ഭൂമിക്കടിയിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം പൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന ഒരു രഹസ്യ നിലവറ. അതിനുള്ളിൽ പൊടിപിടിച്ച് കിടക്കുന്നത് പതിനായിരക്കണക്കിന് വൈൻ കുപ്പികൾ മാത്രം അല്ല, സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയും തകർച്ചയും കണ്ട ചരിത്രത്തിന്റെ ജീവനുള്ള സാക്ഷ്യങ്ങളാണ്. റഷ്യൻ സാർമാരിൽ നിന്ന് സോവിയറ്റ് നേതാവ് ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ വരെ കൈമാറപ്പെട്ട ഈ അപൂർവ ശേഖരം ഇപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുകയാണ്. ജോർജിയയിലെ ടിബിലിസിയിൽ തുറന്ന ഈ ഭൂഗർഭ നിലവറ, നൂറ്റാണ്ടുകളായി മറഞ്ഞുകിടന്ന ഒരു ചരിത്ര നിധിപ്പെട്ടി തുറന്നതുപോലെയാണ്. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അസ്തമയവും സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഉദയവും ലോക രാഷ്ട്രീയത്തെ സ്വാധീനിച്ച നേതാക്കളുടെയും ജീവിതകഥകളും ഇതിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പതിറ്റാണ്ടുകളായി പൊതുജനങ്ങളുടെ കണ്ണിൽപ്പെടാതെ കിടന്നിരുന്ന ഈ നിലവറയുടെ വാതിലുകൾ തുറന്നതോടെ ചരിത്ര ഗവേഷകരും വൈൻ വിദഗ്ധരും ശേഖരണക്കാരും ഒരുപോലെ അത്ഭുതത്തിലാണ്. കാരണം, ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ചില കുപ്പികൾക്ക് 200 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഫ്രാൻസിലെ പ്രശസ്തമായ ബോർഡോ മേഖലയിലെ അപൂർവ വൈനുകളും ജോർജിയയുടെ പാരമ്പര്യ വൈനുകളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ശേഖരം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള വൈൻ ശേഖരങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ശേഖരത്തിന്റെ പ്രത്യേകത വൈനുകളുടെ പ്രായമോ അപൂർവതയോ മാത്രമല്ല. ഒരുകാലത്ത് റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തെ ഭരിച്ചിരുന്ന സാർ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമന്റെയും അവസാന സാർ നിക്കോളാസ് രണ്ടാമന്റെയും സ്വകാര്യ ശേഖരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന കുപ്പികളാണ് ഇവയിൽ പലതും. റഷ്യൻ വിപ്ലവം 1917-ൽ സാമ്രാജ്യത്തെ തകർത്തപ്പോൾ രാജകുടുംബത്തിന്റെ സ്വത്തുക്കളോടൊപ്പം ഈ വൈനുകളും സോവിയറ്റ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. അതിനുശേഷം അവയെ വിവിധ സർക്കാർ ശേഖരങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയും പിന്നീട് ടിബിലിസിയിലെ ഈ രഹസ്യ നിലവറയിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.ഈ കഥയിലെ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ കഥാപാത്രം, തീർച്ചയായും, ജോസഫ് സ്റ്റാലിനാണ്. ജോർജിയയിൽ ജനിച്ച സ്റ്റാലിൻ 1924 മുതൽ 1953 വരെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനെ ഭരിച്ചു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും ശക്തനും വിവാദപരവുമായ ഭരണാധികാരികളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന സ്റ്റാലിന് തന്റെ ജന്മനാടായ ജോർജിയയോട് പ്രത്യേക അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. ലോകപ്രശസ്തമായ ജോർജിയൻ വൈനുകളോടും അദ്ദേഹത്തിന് താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്ര രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സാർമാരുടെ പഴയ ശേഖരത്തോടൊപ്പം താൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ജോർജിയൻ വൈനുകളും ഈ നിലവറയിലേക്ക് ചേർത്തതായി പറയപ്പെടുന്നു.
വർഷങ്ങളോളം ഈ നിലവറയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വളരെ കുറച്ച് ആളുകൾക്കു മാത്രമേ അറിയുമായിരുന്നുള്ളു. ഈർപ്പമുള്ള ഭൂഗർഭ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന കുപ്പികൾ കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. രണ്ട് ലോകമഹായുദ്ധങ്ങളും ശീതയുദ്ധവും സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ തകർച്ചയും ഉൾപ്പെടെ ലോക ചരിത്രത്തിലെ നിരവധി നിർണായക സംഭവങ്ങൾ ഈ കുപ്പികൾ നിശബ്ദമായി “കണ്ടു” കഴിഞ്ഞു എന്ന് പറയാം. മനുഷ്യർ മാറി, രാജ്യങ്ങൾ പിറന്നു, സാമ്രാജ്യങ്ങൾ തകർന്നു; പക്ഷേ ഈ വൈനുകൾ അതേ അറകളിൽ തന്നെ കാത്തുകിടന്നു.
