന ഈ ബില്ലിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥ, ധാതു അവകാശങ്ങൾക്കോ ധാതു സമ്പത്തുള്ള ഭൂമിക്കോ മേൽ യാതൊരുവിധ അധിക നികുതിയോ, സെസ്സോ, മറ്റ് നിരക്കുകളോ ചുമത്താൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് ഇനി അധികാരമുണ്ടാകില്ല എന്നതാണ്.
ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പിന്നിൽ സമീപകാലത്തുണ്ടായ ഒരു നിർണായക കോടതി വിധിയുണ്ട്. 2024-ൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഒമ്പതംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് നൽകിയ വിധിയിൽ, കേന്ദ്രത്തിന് നൽകുന്ന റോയൽറ്റിക്ക് പുറമെ ധാതു അവകാശങ്ങൾക്ക് മേൽ സ്വന്തമായി നികുതി ചുമത്താൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. റോയൽറ്റി എന്നത് ഒരു നികുതിയല്ലെന്നായിരുന്നു അന്ന് പരമോന്നത കോടതി വിധിച്ചത്. എന്നാൽ, ഭേദഗതിയിലൂടെ ഈ നിലപാട് തിരുത്താനും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ നികുതി അധികാരം പരിമിതപ്പെടുത്താനുമാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നത്.
പുതിയ ഭേദഗതി ബിൽ നിയമമാകുന്നതോടെ, ധാതുക്കൾക്ക് മേൽ പ്രാദേശികമായി അധിക നികുതികളോ ലെവികളോ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ എല്ലാ സാധ്യതകളും അടയും. രാജ്യത്തുടനീളം ധാതു മേഖലയിൽ ഒരേതരത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക ചട്ടക്കൂട് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം. ഇതിനൊപ്പം ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയ ഭൂമിയെയും പൂർണ്ണമായും കേന്ദ്രീകൃത നിയന്ത്രണത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാൻ പുതിയ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.മുൻകാല നികുതി പിരിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും കടുത്ത ഭേദഗതികളാണ് ബില്ലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഭേദഗതി പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ ചുമത്തിയതെങ്കിലും ഇതുവരെ പിരിച്ചെടുത്തിട്ടില്ലാത്ത നികുതികളോ ചാർജുകളോ ഇനിമേൽ പിരിച്ചെടുക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളെ അനുവദിക്കില്ല. അതേസമയം, ഭേദഗതിക്ക് മുമ്പ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ ബാക്കി തുകയായി പിരിച്ചെടുത്ത നികുതികൾ കമ്പനികൾക്ക് തിരികെ നൽകേണ്ടതില്ലെന്നും ബില്ലിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.
‘ധാതുക്കൾ അടങ്ങിയ ഭൂമി’യുടെ നിർവചനത്തിൽ വരുത്തിയ മാറ്റമാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണം. നിലവിലെ നിയമപ്രകാരം ഇത്തരം ഭൂമികൾ ഖനന മേഖലകളുടെ അതേ നിയന്ത്രണ ഘടനയിൽ പൂർണ്ണമായും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, പുതിയ വ്യവസ്ഥ വരുന്നതോടെ ഏത് ഭൂമിയാണ് ഖനനത്തിന് യോഗ്യമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണവും കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തവും ലഭിക്കും.
എന്തുകൊണ്ടാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇത്തരമൊരു ഭേദഗതിയിലേക്ക് കടന്നത് എന്നതിന് മന്ത്രി ജി. കിഷൻ റെഡ്ഡി വ്യക്തമായ ന്യായീകരണം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത നികുതി നിരക്കുകളും ചാർജുകളും രാജ്യത്തെ ധാതു വ്യവസായത്തിനും സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്കും വൻ തിരിച്ചടിയാണെന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ വാദം. നികുതികളിലെ പ്രാദേശിക വ്യത്യാസങ്ങൾ പൊതുതാൽപ്പര്യത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്നും കേന്ദ്രം കരുതുന്നു.
ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മാത്രം നികുതി നിരക്കുകൾ അമിതമായി ഉയരുമ്പോൾ, വ്യവസായങ്ങൾ ആ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിതരണ ശൃംഖലകളെ ഒഴിവാക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ഇത് പ്രാദേശിക വിപണികളുടെ വളർച്ചയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും, മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് ധാതുക്കൾ എത്തിക്കേണ്ടി വരുന്നതിനാൽ ഗതാഗതച്ചെലവും അതുവഴിയുള്ള പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണവും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.ഇന്ത്യയിൽ വൻതോതിൽ ധാതുസമ്പത്തുണ്ടായിട്ടും, ഉയർന്ന പ്രാദേശിക നികുതികൾ കാരണം ആഭ്യന്തര ചെലവ് ഉയരുന്നത് വ്യവസായങ്ങളെ വിദേശത്ത് നിന്ന് ധാതുക്കൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ആഭ്യന്തരമായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ധാതുക്കളുടെ വില കുറയ്ക്കുകയും രാജ്യത്തുടനീളം ഏകീകൃത വില ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്താൽ ഇറക്കുമതി ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കാനും ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളെ കൂടുതൽ കരുത്തുറ്റതാക്കാനും സാധിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
അവസാനമായി, ഈ ബിൽ സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കളെയും നിക്ഷേപകരെയും നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കും. ധാതുക്കളുടെ ഉയർന്ന ഇൻപുട്ട് ചെലവ് അവ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നിർമ്മാണ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ അവസാന വില വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും അത് സാധാരണക്കാരന്റെ പോക്കറ്റടിക്കുകയും ചെയ്യും. കൂടാതെ, അനിശ്ചിതമായ നികുതി ചുമത്തലുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നത് ഖനന മേഖലയിലേക്ക് കൂടുതൽ വലിയ നിക്ഷേപകരെ ധൈര്യത്തോടെ മുന്നോട്ടുവരാൻ സഹായിക്കുമെന്നും സർക്കാർ കണക്കുകൂട്ടുന്നു.
