40 ദിവസത്തെ ഭൂഗർഭ യുദ്ധം… ആയിരക്കണക്കിന് ആക്രമണങ്ങൾ… ഇറാന്റെ മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങളും വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും തകർന്നുവെന്ന് ലോകം കരുതിയിരുന്നു. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. ഇറാൻ തകർന്നോ, അതോ യുദ്ധത്തിനിടയിൽ തന്നെ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങിയോ? അമേരിക്കൻ ഡ്രോണുകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും F-15നെ തകർത്തുവെന്ന അവകാശവാദവും, അതിനൊപ്പം മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ശേഖരം പുനർനിർമ്മിക്കുന്നുവെന്ന ഇസ്രായേലി ആശങ്കയും ചേർന്നപ്പോൾ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ പുതിയൊരു ഭീഷണിയുടെ സൂചനകളാണ് ഉയരുന്നത്. യുദ്ധം അവസാനിച്ചെങ്കിലും, ഇറാന്റെ യഥാർത്ഥ തിരിച്ചുവരവ് ഇപ്പോഴാണോ തുടങ്ങുന്നത്?
ഇറാൻ മാധ്യമമായ പ്രസ്സ് ടി വി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതനുസരിച്ച്, ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷൻ ഗാർഡ്സ് കോർപ്സിന്റെ എയ്റോസ്പേസ് ഫോഴ്സിലെ ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നൽകിയ അഭിമുഖമാണ് ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്ററായ IRIB സംപ്രേഷണം ചെയ്ത അഭിമുഖത്തിൽ, യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് സ്വീകരിച്ച മുൻകരുതലുകൾ മൂലം വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ 85 ശതമാനത്തിലധികവും സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അവകാശപ്പെട്ടത്. അതിലും പ്രധാനമായി, യുദ്ധത്തിനിടയിലും വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉൽപാദനത്തിലും സൈനിക യൂണിറ്റുകളിലേക്കുള്ള വിതരണത്തിലും തടസ്സമുണ്ടായില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഇത് വെറും ഉൽപാദനം തുടർന്നുവെന്ന അവകാശവാദത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ച ചില പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെയും മിസൈലുകളുടെയും ഉൽപാദനനിരക്ക് യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുണ്ടായിരുന്നതിനെക്കാൾ വർധിച്ചുവെന്നും പ്രവർത്തന യൂണിറ്റുകളിലേക്കുള്ള ഡെലിവറികളും കൂടിയെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അവകാശപ്പെട്ടു. അതായത്, ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യം നിലവിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല, ആക്രമണത്തിനിടെ തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷികൾക്ക് പകരം പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾ എത്തിക്കുക കൂടിയായിരുന്നു എന്നതാണ് ഇറാന്റെ വാദം.
അഭിമുഖത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രദർശിപ്പിച്ച ചില അവശിഷ്ടങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രായേലിന്റെയും നിരവധി ഡ്രോണുകളിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങൾ, MQ-9 Reaper, Hermes 900, Hermes 450 തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഘടകങ്ങൾ, കൂടാതെ ഒരു അമേരിക്കൻ F-15 യുദ്ധവിമാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങളും കാണിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഇവ യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെ പിടിച്ചെടുത്തുവെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ വിശദാംശങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഇത്തരം ഉപകരണങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് ഇറാന്റെ ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധശേഷിയും വ്യോമപ്രതിരോധ ശേഷിയും സംബന്ധിച്ച ഇറാന്റെ സന്ദേശത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
പ്രത്യേകിച്ച് F-15നെക്കുറിച്ചുള്ള അവകാശവാദമാണ് ശ്രദ്ധ നേടിയത്. ഏപ്രിൽ 3ന് പുതിയൊരു വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനവും മിസൈലും ഉപയോഗിച്ച് അമേരിക്കൻ F-15നെ ആക്രമിച്ചെന്നാണ് ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞത്. പരമ്പരാഗത വ്യോമപ്രതിരോധ തന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ് ആക്രമണം നടത്തിയതെന്നും, ശത്രുവിന്റെ സാങ്കേതിക മികവിനെ മറികടക്കാൻ ആയുധവും തന്ത്രവും സംയോജിപ്പിച്ചുവെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. മിസൈൽ എത്തുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പൈലറ്റിന് പുറന്തള്ളാൻ മാത്രമേ സമയം ലഭിച്ചുള്ളൂവെന്നും വിമാനത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പ്രതികരിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ അവകാശവാദത്തിനും സ്വതന്ത്ര സ്ഥിരീകരണം ആവശ്യമാണ്.
