അതെ, എല്ലാം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു! കഴിഞ്ഞ എട്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ലോകം കണ്ടുശീലിച്ച എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളും, സാമ്പത്തിക നിയമങ്ങളും, വൻശക്തികളുടെ അപ്രമാദിത്വവും ഈ ഒരൊറ്റ കൂടിക്കാഴ്ചയോടെ ചരിത്രത്തിന്റെ ചവറ്റുകൊട്ടയിലേക്ക് വലിച്ചെറിയപ്പെടാൻ പോവുകയാണ്! ലോകത്തിന്റെ നെഞ്ചിടിപ്പ് കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും കരുത്തരായ മൂന്ന് അതികായന്മാർ— അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ലാഡിമിർ പുട്ടിൻ— ചൈനയിലെ ഷെൻഷെൻ നഗരത്തിൽ ഒരേ വേദിയിൽ മുഖാമുഖം എത്തുന്നു!
2026-ലെ ഏഷ്യ-പസഫിക് സാമ്പത്തിക സഹകരണ ഉച്ചകോടി അഥവാ APEC ഉച്ചകോടിക്ക് ചൈനയിലെ അതിനൂതന സാങ്കേതിക നഗരമായ ഷെൻഷെൻ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുമ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഒരൊറ്റ കാര്യത്തിലേക്കാണ്. ആഗോള ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം അറുപത് ശതമാനത്തോളം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഇരുപത്തിയൊന്ന് രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് APEC. എന്നാൽ ഇത്തവണ ഈ ഉച്ചകോടിക്ക് ചരിത്രപരമായ മറ്റൊരു പ്രാധാന്യം കൂടിയുണ്ട്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ലാഡിമിർ പുട്ടിനും, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങും ഒരേ സമയം ചൈനീസ് മണ്ണിൽ എത്തുന്നു എന്നത് തന്നെയാണ് ആ വലിയ വാർത്ത. സാധാരണഗതിയിൽ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റും റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റും ഒരേ വേദിയിൽ വരുന്നത് തന്നെ അത്യപൂർവ്വമാണ്. അതിലുപരി, ചൈനയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാങ്കേതിക കരുത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ഷെൻഷെൻ നഗരത്തിൽ വെച്ച് ഈ മൂന്ന് പേരും ഒന്നിക്കുന്നത് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇതുവരെ കാണാത്ത തരത്തിലുള്ള ഒരു ശക്തിപ്രകടനമാണ്.
2017-ന് ശേഷം ഇതാദ്യമായാണ് ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ചൈന സന്ദർശിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നത് എന്നതും ഈ യാത്രയുടെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. വാഷിംഗ്ടണും ബീജിംഗും തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന രഹസ്യ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ ക്ലൈമാക്സ് കൂടിയാണ് ഈ സന്ദർശനം. എന്നാൽ ഇവിടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഈ ചർച്ചകളിലേക്ക് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ലാഡിമിർ പുട്ടിൻ കൂടി കടന്നുവരുന്നു എന്നതാണ്.
ആഗോള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെ പോലും അമ്പരപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈ മൂന്ന് നേതാക്കളും ഒരേ വേദിയിൽ എത്തുന്നതിന് പിന്നിൽ കൃത്യമായ ചില കണക്കുകൂട്ടലുകളുണ്ട്. ഓരോരുത്തർക്കും അവരുടേതായ താല്പര്യങ്ങളും, എന്നാൽ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ചില നിർണായക ലക്ഷ്യങ്ങളുമുണ്ട്.
ഒന്നാമതായി, അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാര യുദ്ധവും താരിഫ് പോരും:
ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തിയതിന് ശേഷം ചൈനീസ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് മേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ കനത്ത ഇറക്കുമതി തീരുവകൾ ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയെ തന്നെ പിടിച്ചുലച്ചിരിക്കുകയാണ്. അറുപത് ശതമാനം മുതൽ നൂറ് ശതമാനം വരെ താരിഫുകൾ ഉയർത്തുമെന്ന ട്രംപിന്റെ ഭീഷണി ചൈനീസ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തിയത്. മറുവശത്ത്, അമേരിക്കൻ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും, സാങ്കേതിക വിദ്യകൾക്കും മേൽ ചൈന ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അമേരിക്കൻ കമ്പനികളെയും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, പരസ്പരം തകർക്കുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക യുദ്ധത്തിന് പകരം, പുതിയൊരു ‘ഗ്രാൻഡ് ബാർഗെയ്ൻ’ അഥവാ വമ്പൻ വ്യാപാര കരാറിലേക്ക് എത്താനാണ് ട്രംപും ഷി ജിൻപിങ്ങും ശ്രമിക്കുന്നത്. ഷെൻഷെൻ ഉച്ചകോടി ഇതിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വേദിയായി മാറുകയാണ്. സെമികണ്ടക്ടറുകൾ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, റെയർ എർത്ത് മിനറലുകൾ എന്നിവയുടെ വിതരണത്തിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിൽ എത്തിയാൽ അത് ആഗോള വിപണിയിൽ വലിയൊരു കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് കാരണമാകും.
