ഇന്ത്യയുടെ മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ വെളിപ്പെടുത്തി ജയ്ശങ്കർ

എസ്. ജയ്ശങ്കർ പറഞ്ഞ ആ ഒറ്റ വാക്കിൽ ലോകം അന്തം വിട്ട് നിൽക്കുകയാണ്!”
ലോകത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ ഇന്ത്യയെ ആരെങ്കിലും ചെറുതായി കാണാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അവിടെ കൃത്യമായ മറുപടി കൊടുക്കാൻ ഇങ്ങനെയൊരു മനുഷ്യൻ ഡൽഹിയിലുണ്ട് എസ്. ജഅതെ, സുഹൃത്തുക്കളേ! “ഇനി പഴയ വഴി പോരാ… ലോകക്രമം മാറുകയാണ്!” എന്ന് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ മുഖത്തുനോക്കി ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയ്ശങ്കർ തുറന്നടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കളിനിയമങ്ങൾ മാറിമറിയുമ്പോൾ, ഇന്ത്യ ഒരു പുതിയ മാസ്റ്റർ പ്ലാനുമായി കളത്തിലിറങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്. അബുദാബി വേദിയായി ജയ്ശങ്കർ പുറത്തുവിട്ട ആ തന്ത്രം എന്താണ്? ലോകം മുഴുവൻ ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ ഈ നീക്കത്തെ ഉറ്റുനോക്കാൻ കാരണം എന്താണ്? നമുക്ക് വിശദമായി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാം

ഇപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്താണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? എവിടെ നോക്കിയാലും യുദ്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും. വലിയ വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള വടിവലി കാരണം ചെറിയ രാജ്യങ്ങളൊക്കെ എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ വട്ടം കറങ്ങുകയാണ്. ലോകം പഴയതുപോലെ സുരക്ഷിതമല്ല. ഈയൊരു സമയത്താണ് നമ്മുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയ്ശങ്കർ യുഎഇയിലെ അബുദാബിയിലേക്ക് മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിന് പോകുന്നത്. അവിടെ നടന്ന ‘റെയ്‌സിന ഡയലോഗ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ഫോറം’ എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയിലാണ് ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച ആ നയതന്ത്ര വെളിപ്പെടുത്തൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയത്.
അബുദാബിയിൽ വിമാനമിറങ്ങിയത് മുതൽ യുഎഇയുടെ ഊഷ്മളമായ സ്വീകരണമാണ് ജയ്ശങ്കറിന് ലഭിച്ചത്. യുഎഇയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായ ഷെയ്ഖ് അബ്ദുള്ള ബിൻ സായിദ് അൽ-നഹ്യാനുമായി അദ്ദേഹം നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ച വളരെ നിർണ്ണായകമായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷമായി ഇന്ത്യയും യുഎഇയും തമ്മിൽ കൈകോർത്ത് നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇന്ന് ലോകത്തിന് തന്നെ ഒരു മാതൃകയാണ്. വ്യാപാരവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഊർജ്ജവുമെല്ലാം കൈകോർത്ത് മുന്നേറുന്ന ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും, ഇന്നത്തെ ആഗോള അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ എങ്ങനെ പരസ്പരം തുണയാകുന്നു എന്ന് ഈ കൂടിക്കാഴ്ച വീണ്ടും തെളിയിച്ചു.
എന്നാൽ, ഇതിനെല്ലാമുപരിയായി ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയത് ജയ്ശങ്കർ ആ വേദിയിൽ പറഞ്ഞ ആ വലിയ കാര്യമാണ്. അദ്ദേഹം വളരെ വ്യക്തമായി ഒരു കാര്യം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു—നമ്മൾ വർഷങ്ങളായി പിന്തുടരുന്ന പഴയ നയതന്ത്ര വഴികളും കൂട്ടുകെട്ടുകളും കൊണ്ട് മാത്രം ഇനി മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയില്ല. ലോകത്ത് പെട്ടെന്ന് പെട്ടെന്ന് വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ട് ഓരോ രാജ്യവും തങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗതമായ സുഖസൗകര്യങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്തുവന്ന്, പുതിയ കൂട്ടുകെട്ടുകളും ബദലുകളും കണ്ടെത്താൻ തയ്യാറാകണം. പഴയ ശീലങ്ങൾ വെടിഞ്ഞ് പുതിയ കാലത്തിന് അനുസരിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഏത് രാജ്യവും പിന്നിൽ പോകും എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചത്.