ഇറാന്റെ അവകാശവാദങ്ങളിൽ മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട വിഷയം MQ-9 Reaper ഡ്രോണുകളാണ്. ഏകദേശം അഞ്ച് ടൺ ഭാരവും വലിയ വലിപ്പവുമുള്ള ഈ ഡ്രോണുകൾ രഹസ്യാന്വേഷണത്തിനും ആക്രമണ ദൗത്യങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന സംവിധാനങ്ങളാണ്. യുദ്ധത്തിനിടെ ഇത്തരം ഡ്രോണുകളെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞത് ഇറാന്റെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നുവെന്നാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വിലയിരുത്തൽ. അമേരിക്കൻ ഡ്രോണുകളിൽ നിന്നുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നതിലൂടെ ഇറാന് എതിരാളിയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനാകുമെന്നും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സ്റ്റാർലിങ്ക് മോഡമുകളെക്കുറിച്ചും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വിശദീകരണം നൽകി. വിവിധ മോഡലുകളിലുള്ള സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉപകരണങ്ങൾ ഡ്രോണുകൾക്ക് കൂടുതൽ വേഗത്തിലുള്ള ഡാറ്റാ കൈമാറ്റത്തിനും ആശയവിനിമയത്തിനും സഹായിച്ചതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇറാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടതായി പറയുന്ന ഡ്രോണുകളിൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് സംവിധാനം ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി. ഡ്രോണുകളുടെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നത് അവയുടെ രഹസ്യാന്വേഷണവും ആക്രമണ ദൗത്യങ്ങളും തകർക്കാൻ നിർണായകമാണെന്നതാണ് ഇറാന്റെ വാദം.
മൊത്തത്തിൽ, ഭൂഗർഭ താവളത്തിൽ 40 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിനിടെ 171 വ്യോമലക്ഷ്യങ്ങൾ ആക്രമിച്ചതായും അതിൽ പത്ത് മനുഷ്യവാഹക വിമാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായും ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അവകാശപ്പെട്ടു. കൂടാതെ നിരവധി ഡ്രോണുകളും ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളും ലക്ഷ്യമിട്ടതായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ കണക്കുകൾ ഇറാൻ പുറത്തുവിട്ട അവകാശവാദങ്ങളാണ്; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിജയനിരക്ക് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ സ്വതന്ത്ര സ്രോതസ്സുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
എന്നാൽ കഥയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗമാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. യുദ്ധം അവസാനിച്ചതിന് മാസങ്ങൾക്കുശേഷം ഇറാന്റെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ശേഷിയും മറ്റ് തന്ത്രപ്രധാന സൈനിക സംവിധാനങ്ങളും പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന ആശങ്ക ഇസ്രായേൽ സുരക്ഷാ വൃത്തങ്ങളിൽ ഉയർന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഇസ്രായേൽ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഇറാൻ പുതിയ ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും നശിച്ചുവെന്ന് കരുതിയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ഇറാന്റെ കൈവശം ഇപ്പോൾ എത്ര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ ഉണ്ടെന്നതല്ല; അവ എത്ര വേഗത്തിൽ വീണ്ടും നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയും എന്നതാണ്. ചില വിലയിരുത്തലുകൾ പ്രകാരം പ്രതിമാസം 100 മുതൽ 300 വരെ മിസൈലുകൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ശേഷിയിലേക്ക് ഇറാൻ തിരിച്ചെത്തിയാൽ, അടുത്ത ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ആയുധശേഖരത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം പുനർനിർമ്മിക്കാൻ കഴിയാം. അത്തരമൊരു ഉൽപാദനശേഷി നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, 2027ഓടെ തന്നെ ഇറാന്റെ മിസൈൽ ശേഷി വീണ്ടും വലിയൊരു തന്ത്രപ്രധാന ഭീഷണിയായി മാറാമെന്ന ആശങ്ക ഉയരുന്നു.