രണ്ടാമതായി, റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധവും പുട്ടിന്റെ മാസ്റ്റർ പ്ലാനും:**
കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു വർഷങ്ങളായി പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ കടുത്ത ഉപരോധങ്ങൾ നേരിടുന്ന റഷ്യയ്ക്ക്, ഈ ഉച്ചകോടി ഒരു വലിയ തിരിച്ചുവരവിനുള്ള അവസരമാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷികളും റഷ്യയെ അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ചൈനീസ് മണ്ണിൽ വെച്ച് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപുമായി പുട്ടിൻ മുഖാമുഖം കാണുന്നത് പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളുടെ മുഖത്തേറ്റ ഏറ്റവും വലിയ പ്രഹരമാണ്. ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ട്രംപും പുട്ടിനും തമ്മിൽ ചില നിർണായക ധാരണകളിൽ എത്താൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളെ പോലും മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ട്, അമേരിക്കയും റഷ്യയും ചൈനയും ചേർന്ന് ഉക്രെയ്ൻ വിഷയത്തിൽ ഒരു സമാധാന ഫോർമുല മുന്നോട്ട് വെച്ചാൽ, അത് നാറ്റോയുടെ പ്രസക്തിയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നായി മാറും. സ്വന്തം നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും, റഷ്യയ്ക്ക് മേലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നേടിയെടുക്കാനുമാണ് പുട്ടിൻ ഷെൻഷെനിലേക്ക് എത്തുന്നത്.
മൂന്നാമതായി, ചൈനയുടെ ആഗോള നേതൃത്വവും ഷി ജിൻപിങ്ങിന്റെ തന്ത്രവും:**
ഷി ജിൻപിങ്ങിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് തന്റെ നയതന്ത്ര വിജയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ രണ്ട് എതിരാളികളെ സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്തി, സമാധാനത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിന്റെയും മധ്യസ്ഥനായി നിൽക്കാൻ കഴിയുന്നത് ചൈനയുടെ ആഗോള സ്വാധീനം എത്രത്തോളം വളർന്നു എന്ന് കാണിക്കുന്നു.
അമേരിക്കയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുന്നതിൽ ചൈന നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നതോടെ, ലോകത്തിന്റെ പുതിയ അധികാര കേന്ദ്രം വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് ബീജിംഗിലേക്ക് മാറുകയാണ് എന്ന സന്ദേശമാണ് ഷി ജിൻപിങ് ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്. ഈ കൂടിക്കാഴ്ച പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടതല്ല. ഇതിന് പിന്നിൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ട രഹസ്യ ചർച്ചകളുടെ ഒരു നീണ്ട നിര തന്നെയുണ്ട്. അമേരിക്കയുടെയും ചൈനയുടെയും ഉന്നതതല നയതന്ത്ര പ്രതിനിധികൾ തമ്മിൽ പലവട്ടം കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടന്നിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച്, ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാക്കളും, വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരും തമ്മിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിൽ ‘തന്ത്രപരമായ സ്ഥിരത’ (Strategic Stability) നിലനിർത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായ ആലോചനകൾ നടന്നു.
നമുക്ക് ചില കൃത്യമായ കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കാം. ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ ഈ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ള പങ്ക് എത്രത്തോളം വലുതാണെന്ന് നോക്കിയാൽ മാത്രമേ ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ ഗൗരവം മനസ്സിലാകൂ. * ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളാണ് അമേരിക്കയും ചൈനയും. ഇവ രണ്ടും ചേർന്നാൽ ലോകത്തിന്റെ മൊത്തം സമ്പത്തിന്റെ നാൽപ്പത്തിമൂന്ന് ശതമാനത്തിലധികം വരും.
- ആഗോള ആയുധ ശേഖരത്തിന്റെയും, ആണവായുധങ്ങളുടെയും തൊണ്ണൂറ് ശതമാനത്തിലധികം കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്നത് അമേരിക്കയും റഷ്യയും ചേർന്നാണ്.
- ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഊർജ്ജ, പ്രകൃതിവിഭവ കയറ്റുമതിക്കാരിൽ ഒന്നാണ് റഷ്യ.
- ആഗോള ഉൽപ്പാദന മേഖലയുടെയും വിതരണ ശൃംഖലയുടെയും നട്ടെല്ലാണ് ചൈന. ഈ മൂന്ന് ശക്തികളും ഒരു മേശയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇരിക്കുമ്പോൾ, ലോകത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും സൈനികവുമായ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായും അവരുടെ കൈകളിലേക്ക് എത്തുകയാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ തുടങ്ങിയ അമേരിക്കയുടെ പരമ്പരാഗത സഖ്യകക്ഷികൾ പോലും ഈ നീക്കത്തെ വലിയ ആശങ്കയോടെയാണ് നോക്കിക്കാണുന്നത്. കാരണം, വൻശക്തികൾ തമ്മിൽ നേരിട്ട് ധാരണയിലെത്തുമ്പോൾ, ചെറിയ രാജ്യങ്ങളുടെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെയും താല്പര്യങ്ങൾ ബലികഴിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയം അവർക്കുണ്ട്.
