ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ നയതന്ത്ര ഭൂപടത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ പരമ്പരാഗത സമീപനങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുന്ന വലിയൊരു പൊളിച്ചെഴുത്തിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ ഇന്ത്യ സന്ദർശനം. പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടം മുൻകാലങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയോടും റഷ്യൻ എണ്ണ ഇറക്കുമതിയോടും സ്വീകരിച്ചിരുന്ന കർശനമായ നിലപാടുകളിൽ നിന്നും ഉപരോധ ഭീഷണികളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് അമേരിക്ക സ്വയം വഴുതി വീഴുന്ന കാഴ്ചയാണ് നാം ഇപ്പോൾ കാണുന്നത്. അമേരിക്കയ്ക്കുള്ളിൽ ഡീസൽ വില കുതിച്ചുയരുന്നതും ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് രാജ്യം നീങ്ങുമ്പോൾ ട്രംപ് ഭരണകൂടം നേരിടുന്ന രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങളും ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ഉൽപ്രേരകങ്ങളാണ്. ട്രംപിന്റെ മുൻകാല സാമ്പത്തിക-ഊർജ്ജ നയങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ജനതയ്ക്ക് മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ച വിലക്കയറ്റവും പ്രതിസന്ധികളും ഇന്ന് ആ രാജ്യത്തെ ഭരണകൂടത്തെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയ്ക്ക് അസംസ്കൃത എണ്ണയുടെ സ്രോതസ്സുകൾ ധാരാളമുണ്ടെങ്കിലും, പ്രത്യേകിച്ച് വെനസ്വേലയിൽ നിന്നുള്ള ഹെവി ക്രൂഡ് ഓയിൽ സംസ്കരിക്കാനുള്ള ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയോ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളോ സ്വന്തം മണ്ണിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ട്രംപിന്റെ ഭരണകൂടത്തിന് സാധിച്ചിട്ടില്ല.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഏതാനും നാളുകൾക്ക് മുമ്പ് റഷ്യൻ എണ്ണ വാങ്ങിയതിന്റെ പേരിൽ ഇന്ത്യയെ ഉപരോധ ഭീഷണി മുഴക്കിയ അതേ അമേരിക്ക, ഇന്ന് സ്വന്തം ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ മണ്ണിലേക്ക്, വിശേഷിച്ച് ഗുജറാത്തിലെ ജാംനഗറിലേക്ക് വണ്ടി കയറേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നത്. ട്രംപിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ മുൻകാല വാശികളും ഉപരോധ രാഷ്ട്രീയവും അമേരിക്കൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് മുന്നിൽ എത്രമാത്രം നിസ്സാരമാണെന്ന് ഈ സന്ദർശനം തെളിയിക്കുന്നു. ഡീസൽ വിലക്കയറ്റം കൊണ്ട് പൊറുതിമുട്ടിയ അമേരിക്കൻ ജനതയുടെ അമർഷം നേരിടാൻ ട്രംപിന് മറ്റ് വഴികളില്ലാതെ വന്നപ്പോൾ, ലോകത്തിന്റെ ഊർജ്ജ രംഗത്തെ ‘റിഫൈനിങ് സൂപ്പർ പവർ’ ആയ ഇന്ത്യയുടെ സഹായം തേടാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വസ്തനായ മാർക്കോ റൂബിയോയ്ക്ക് നേരിട്ട് ഇറങ്ങിത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു. ഇത് ട്രംപിന്റെ നയപരമായ പരാജയത്തിന്റെയോ അല്ലെങ്കിൽ യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെയുള്ള തിരുത്തലിന്റെയോ നേർക്കാഴ്ചയായി വേണം വിലയിരുത്താൻ.
ദൽഹിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന വിദേശ നയങ്ങളുടെ രീതി മാറി, ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളായ ഗുജറാത്തിലേക്കും മറ്റും ലോകനേതാക്കൾ നേരിട്ടെത്തി ചർച്ചകൾ നടത്തുന്ന പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് ലോകം എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
അമേരിക്കയുടെ ഉന്നത നയതന്ത്രജ്ഞനായ മാർക്കോ റൂബിയോ മുംബൈയിൽ വിമാനമിറങ്ങിയ ഉടൻ ഡൽഹിയിലേക്ക് പോകാതെ നേരിട്ട് ജാംനഗറിലെ റിലയൻസ് റിഫൈനറി കോംപ്ലക്സിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചത് യാദൃശ്ചികമല്ല. റിലയൻസിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ജാംനഗർ റിഫൈനറി ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലയാണ്. ഇവിടെ പ്രതിദിനം ഏകദേശം (11 ലക്ഷം ബാരൽ) ക്രൂഡ് ഓയിൽ സംസ്കരിക്കാനുള്ള അപാരമായ ശേഷിയാണുള്ളത്. ലോകത്ത് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന മൊത്തം എണ്ണയുടെ ഏകദേശം 1.5 ശതമാനത്തിലധികവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ഈ ഒറ്റപ്പെട്ട സമുച്ചയത്തിലാണ്. നാം ഒരു വലിയ ഓയിൽ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യമല്ലെങ്കിലും, ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്രൂഡ് ഓയിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്ത് അതിനെ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള പെട്രോളിയം ഉൽപന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റി ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നൽകുന്നതിൽ ഇന്ത്യ ഇന്ന് അഗ്രഗണ്യയാണ് .2000-മാണ്ടിന്റെ തുടക്കം മുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ കൂറ്റൻ സമുച്ചയം ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക വൈദഗ്ദ്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
മുകേഷ് അംബാനിയും അനന്ത് അംബാനിയും ചേർന്ന് മാർക്കോ റൂബിയോയ്ക്കും യുഎസ് അംബാസഡർ സർജിയോ ഗോറിനും ജാംനഗറിലെ റിഫൈനറി സംവിധാനങ്ങളും ന്യൂ എനർജി ഗിഗ ഫാക്ടറുകളും ഡാറ്റാ സെന്റർ നിർമ്മാണ പദ്ധതികളും നേരിട്ട് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. വെനസ്വേലയിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഉൽപാദനം വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ആ രാജ്യത്തുനിന്നുള്ള ഹെവി ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ സാന്ദ്രതയും വിസ്കോസിറ്റിയും കാരണം അത് സാധാരണ റിഫൈനറികളിൽ സംസ്കരിക്കാൻ സാധ്യമല്ല. എന്നാൽ റിലയൻസിന് ഇതിനുള്ള സവിശേഷമായ ശേഷിയുണ്ട്. കെപ്ലർ (Kpler) നൽകുന്ന വിവരമനുസരിച്ച്, ജാംനഗർ റിഫൈനറിയിലേക്ക് എത്തുന്ന ക്രൂഡ് ഓയിലിൽ വലിയൊരു ഭാഗം വെനസ്വേലയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഈ കട്ടിയേറിയ അസംസ്കൃത എണ്ണയെ ഫലപ്രദമായി ശുദ്ധീകരിച്ച് ഉപയോഗയോഗ്യമായ ഡീസലും മറ്റ് പെട്രോളിയം ഉൽപന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ റിലയൻസിന് കഴിയുന്നത് അമേരിക്കയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു അനുഗ്രഹമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
മുംബൈയിൽ വെച്ച് മാധ്യമങ്ങളെ കണ്ട മാർക്കോ റൂബിയോ ഇന്ത്യയെ ‘റിഫൈനിങ് സൂപ്പർ പവർ’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അമേരിക്കയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഡീസൽ ലഭ്യമാക്കാനും അവരുടെ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനും ഇന്ത്യയുടെ ഈ സവിശേഷ ശേഷി അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നുസമ്മതിച്ചു. റഷ്യൻ എണ്ണയുടെ പേരിൽ ഇന്ത്യയെ വിമർശിച്ച പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ന് വെനസ്വേലൻ എണ്ണയുടെ കാര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ കാലുപിടിക്കേണ്ട അവസ്ഥയിലാണിപ്പോൾ. റിലയൻസ് ഇതുവരെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ടൺ ശുദ്ധീകരിച്ച പെട്രോളിയം ഉൽപന്നങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്തിട്ടുള്ളതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഡീസലാണ്. ട്രംപ് ഭരണകൂടം ലക്ഷ്യമിടുന്ന സാമ്പത്തിക സ്ഥിരത കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ഇന്ത്യയുമായുള്ള വ്യാപാര കരാറുകൾ എത്രയും പെട്ടെന്ന് അന്തിമമാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് റൂബിയോ തിരിച്ചറിയുന്നു. ജയശങ്കറുമായുള്ള ഉന്നതതല ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നോടിയായി ജാംനഗർ സന്ദർശിച്ച മാർക്കോ റൂബിയോ, ആഗോള ഊർജ്ജ ഭൂപടത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പങ്ക് എത്രത്തോളം നിർണ്ണായകമാണെന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ച് പറയുകയാണ് ചെയ്തത്.
ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യ വിദേശ രാജ്യങ്ങളുടെ മുന്നിൽ മുട്ടുകുറിക്കുന്ന ദുർബലമായ ഒരു രാജ്യവുമല്ല. പകരം, ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയെയും വിതരണ ശൃംഖലയെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ‘റിഫൈനിങ് സൂപ്പർ പവർ’ ആയി ഇന്ത്യ വളർന്നു കഴിഞ്ഞു. റിലയൻസിന്റെ ജാംനഗർ റിഫൈനറി പോലെയുള്ള കൂറ്റൻ സംരംഭങ്ങൾ ലോകത്തിന് തന്നെ മാതൃകയാകുമ്പോൾ, പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ പോലും തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി മോദി സർക്കാരിന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയെ ആശ്രയിക്കേണ്ട ഗതികേടിലാണ്. ഡൽഹിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന വിദേശ നയങ്ങൾ മാറി, ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക വ്യവസായ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് ലോകനേതാക്കൾ തേടിയെത്തുന്ന പുതിയൊരു വികസന മാതൃകയ്ക്കാണ് മോദി നേതൃത്വം നൽകുന്നത്.
