നമ്മൾ കഴിഞ്ഞ കുറേ കാലമായി അന്താരാഷ്ട്ര വാർത്തകളിൽ കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും നിർണായകമായ ഒരു വിഷയമാണ് ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ. ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ, ഇറാനെതിരെയുള്ള ഈ യുദ്ധം അമേരിക്കയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു ദുരന്തമായിട്ടാണ് അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. നമ്മൾ പുറമെ കാണുന്നതുപോലെയല്ല അവിടുത്തെ യഥാർത്ഥ കാര്യങ്ങൾ കിടക്കുന്നത്. ഇസ്രയേലിന്റെ കടുത്ത നിർബന്ധപ്രകാരം ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ ഇറാനിൽ ഒരു ഭരണമാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ശ്രമിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപരമായ പിഴവുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു എന്ന് വേണം കരുതാൻ.
ആദ്യം കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് നമുക്കൊന്ന് പരിശോധിക്കാം. വിലക്കയറ്റത്തിന്റെയും മറ്റും പേരിൽ ഇറാനിൽ സാധാരണ ജനങ്ങൾ തെരുവിൽ ഇറങ്ങിയ ആ ഒരു സാഹചര്യം അമേരിക്ക കൃത്യമായി മുതലെടുക്കാൻ നോക്കി. ‘ഭരണമാറ്റം’ എന്നൊരു ശക്തമായ മുദ്രാവാക്യവും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് അമേരിക്ക അവരുടെ കൂറ്റൻ പടക്കപ്പലുകളൊക്കെ ഇറാൻ മേഖലയിലേക്ക് അയച്ചു. പുറമെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ അതൊക്കെ ഇറാനിലെ ജനങ്ങളെ സഹായിക്കാനാണെന്നേ ആരും കരുതൂ. പക്ഷെ, യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചത് അതല്ല. തൊട്ടുപിന്നാലെ നമ്മൾ കണ്ടത് അമേരിക്ക നേരെ ഇറാനുമായി ചർച്ചയ്ക്ക് പോകുന്ന കാഴ്ചയാണ്. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി ഇല്ലാതാക്കൽ, യുദ്ധം നിർത്തൽ തുടങ്ങി ഒടുവിൽ കാര്യങ്ങൾ സമാധാന ചർച്ചകളിലേക്കൊക്കെ നീങ്ങുന്നതാണ് പിന്നീട് നമ്മൾ കണ്ടത്.
പക്ഷെ ഇവിടെ അമേരിക്ക വരുത്തിയ ഏറ്റവും വലിയ മണ്ടത്തരം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, അവർ ഇറാനുമായി ഒരു യുദ്ധത്തിന് ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ടത് തന്നെയാണ്. ഒടുവിൽ കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകുമെന്ന് വ്യക്തമായപ്പോൾ അമേരിക്ക ഇറാനുമായി ഒരു താത്കാലിക ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. യുദ്ധം അവസാനിക്കുമെന്നും ഏറ്റവും മോശമായ ഘട്ടങ്ങളൊക്കെ കഴിഞ്ഞുവെന്നും ലോകം കരുതിയ നിമിഷമായിരുന്നു അത്. അമേരിക്കയുടെ ഗൗരവമൊക്കെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ കാണിക്കാൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസിനെയൊക്കെ അവിടെ പങ്കെടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷെ യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ള ആർക്കെങ്കിലും അറിയാമായിരുന്നു, ഈ ഇടക്കാല കരാറൊന്നും വലിയ വിജയം കാണില്ല എന്ന്.
എന്തെന്നാൽ, ആ കരാർ മുഴുവൻ ഇറാന് അനുകൂലമായ ഒട്ടനവധി വിട്ടുവീഴ്ചകൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിലെ എല്ലാ സൈനിക നടപടികളും അവസാനിപ്പിക്കുമെന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ആദ്യ വ്യവസ്ഥ. അതായത്, ഇറാന്റെ പ്രാദേശിക സ്വാധീനത്തെ തടയുന്നതിന് പകരം അവരുടെ താല്പര്യങ്ങളെ അംഗീകരിക്കുന്ന നിലപാടിലേക്കാണ് അമേരിക്ക മാറിയത്. ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല, തുടക്കത്തിൽ യുദ്ധത്തിന് കാരണമായി പറഞ്ഞിരുന്ന ‘ഭരണമാറ്റം’ എന്ന ലക്ഷ്യം തന്നെ അമേരിക്ക പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുകയാണുണ്ടായത്.
ആണവ പ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം പിന്നീട് ചർച്ച ചെയ്ത് തീരുമാനിക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞ് മാറ്റിവെച്ച അമേരിക്ക, ഒടുവിൽ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നു കിട്ടുന്നതിനാണ് മുൻഗണന നൽകിയത്. ഇറാനിലെ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം വേറെ രാജ്യത്തേക്ക് മാറ്റണം എന്നായിരുന്നല്ലോ അമേരിക്കയുടെ ആദ്യത്തെ വാശി? എന്നാൽ പിന്നീട് അതേ അമേരിക്ക, ഐ.എ.ഇ.എയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഇറാനിൽ വെച്ചുതന്നെ അത് കുറഞ്ഞ സാന്ദ്രതയുള്ളതാക്കാൻ സമ്മതിച്ചു. അതുപോലെ, ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഒമാനുമായി ചർച്ച നടത്താൻ ഇറാനെ അനുവദിച്ചു. അതായത്, വാണിജ്യ കപ്പലുകളുടെ സഞ്ചാരം പോലും പുതിയൊരു വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കീഴിലായി എന്ന് സാരം.