ഷെൻഷെൻ ഉച്ചകോടിയിൽ ഈ മൂന്ന് നേതാക്കളും കൈകൊടുക്കുമ്പോൾ, ലോകത്ത് സംഭവിക്കാൻ പോകുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് നമുക്ക് നോക്കാം.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം അമേരിക്കയും സോവിയറ്റ് യൂണിയനും ബ്രിട്ടനും ചേർന്ന് ലോകത്തെ തങ്ങളുടെ സ്വാധീന മേഖലകളായി പങ്കുവെച്ചത് ‘യൽറ്റ കോൺഫറൻസിലൂടെ’ ആയിരുന്നു. സമാനമായ രീതിയിൽ, ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ലോകത്തെ അമേരിക്കയും ചൈനയും റഷ്യയും ചേർന്ന് തങ്ങളുടെ സ്വാധീന മേഖലകളായി വീതിച്ചെടുക്കാൻ പോകുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ വിലയിരുത്തൽ. ഇൻഡോ-പസഫിക് മേഖലയിൽ ചൈനയ്ക്കും, കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിൽ റഷ്യയ്ക്കും, പടിഞ്ഞാറൻ അർദ്ധഗോളത്തിൽ അമേരിക്കയ്ക്കും വ്യക്തമായ മേധാവിത്വം നൽകുന്ന രീതിയിലുള്ള രഹസ്യ ധാരണകൾ ഉണ്ടായേക്കാം.
ഡോളറിനെതിരെയുള്ള ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങളുടെ നീക്കങ്ങളും, അമേരിക്കയുടെ താരിഫ് ഭീഷണികളും തമ്മിൽ ഒരു സമവായത്തിൽ എത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അമേരിക്കയുടെ കടപ്പത്രങ്ങളിൽ നിക്ഷേപം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും, അമേരിക്കൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കൂടുതൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനും ചൈന സമ്മതിച്ചാൽ, പകരമായി ചൈനയ്ക്ക് മേലുള്ള സാങ്കേതിക ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കാൻ ട്രംപ് തയ്യാറായേക്കാം. ഇത് ആഗോള ഓഹരി വിപണികളിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.
അമേരിക്കയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ‘ന്യൂ സ്റ്റാർട്ട്’ (New START) പോലുള്ള ആണവായുധ നിയന്ത്രണ കരാറുകൾ പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുന്ന ഈ സമയത്ത്, ചൈനയെ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു ത്രികക്ഷി ആണവ കരാറിന് ട്രംപ് ശ്രമിച്ചേക്കാം. ഇതിന് പുട്ടിനും ഷി ജിൻപിങ്ങും സമ്മതം മൂളിയാൽ, അത് ലോകസമാധാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവായി മാറും.
ഈ മൂന്ന് അതികായന്മാരുടെ സംഗമം ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള വളർന്നുവരുന്ന വൻശക്തികൾക്കും നിർണായകമാണ്. അമേരിക്കയുമായും റഷ്യയുമായും മികച്ച ബന്ധം പുലർത്തുന്ന ഇന്ത്യ, ചൈനയുടെ ഈ നയതന്ത്ര മുന്നേറ്റത്തെ വളരെ സൂക്ഷ്മതയോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിൽ അടുക്കുന്നത് ഏഷ്യയിലെ അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയേക്കാം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ ന്യൂഡൽഹിയും ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, തായ്‌വാൻ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്ക എന്ത് നിലപാട് സ്വീകരിക്കും എന്നതും നിർണായകമാണ്. വ്യാപാര കരാറുകൾക്ക് വേണ്ടി തായ്‌വാൻ വിഷയത്തിൽ ട്രംപ് വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകുമോ എന്ന ഭയം തായ്‌പേയിയിലും ടോക്കിയോയിലും ശക്തമാണ്. ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ, ചൈനയിലെ ഷെൻഷെനിൽ നടക്കാൻ പോകുന്ന APEC ഉച്ചകോടി വെറുമൊരു അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനമല്ല. അത് പഴയ ലോകക്രമത്തിന്റെ അന്ത്യവും, പുതിയൊരു ലോകത്തിന്റെ ഉദയവുമാണ്. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും, ഷി ജിൻപിങ്ങും, വ്‌ലാഡിമിർ പുട്ടിനും ഒരേ വേദിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ലോകത്തിന്റെ വിധി നിർണ്ണയിക്കുന്ന പേന അവരുടെ കൈകളിലായിരിക്കും. ഈ മൂന്ന് നേതാക്കളുടെ കൂടിക്കാഴ്ച ലോകത്തിന് സമാധാനം നൽകുമോ, അതോ ചെറിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേലുള്ള വൻശക്തികളുടെ പുതിയൊരു അധിനിവേശത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുമോ? വരും ദിവസങ്ങൾ അതിന് ഉത്തരം നൽകും.
