ഏഴ് മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന യുദ്ധം അവസാനിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷ ഉയരുമ്പോഴാണ് ലോകം ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയിലേക്കും ഇറാനിലേക്കും ഒരുപോലെ ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. പക്ഷേ, യുദ്ധം അവസാനിക്കുമോ എന്നതിലുപരി അതിനുശേഷം പശ്ചിമേഷ്യ എങ്ങനെയായിരിക്കും എന്ന ചോദ്യമാണ് കൂടുതൽ നിർണായകമായി മാറുന്നത്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് പിന്നാലെ, അടുത്ത ആഴ്ച്ച ന്യൂയോർക്കിൽ ആറ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കളുമായോ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുമായോ ചർച്ച നടത്താൻ ഒരുങ്ങുന്നതായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭാ സമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കുക. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ, ബഹ്റൈൻ, കുവൈറ്റ്, ഒമാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളാണ് ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുക എന്നാണ് ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്.
2026 ഫെബ്രുവരി 28-ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ യുദ്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. അതിന് പിന്നാലെ ഇറാൻ ഇസ്രയേലിനും ഗൾഫ് മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും നേരെ ആക്രമണം നടത്തി. മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ സൈനിക രംഗത്ത് മാത്രമല്ല, ഊർജവിപണിയിലും അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിലും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്ന സ്ഥലം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഊർജ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നാണ്. ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഹോർമുസ് ഒരു സൈനിക വിഷയമെന്നതിലുപരി ആഗോള സാമ്പത്തിക വിഷയമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഓരോ സംഭവവും എണ്ണയുടെയും പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെയും വിലയെയും വിതരണത്തെയും ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഹോർമുസ് മേഖലയിൽ ഇറാന്റെ റഡാർ, മിസൈൽ ശേഷികൾക്കെതിരെ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതായും ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഈ യുദ്ധം പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിക്കാണാവുന്ന ഒരു സംഘർഷമല്ല. ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ പലതും അമേരിക്കൻ സൈനിക സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട താവളങ്ങളും സൗകര്യങ്ങളും നൽകുന്നവയാണ്. യുദ്ധത്തിനിടെ അവിടെയുള്ള അമേരിക്കൻ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇറാനിയൻ ആക്രമണങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമായിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം എണ്ണ, വാതക കയറ്റുമതിയിലുണ്ടായ തടസ്സങ്ങളും കടൽഗതാഗതത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വവും ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും ബാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഏത് അമേരിക്കൻ പദ്ധതിയിലും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും ഒഴിവാക്കാനാകില്ല.
ട്രംപിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ പ്രസ്താവനകളാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. സെപ്റ്റംബർ 16 ന് അദ്ദേഹം യുദ്ധം അവസാനഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി പറഞ്ഞു. ഇറാൻ ഒരു കരാറിലെത്താൻ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഈ പ്രസ്താവനയെ ഒരു വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനമായോ സമാധാനകരാറിന്റെ ഉറപ്പായ സൂചനയായോ കാണാനാകില്ല. റോയിട്ടേഴ്സ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതുപോലെ, യുദ്ധം ഇപ്പോഴും ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിച്ചിട്ടില്ല, മേഖലയിലെ സംഘർഷങ്ങളും തുടരുകയാണ്.
ഇവിടെയാണ് ന്യൂയോർക്കിലെ ഗൾഫ് കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രാധാന്യം. ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ചർച്ച യുദ്ധത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചും യുദ്ധാനന്തര സാഹചര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അമേരിക്കൻ ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആയിരിക്കും. അതായത്, അമേരിക്ക ഇപ്പോൾ “യുദ്ധം എങ്ങനെ അവസാനിപ്പിക്കാം?” എന്ന ചോദ്യത്തിനൊപ്പം “യുദ്ധം അവസാനിച്ചാൽ പിന്നീട് എന്ത് ചെയ്യണം? എന്ന ചോദ്യത്തിനും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നൽകുന്നതായി കാണാം.
എന്നാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഇറാനുമായുള്ള ഒരു ധാരണയിലെത്തുക തന്നെയാണ്. അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇറാന്റെ സൈനിക, മിസൈൽ, ആണവ ശേഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി ആവശ്യങ്ങളുണ്ട്. അതേസമയം ഇറാൻ സ്വന്തം സുരക്ഷ, പരമാധികാരം, ആണവ പരിപാടി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്തമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടം ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് പറയുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല, ഇരുപക്ഷവും അംഗീകരിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ എന്തായിരിക്കുമെന്നതാണ് നിർണായകം.