ഇതുകൊണ്ടും കാര്യങ്ങൾ തീർന്നില്ല. ഇറാന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി 300 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുക, അമേരിക്കൻ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആക്രമണം നടത്തിയതിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക, ഇറാനിയൻ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഉപരോധം 60 ദിവസത്തേക്ക് നീക്കം ചെയ്യുക, മരവിപ്പിച്ച ഫണ്ടുകൾ പൂർണ്ണമായി ഉപയോഗിക്കാൻ അനുമതി നൽകുക… അങ്ങനെ ഒടുവിൽ അന്തിമ കരാറിലെത്തുമ്പോൾ എല്ലാ ഉപരോധങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നീക്കം ചെയ്യേണ്ടി വരുമെന്ന അവസ്ഥ വന്നു. ട്രംപ് തന്നെ പിന്നീട് പറഞ്ഞത്, ബാക്കി രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ളതുപോലെ ഇറാനും ആണവ ഇന്ധന സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിനും മിസൈലുകൾക്കുമൊക്കെയുള്ള അവകാശമുണ്ട് എന്നാണ്! ഇത് അമേരിക്കയുടെ വർഷങ്ങളായുള്ള വിദേശനയ നിലപാടുകളെ മുഴുവൻ തലകീഴായി മറിക്കുന്നതായിരുന്നു.
പിന്നെ എന്തിനാണ് ഈ കരാർ പെട്ടെന്ന് തകർന്നത്? അമേരിക്കയുമായി യാതൊരുവിധ ചർച്ചയും നടത്താതെ ഒമാൻ ചാനൽ വഴി പോയ ഒരു കപ്പലിനെ ഇറാൻ ആക്രമിച്ചതോടെ കാര്യങ്ങൾ വീണ്ടും വഷിലായി. ഇത് കരാറിന്റെ ലംഘനമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അമേരിക്ക തിരിച്ചടിച്ചു. എന്നാൽ ഇറാൻ വളരെ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞത്, അമേരിക്കയെ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കാൻ കൊള്ളില്ലെന്നും സമയം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ മാത്രമാണ് അവർ നോക്കുന്നത് എന്നുമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ സൈനിക നടപടികൾ വീണ്ടും വരുമെന്ന് അവർക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അതിനെ നേരിടാൻ ഇറാൻ പൂർണ്ണ സജ്ജവുമായിരുന്നു എന്നതാണ് സത്യം.
ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ, ഈ ധാരണാപത്രത്തിന് വഴങ്ങാൻ അമേരിക്കയെ പ്രേരിപ്പിച്ച യഥാർത്ഥ കാരണം വേറെയാണ്. ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് ബലപ്രയോഗം നടത്തി തുറക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, അങ്ങനെയായാൽ വെറും നാലാഴ്ചകൊണ്ട് അമേരിക്കയുടെ എണ്ണശേഖരം തീർന്നുപോകുമെന്നും ട്രംപ് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കടലിടുക്ക് അടച്ചിട്ടതോടൊപ്പം, യുദ്ധച്ചെലവ് കണ്ടെത്താൻ ഇറാൻ അല്ലാത്ത എണ്ണക്കപ്പലുകൾക്ക് 20 ശതമാനം ഫീസ് ഈടാക്കുമെന്ന് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് ആഗോള എണ്ണവില വീണ്ടും കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമാകുമായിരുന്നു. അത് ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്തതുകൊണ്ടാണ് ട്രംപ് ഒടുവിൽ ആ പ്രഖ്യാപനമൊക്കെ പിൻവലിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായത്.
ഈ സമയത്തൊക്കെ കുവൈറ്റ്, ബഹ്റൈൻ, ജോർദാൻ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ യുഎസ് താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ ശക്തമായി തിരിച്ചടിച്ചു. ദുബായ് വിമാനത്താവളങ്ങളും തുറമുഖങ്ങളും ആക്രമിക്കുമെന്ന ഭീഷണിയും അവർ മുഴക്കി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ ശേഖരം തീർന്നുപോയി എന്ന അമേരിക്കയുടെ ധാരണ പൂർണ്ണമായും തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചുകൊണ്ട് കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള ഹൈപ്പർസോണിക് മിസൈലുകൾ അവർ പുറത്തെടുത്തു. ജോർദാനിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് ആൾനാശവും സംഭവിച്ചു.
ഇന്ന് കാര്യങ്ങൾ നോക്കിയാൽ, പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കും ചെങ്കടലിലെ ബാബൽ മന്ദേബുമൊക്കെ പൂർണ്ണമായും ഇറാന്റെയും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷികളുടെയും നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ഈ പ്രതിസന്ധി ലോകത്തെയാകെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ‘ഗ്ലോബൽ സൗത്ത്’ എന്ന് പറയുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ പോലും ഇക്കാര്യത്തിൽ മൗനം പാലിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ കാര്യം എടുത്താൽ, അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധവും അതേസമയം ഗൾഫിൽ പണിയെടുക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ഇന്ത്യക്കാരും ഇറാനുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ ബന്ധവുമൊക്കെ കാരണം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആരെയും പരസ്യമായി പിണക്കാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥയാണ്. ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പോലും ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒരു പൊതുധാരണയിലെത്താൻ കഴിയുന്നില്ല.
ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഇറാനെതിരെയുള്ള ഈ നീക്കം അമേരിക്കയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക പരാജയമാണ്. ഇസ്രയേൽ സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് നീക്കങ്ങൾ നടക്കുമ്പോഴും, ഇറാൻ പ്രകടിപ്പിച്ച ഈ ശക്തമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പും അതിജീവനശേഷിയും അമേരിക്കയെ ശരിക്കും ഞെട്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഈ യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ പോലും തങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി അമേരിക്കയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാൻ യുദ്ധം അമേരിക്കയ്ക്ക് വൻ ദുരന്തം!