ഇതോടൊപ്പം ഭൂഗർഭ മിസൈൽ സൗകര്യങ്ങളും നിർണായകമാണ്. ആക്രമണങ്ങളിൽ ചില പ്രവേശനകവാടങ്ങളും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും തകർന്നാലും, ഭൂഗർഭ സംഭരണശാലകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആയുധങ്ങൾ പൂർണമായി നശിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ അവയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വീണ്ടും തുറക്കാൻ സാധിക്കും. മൂടപ്പെട്ട ഭൂഗർഭ സൗകര്യങ്ങൾ ബുൾഡോസറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വീണ്ടും തുറന്നതായി മുൻപ് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും ഈ ആശങ്കയ്ക്ക് കൂടുതൽ ശക്തി നൽകി.
അതിനാൽ, 2026ലെ യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫലം മനസ്സിലാക്കാൻ രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കാണേണ്ടതുണ്ട്. ഒന്നാമത്, ഇസ്രായേലിനും അമേരിക്കയ്ക്കും ഇറാന്റെ സൈനിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾക്ക് വലിയ നാശനഷ്ടം വരുത്താൻ കഴിഞ്ഞോ എന്ന ചോദ്യം. രണ്ടാമത്, അതിനേക്കാൾ പ്രധാനമായി, ഇറാന് ആ നഷ്ടങ്ങൾ എത്ര വേഗത്തിൽ നികത്താൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യം. ആദ്യത്തേതിൽ ആക്രമണത്തിന്റെ ആഘാതം വ്യക്തമായിരിക്കാം. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തെ വിഷയത്തിലാണ് ഇപ്പോൾ പുതിയ തന്ത്രപ്രധാന മത്സരം ആരംഭിക്കുന്നത്.ഇറാന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾ പൂർണമായി ശരിയാണെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അതുപോലെ, ഇസ്രായേലിന്റെ ആക്രമണങ്ങൾ ഇറാന്റെ മിസൈൽ ശേഷിയെ വർഷങ്ങളോളം പിന്നോട്ടടിപ്പിച്ചുവെന്ന മുൻകാല വിലയിരുത്തലുകളും അന്തിമ സത്യമായി കാണാനാകില്ല. എന്നാൽ ഇരുവശത്തുനിന്നും വരുന്ന വിവരങ്ങൾ ഒരു കാര്യത്തിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടുന്നു: ഇറാന്റെ സൈനിക വ്യവസായത്തെ താൽക്കാലികമായി തകർക്കുന്നതും അതിന്റെ ദീർഘകാല ഉൽപാദനശേഷിയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതും രണ്ടുതരം കാര്യങ്ങളാണ്.
അപ്പോൾ, 40 ദിവസത്തെ ഭൂഗർഭ കേന്ദ്ര യുദ്ധം അവസാനിച്ചെങ്കിലും യഥാർത്ഥ കഥ ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല… കാരണം തകർന്നുവെന്ന് ലോകം കരുതിയ ഇറാൻ അതേ സമയം തന്നെ തന്റെ മിസൈലുകളും വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും വീണ്ടും നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അടുത്ത യുദ്ധത്തിന്റെ കണക്ക് പൂർണമായും മാറും. അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാന്റെ സൈനിക ശക്തിയെ വർഷങ്ങൾ പിന്നോട്ടടിപ്പിച്ചുവെന്ന് കരുതിയപ്പോൾ, ഇറാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുവരുന്നതാണ് ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും വലിയ ആശങ്ക. അതിനാൽ അടുത്ത ചോദ്യം ‘യുദ്ധത്തിൽ ആരാണ് ജയിച്ചത്?’ എന്നതല്ല… ‘അടുത്ത യുദ്ധം തുടങ്ങുമ്പോൾ ഇറാൻ എത്രത്തോളം ശക്തനായിരിക്കും?’ എന്നതാണ്. അതിന്റെ ഉത്തരം പുറത്തുവരുന്ന നിമിഷം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ മുഴുവൻ ശക്തിസമവാക്യവും മാറിയേക്കാം.