ടെക്സസിലെ ഡാളസിൽ നിന്നെത്തിയ വൈൻ ശേഖരണക്കാരൻ വിക്ടർ ചെൻ നിലവറ സന്ദർശിച്ച ശേഷം പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ലോക മാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. “ഇത് ഇൻഡിയാന ജോൺസ് ഒരു പുരാതന ഗുഹ തുറക്കുന്നതുപോലെയാണ്. അകത്ത് ഒന്നുമില്ലായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അമൂല്യമായ നിധിയാകാം. ഇവിടെ കാണുന്നത് ചരിത്രത്തിന്റെ ജീവനുള്ള ഒരു ഭാഗമാണ്,” എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം. ചരിത്രത്തെയും വൈൻ ശേഖരണത്തെയും ഒരുപോലെ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്ക് ഈ കണ്ടെത്തൽ അത്രയേറെ ആവേശകരമാണ്.
ജോർജിയൻ സർക്കാരിന്റെ പദ്ധതി ഈ ശേഖരം വെറും പ്രദർശന വസ്തുവാക്കി മാറ്റുക എന്നതല്ല. ശേഖരത്തിലെ ചില അത്യപൂർവ കുപ്പികൾ ലേലം ചെയ്ത് ലഭിക്കുന്ന തുക ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വൈൻ വിദ്യാഭ്യാസ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനം തുടങ്ങാനാണ് അവർ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന വൈൻ സംസ്കാരങ്ങളിലൊന്നായ ജോർജിയയ്ക്ക് ഇത് വലിയൊരു നേട്ടമാകുമെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 8,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ ജോർജിയയിൽ വൈൻ നിർമ്മാണം നടന്നിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പല ചരിത്രകാരന്മാരും ജോർജിയയെ “വൈന്റെ ജന്മദേശം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
ഈ ലേലത്തിന് മറ്റൊരു പ്രാധാന്യവുമുണ്ട്. അപൂർവ വൈൻ ശേഖരങ്ങളുടെ ആഗോള വിപണിയിൽ ജോർജിയയ്ക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടിക്കൊടുക്കാൻ ഇതിലൂടെ സാധിക്കും. ലോകത്തിലെ സമ്പന്നരായ ശേഖരണക്കാർക്കും മ്യൂസിയങ്ങൾക്കും നിക്ഷേപകർക്കും ഇത്തരം കുപ്പികൾ സ്വന്തമാക്കാൻ വലിയ താൽപര്യമുണ്ട്. ചില കുപ്പികൾ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഡോളറുകൾക്ക് വിറ്റുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
എന്നാൽ ഈ നിലവറയുടെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം പണത്തിൽ അളക്കാനാവില്ല. കാരണം ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് വെറും വൈൻ അല്ല; റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളും സ്റ്റാലിന്റെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ നിഴലുകളും സോവിയറ്റ് ചരിത്രത്തിന്റെ അപൂർവ സാക്ഷ്യങ്ങളും കൂടിയാണ്. ഓരോ കുപ്പിയും ഒരു കഥയാണ് പറയുന്നത്. ചിലത് രാജാക്കന്മാരുടെ വിരുന്നുകളെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകളാകാം, ചിലത് വിപ്ലവങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളാകാം, മറ്റുചിലത് ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ച രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചാകാം. ഇന്ന് ടിബിലിസിയിലെ ഈ ഭൂഗർഭ നിലവറയുടെ വാതിലുകൾ ലോകത്തിനായി തുറന്നിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ അതിനകത്ത് ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ചരിത്രത്തിന്റെ എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും ഇനിയും പൂർണമായി വെളിപ്പെട്ടിട്ടില്ല. സ്റ്റാലിന്റെ രഹസ്യ വൈൻ നിലവറ ഇനി ഒരു ശേഖരം മാത്രമല്ല; നൂറ്റാണ്ടുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമയയന്ത്രമാണ്. അതിന്റെ ഓരോ കുപ്പിയിലും ചരിത്രം ഇന്നും ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്.