ഇവിടെയാണ് ജയ്ശങ്കർ മുന്നോട്ടു വെച്ച ആ ‘മാസ്റ്റർ പ്ലാനിന്റെ’ പ്രസക്തി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ (UN) പോലുള്ള വലിയ അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളെക്കുറിച്ചാണ്. ലോകം മാറിമറിയുമ്പോഴും പഴയ കാലത്തെ രീതികളിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്തരം വലിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ പലതിനും പരാജയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതിനൊരു പരിഹാരമായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ആശയമാണ് ‘മിനിലാറ്ററലിസം’ അഥവാ ചെറിയ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മകൾ. വലിയൊരു സംവിധാനം മാറാൻ വൈകിയാലും, താൽപ്പര്യമുള്ള ചെറിയ രാജ്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് ചെറിയ കൂട്ടായ്മകളിലൂടെ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിവുകൾ സഹിതം സമർപ്പിച്ചു. വലിയ വൻശക്തികളുടെ മാത്രം കൈയിൽ ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കടിഞ്ഞാൺ ഇരിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ നൽകിയത്.
അബുദാബി സന്ദർശനത്തിനിടയിൽ ജോർജിയയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുമായും ജയ്ശങ്കർ നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾ നടത്തി. വ്യാപാരവും ടൂറിസവും വിദ്യാഭ്യാസവും ഒക്കെ മെച്ചപ്പെടുത്തി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാൻ ഇതിലൂടെ ധാരണയായി. അതായത്, പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആകെ സംഘർഷങ്ങളും അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും നിലനിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ, സമാധാനത്തിന്റേയും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടേയും വഴിയിലൂടെ മാത്രമേ ശാശ്വത പരിഹാരം കാണാൻ സാധിക്കൂ എന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഉറപ്പിച്ച് പറയുകയായിരുന്നു ഇന്ത്യ.
ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ജയ്ശങ്കറിന്റെ ഈ അബുദാബി സന്ദർശം കേവലം ചില കൂടിക്കാഴ്ചകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. വരാനിരിക്കുന്ന പുതിയ ലോകക്രമത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം എവിടെയായിരിക്കണമെന്നും, ലോകത്തെ നയിക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യ എത്രത്തോളം നിർണ്ണായക പങ്കുവേണമെന്നും ഉള്ളതിന്റെ വ്യക്തമായ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു അത്. പരമ്പരാഗത ശീലങ്ങളെല്ലാം മാറ്റിപ്പിടിച്ച്, പുതിയൊരു മാസ്റ്റർ പ്ലാനുമായി ഇന്ത്യ ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലേക്ക് നടന്നു കയറുകയാണ്.

ഇവിടെയാണ് നമ്മൾ ജയ്ശങ്കർ മുന്നോട്ടു വെച്ച ആ ‘മാസ്റ്റർ പ്ലാനിന്റെ’ കാതൽ എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതനുസരിച്ച്, ഇന്നത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര സാഹചര്യം എന്നത് പണ്ടത്തെപ്പോലെ ലളിതമല്ല. ദീർഘകാലമായി തുടരുന്ന ചില പ്രവണതകളും, ഒപ്പം പെട്ടെന്നിന്നുണ്ടാകുന്ന അപ്രതീക്ഷിത സംഭവങ്ങളും ചേർന്നുള്ള ഒരു സങ്കീർണ്ണാവസ്ഥയിലൂടെയാണ് ലോകം കടന്നുപോകുന്നത്. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിൽ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ പരമ്പരാഗത രീതികൾ മാത്രം പോര, പുതിയ വഴികൾ തേടാൻ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുകയാണ്.

അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞ മറ്റൊരു അതിനിർണ്ണായകമായ കാര്യം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ (UN) പോലുള്ള വലിയ അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളെക്കുറിച്ചാണ്. ലോകം മാറിമറിയുമ്പോഴും പഴയ കാലത്തെ രീതികളിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്തരം വലിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇന്നത്തെ ആഗോള യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പലപ്പോഴും പരാജയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതിനൊരു പരിഹാരമായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ആശയമാണ് ‘മിനിലാറ്ററലിസം’ അഥവാ ചെറിയ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മകൾ.
അതായത്, വലിയൊരു ആഗോള സംവിധാനം മാറാൻ വൈകിയാലും, പരസ്പര താൽപ്പര്യമുള്ള ചെറിയ രാജ്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് ചെറിയ കൂട്ടായ്മകളിലൂടെ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിവുകൾ സഹിതം സമർപ്പിച്ചു. വലിയ വൻശക്തികളുടെ മാത്രം കൈയിൽ ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കടിഞ്ഞാൺ ഇരിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ നൽകിയത്. ഇത് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ ചർച്ചയായിക്കഴിഞ്ഞു.
മാത്രമല്ല, ഈ സന്ദർശനത്തിനിടയിൽ ജോർജിയയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മക്ക ബോത്ചോറിഷ്വിലിയുമായും ജയ്ശങ്കർ നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾ നടത്തി. വ്യാപാരവും ടൂറിസവും വിദ്യാഭ്യാസവും ഒക്കെ മെച്ചപ്പെടുത്തി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാൻ ഇതിലൂടെ ധാരണയായി. അതായത്, പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആകെ സംഘർഷങ്ങളും അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും നിലനിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ, സമാധാനത്തിന്റേയും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടേയും വഴിയിലൂടെ മാത്രമേ ശാശ്വത പരിഹാരം കാണാൻ സാധിക്കൂ എന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഉറപ്പിച്ച് പറയുകയായിരുന്നു ഇന്ത്യ
പക്ഷേ സുഹൃത്തുക്കളേ, ജയ്ശങ്കർ അബുദാബിയിൽ തുറന്നുകാട്ടിയ ഈ മാസ്റ്റർ പ്ലാനിന് പിന്നിൽ അതിഗൗരവമുള്ള മറ്റൊരു വശമുണ്ട്. അത് ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തികവും തന്ത്രപരവുമായ കരുത്ത് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ച് പറയലാണ്. ഇന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ അമേരിക്കയോ ചൈനയോ എന്തു ചെയ്യുന്നു എന്നതിലുപരി, ഇന്ത്യയുടെ ഓരോ നീക്കവും ലോകം വളരെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്. അതിന് പ്രധാന കാരണം, ആഗോളതലത്തിൽ പ്രതിസന്ധികൾ വരുമ്പോൾ പക്ഷം പിടിക്കാതെ, സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും സമാധാനത്തിനും മുൻഗണന നൽകുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ആ നയതന്ത്ര പാതയാണ്.
ഇവിടെ നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം, കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷത്തിനിടയിൽ ഇന്ത്യയും യുഎഇയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എത്രമാത്രം മാറിമറിഞ്ഞു എന്നതാണ്. വെറുമൊരു വ്യാപാര പങ്കാളിത്തത്തിനപ്പുറം, ആഗോള സുരക്ഷയിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ഒരേ നിരയിൽ നിന്ന് സംസാരിക്കാൻ ഇന്ന് ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾക്കും സാധിക്കുന്നുണ്ട്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ സംഘർഷാവസ്ഥയിലും യുഎഇ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയെ ഒരു വിശ്വസ്ത സുഹൃത്തായി കാണുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് അബുദാബിയിൽ ജയ്ശങ്കറിന് ലഭിച്ച ആദരവുകൾ.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഈ സന്ദർശനം വെറുമൊരു ഔദ്യോഗിക യാത്ര മാത്രമല്ല.