ചരിത്രത്തിന്റെ പുതിയ വഴിത്തിരിവിലേക്ക് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് നീങ്ങുമ്പോൾ, പശ്ചിമേഷ്യൻ മണ്ണിൽ അമേരിക്കയുടെ ആധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിനെതിരെ അടിയുറച്ച ചെറുത്തുനിൽപ്പിന്റെ കൊടിപിടിക്കുകയാണ് ഇറാൻ. പതിറ്റാണ്ടുകളായുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളെയും സൈനിക ഭീഷണികളെയും അതിജീവിച്ച്, സ്വന്തം പരമാധികാരത്തിനും ജനങ്ങളുടെ അന്തസ്സിനും വേണ്ടി വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പോരാട്ടത്തിനാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോൾ കച്ചകെട്ടിയിരിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ കടന്നുകയറ്റങ്ങൾക്കും ആഗോള മേധാവിത്വ മോഹങ്ങൾക്കുമെതിരെ, രാജ്യത്തിന്റെ അഭിമാനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ ഇറാൻ ഭരണകൂടവും ജനങ്ങളും ഒറ്റക്കെട്ടായി ഒരു പുതിയ പ്രതിരോധ ചരിത്രം രചിക്കുകയാണ്.
ജൂലൈ 20 തിന് ഇറാന്റെ സുപ്രീം ജുഡീഷ്യൽ കൗൺസിലിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സംസാരിക്കവെയാണ് പ്രസിഡന്റ് പെഷേഷ്കിയാൻ രാജ്യത്തിന്റെ നിലവിലെ സാഹചര്യം വിശദീകരിച്ചത്. ഇന്ന് നടക്കുന്നത് പരമ്പരാഗത യുദ്ധമല്ലെന്നും, മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രം ഇറാനെ കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അമേരിക്കയും അതിന്റെ സഖ്യകക്ഷികളും മനസ്സിലാക്കിയ സാഹചര്യത്തിൽ അവർ പുതിയ യുദ്ധരീതികളിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുക, ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവന മാർഗങ്ങളെ തകർക്കുക, രാജ്യത്തിനകത്ത് അസ്വസ്ഥതയും അനിശ്ചിതത്വവും സൃഷ്ടിക്കുക എന്നിവയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ യുദ്ധം ഇനി അതിർത്തികളിൽ മാത്രമല്ല, ഓരോ സാധാരണ പൗരന്റെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
അടുത്തിടെ നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരെ അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട്, അവരുടെ ത്യാഗം രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും സംരക്ഷിക്കുന്ന പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, ആ ദൗത്യം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ഭരണകൂടത്തിന്റെയും ജനങ്ങളുടെയും മേലാണെന്നും പെഷേഷ്കിയാൻ പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെ പുരോഗതിയും സ്വതന്ത്ര നയവും തടയാൻ ശത്രുക്കൾ എല്ലാ വഴികളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, ഈ മേഖലയിൽ ശക്തവും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ ഒരു രാജ്യം ഉയർന്നുവരുന്നത് ചില ശക്തികൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. വിദേശ സമ്മർദങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തിനകത്തെ സാമ്പത്തികവും ഭരണപരവുമായ വെല്ലുവിളികൾ പരിഹരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഈ രണ്ട് മുന്നണികളിലുമുള്ള പോരാട്ടം ഒരുപോലെ നിർണായകമാണെന്നും അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ പിന്തുണയും സഹിഷ്ണുതയും അനിവാര്യമാണെന്നും പ്രസിഡന്റ് വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാന്റെ ഈ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശത്തിന് പിന്നാലെ യുദ്ധഭൂമിയിലും സംഘർഷം ശക്തമായി. ജൂലൈ 20 തിന് പുലർച്ചെ അമേരിക്കൻ സേന ഇറാനിലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഭൂഗർഭ മിസൈൽ താവളങ്ങളെന്ന് കരുതുന്ന കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് പുതിയ വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അതിന് മറുപടിയായി ഇറാൻ ബഹ്റൈനിലെയും കുവൈത്തിലെയും അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടത്തിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നത്. ഇരു രാജ്യങ്ങളും നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുക്കുന്നുവെന്ന സൂചനയാണ് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ നൽകുന്നത്.കഴിഞ്ഞ മാസം സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കാനായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്ന ഇടക്കാല ധാരണ പ്രായോഗികമായി തകർന്നിരിക്കുകയാണ്. അതിനുശേഷം പരസ്പര ആക്രമണങ്ങൾ വീണ്ടും ശക്തിപ്പെട്ടതോടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം അതീവ ഗുരുതരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കപ്പൽ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം കാര്യമായി ബാധിക്കപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇതിലൂടെ ആഗോള ഊർജവിതരണ ശൃംഖലയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയുണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്ക സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
സംഘർഷത്തിന്റെ മറ്റൊരു ആശങ്കാജനകമായ വശം സിവിലിയൻ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ആക്രമണങ്ങളാണ്. വൈദ്യുതി സംവിധാനങ്ങൾ, ഗതാഗത ശൃംഖലകൾ, ആശയവിനിമയ കേന്ദ്രങ്ങൾ, മറ്റ് പൊതുസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നതായി വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങൾ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുകയും, മാനുഷിക പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധം ഇനി സൈനിക താവളങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്ന വിലയിരുത്തലിനാണ് ഈ സംഭവങ്ങൾ ശക്തി പകരുന്നത്.
ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ ആഘാതം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ആഗോള എണ്ണവിപണിയും ഇതിനകം തന്നെ ശക്തമായ പ്രതികരണം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 90 ഡോളറിന് മുകളിലെത്തിയതോടെ നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ ഇന്ധനവില ഉയരാനുള്ള സാധ്യത വർധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയിലും പെട്രോൾ വില ഉയർന്നത് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. ഊർജവിലയിലെ ഈ വർധന ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചരക്കുഗതാഗത ചെലവും ഭക്ഷ്യവിലയും പണപ്പെരുപ്പവും വീണ്ടും ഉയർത്താൻ ഇടയാക്കുമെന്ന ആശങ്ക ഉയരുന്നുണ്ട്.
ഇറാഖിലുണ്ടായ ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിൽ അമേരിക്കൻ സൈനികൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ഇറാനുമേൽ അമേരിക്ക ശക്തമായ തിരിച്ചടി നടത്തി. കൊല്ലപ്പെട്ട സൈനികരുടെ ഓർമ്മക്കായാണ് ഈ ആക്രമണമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കയുടെ ഈ നടപടിയും ഇറാന്റെ മറുപടിയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നതായാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം, ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ നിയന്ത്രിതമായ സൈനിക സംഘർഷമായി തുടരുമോ, അതോ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി വ്യാപകമായ പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറുമോ എന്നതാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷ, ആഗോള എണ്ണവിതരണം, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം, ലോകസാമ്പത്തിക രംഗം എന്നിവയെല്ലാം ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ ദിശയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെടുകയും പരസ്പര ആക്രമണങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെ അതിർത്തികൾക്കപ്പുറം ലോകമെമ്പാടും അനുഭവപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.