ഈ സന്ദർശനം വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇനി മുതൽ തുല്യനിലയിലുള്ള പങ്കാളിത്തമായിരിക്കും എന്നാണ്. ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാതെ, സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കരുത്ത് അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ തെളിയിക്കാൻ നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് കഴിഞ്ഞു. ആഗോള ഭൂപടത്തിൽ ഇന്ത്യയെ ഒരേസമയം നിർണായകമായ ഒരു ഊർജ്ജ ശക്തിയായും വിശ്വസ്തനായ പങ്കാളിയായും മാറ്റിയ മോദിയുടെ ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള ഭരണാധികാരിത്വമാണ് ഈ ചരിത്രനേട്ടത്തിന് പിന്നിൽ.
മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ ഈ സന്ദർശനം വെറുമൊരു സ്വകാര്യ സന്ദർശനമോ ഔദ്യോഗിക യാത്രാപരിപാടിയോ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഊർജ്ജ വിപണിയിലും ഇന്ത്യ നേടിയെടുത്ത പരമാധികാരത്തിന്റെ ശക്തമായ വിളംബരമാണ്. 1975-കളിലെ ഇന്ത്യയല്ല ഇന്നത്തേത്. വിദേശ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ മുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തി നിന്നിരുന്ന മുൻകാല നയതന്ത്ര ശൈലികളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി, സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ തന്ത്രപരമായ കരുത്ത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പാകത്തിലുള്ള ശക്തമായ ഒരു പുതിയ മോദി യുഗത്തിനാണ് ലോകം ഇപ്പോൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാതെ, രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്കും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും മുൻഗണന നൽകിയതിന്റെ ഫലമായി ഇന്ന് അമേരിക്ക തന്നെ ഇന്ത്യയുടെ പക്കൽ തേടിയെത്തുന്ന അസുലഭ മുഹൂർത്തമാണ് ഇവിടെ സംജാതമായിരിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാര കരാറുകൾ അന്തിമ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, അത് ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും പരസ്പരം ഗുണകരമാകുന്ന ഒരു പുതിയ അച്ചുതണ്ടിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് അടിത്തറയിടുന്നു. അമേരിക്കൻ വിപണിയിലെ ഡീസൽ ക്ഷാമം പരിഹരിക്കാനും, വെനസ്വേലൻ ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ വിതരണ ശൃംഖലയെ സുഗമമാക്കാനും റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് നൽകുന്ന പിന്തുണ ആഗോള ഊർജ്ജ സ്ഥിരത നിലനിർത്തുന്നതിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും എൻജിനീയറിങ് വൈദഗ്ദ്യത്തിന്റെയും പരസ്പര കൈമാറ്റം വഴി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തുകയാണ്. ഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കാതെ, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വ്യവസായ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് ലോകനേതാക്കൾ നേരിട്ടെത്തി ചർച്ചകൾ നടത്തുന്ന രീതി ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ യഥാർത്ഥ കരുത്തിനെയാണ് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.
ചുരുക്കത്തിൽ, മാർക്കോ റൂബിയോ ജാംനഗറിൽ നിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ, അമേരിക്കയുടെ ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യ ഒരു അനിവാര്യ ഘടകമാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് അവർ കൂടെക്കൂട്ടുന്നത്. ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ മുൻകാല നയപരമായ വീഴ്ചകളെ മറികടക്കാനും അമേരിക്കൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പിടിച്ചുനിർത്താനും ഇന്ത്യൻ നേതൃത്വത്തിന്റെയും റിലയൻസ് പോലുള്ള വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകളുടെയും സഹായം തേടേണ്ട ഗതികേടിലേക്ക് അമേരിക്ക എത്തിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആഗോള ഊർജ്ജ ഭൂപടത്തിൽ ഇന്ത്യയെ അവഗണിക്കാൻ ആർക്കും കഴിയില്ലെന്നും, ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക മഹാശക്തിയായി ഇന്ത്യ അതിവേഗം വളർന്നുകഴിഞ്ഞുവെന്നും ഉള്ളതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് ഈ ചരിത്രപരമായ സന്ദർശനം. ഭാവിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം എത്രമാത്രം നിർണ്ണായകമായിരിക്കുമെന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചന കൂടിയാണിത്.