ഹോർമുസിന്റെ ഭാവിയും അതിൽ നിർണായകമാകും. യുദ്ധത്തിനിടയിൽ കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽഗതാഗതം വലിയ സമ്മർദ്ദത്തിലായിട്ടുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ മധ്യത്തിലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഹോർമുസ് തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിലും തടസ്സങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇറാൻ ചില ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതുവരെ കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറക്കില്ലെന്ന നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതായി റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. അതിനാൽ വെടിനിർത്തൽ ഉണ്ടായാലും ഹോർമുസിലൂടെ സാധാരണ കപ്പൽഗതാഗതം എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കാം എന്നത് വേറൊരു വലിയ ചർച്ചയായി തുടരും.
ഇതിനൊപ്പം യെമനും മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകമായി മാറുകയാണ്. ഇറാനുമായി ബന്ധമുള്ള ഹൂതി വിഭാഗത്തിന്റെ നീക്കങ്ങൾ ചെങ്കടലിലെയും ബാബ് അൽ-മന്ദബ് കടലിടുക്കിലെയും കപ്പൽഗതാഗതത്തിന് പുതിയ ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഹോർമുസിനൊപ്പം ബാബ് അൽ-മന്ദബിലും വലിയ തടസ്സമുണ്ടായാൽ ആഗോള വ്യാപാരത്തിനും ഊർജവിതരണത്തിനും കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാകാം. അമേരിക്കയും ഒമാനും ഹൂതികളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തിയതായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്.
ഇതിനിടെ അമേരിക്കയും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സഹകരണവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. അടുത്തിടെ ജർമനിയിൽ അമേരിക്ക, ഇസ്രയേൽ, സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ബഹ്റൈൻ, കുവൈറ്റ്, ഖത്തർ, ജോർദാൻ, ഈജിപ്ത് എന്നിവിടങ്ങളിലെ മുതിർന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായി ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഹോർമുസിലെ കപ്പൽഗതാഗതം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അമേരിക്കൻ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചും മേഖലയുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചും ചർച്ച നടന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ന്യൂയോർക്കിലെ രാഷ്ട്രീയതല കൂടിക്കാഴ്ച ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ലെന്നും സൈനിക-നയതന്ത്ര തലങ്ങളിൽ സമാന്തരമായി നടക്കുന്ന ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമാണെന്നും കാണാം.
എന്നാൽ യുദ്ധം അവസാനിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉയർന്നുവെന്നത് യുദ്ധാനന്തര സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുന്നു എന്നർത്ഥമില്ല. ഇറാന്റെ ഭാവി സൈനിക ശേഷി എന്തായിരിക്കും, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് അമേരിക്ക എത്രത്തോളം സുരക്ഷാ ഉറപ്പ് നൽകും, ഹോർമുസിന്റെ സുരക്ഷ ആരാണ് ഉറപ്പാക്കുക, യെമനിലെ സംഘർഷം എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കും, മേഖലയിൽ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം എങ്ങനെയായിരിക്കും തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഇപ്പോഴും തുറന്നുകിടക്കുകയാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ അടുത്തയാഴ്ച ന്യൂയോർക്കിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയെ ഒരു സാധാരണ നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ചയായി മാത്രം കാണുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല. യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചും അതിനുശേഷമുള്ള പശ്ചിമേഷ്യൻ ക്രമത്തെക്കുറിച്ചും ഒരേസമയം ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള അവസരമായാണ് അതിനെ കാണുന്നത്. എന്നാൽ അതിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ എത്രത്തോളം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു, ഹോർമുസിൽ കപ്പൽഗതാഗതം എത്രത്തോളം സാധാരണ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കൻ നിർദേശങ്ങളോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു എന്നിവയായിരിക്കും തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നിർണായകമാകുക.
ഒടുവിൽ, ട്രംപിന്റെ “യുദ്ധം അവസാനത്തോട് അടുക്കുന്നു” എന്ന പ്രതീക്ഷ യാഥാർഥ്യമാകുമോ എന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ചോദ്യം, യുദ്ധം അവസാനിച്ചാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ രൂപപ്പെടുന്ന പുതിയ സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്തായിരിക്കും എന്നതാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ സൂചനകൾ പ്രകാരം അമേരിക്ക അതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വെടിയൊച്ചകൾ കുറയുന്നതും ഒരു സ്ഥിരമായ സമാധാനക്രമം രൂപപ്പെടുന്നതും രണ്ടുതരം കാര്യങ്ങളാണ്. ന്യൂയോർക്കിലെ ഗൾഫ് കൂടിക്കാഴ്ച ആ രണ്ടിനുമിടയിലെ ദൂരം എത്രമാത്രമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന നിർണായക നയതന്ത്ര നിമിഷമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
