അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിലും സൈനിക തന്ത്രങ്ങളിലും ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ പക്വത അളക്കപ്പെടുന്നത് വൻവർത്തമാനങ്ങളിലൂടെയോ രാഷ്ട്രീയ അഹങ്കാരത്തിലൂടെയോ അല്ല, മറിച്ച് യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയുള്ള തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങളിലൂടെയാണ്. “അമേരിക്ക ഫസ്റ്റ്” എന്നും “ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ നേതാവ്” എന്നും നിരന്തരം അവകാശപ്പെടാറുള്ള ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ വാക്കുകളും, പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകൂടം കൈക്കൊള്ളുന്ന തീരുമാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം ഇപ്പോൾ വീണ്ടും തുറന്നുകാട്ടപ്പെടുകയാണ്. ശത്രുരാജ്യങ്ങളെ നിരന്തരം ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും താൻ വിചാരിച്ചാൽ ഏത് നിമിഷവും ഏത് രാജ്യത്തെയും തകർക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് വിളംബരം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ട്രംപിന്റെ യുദ്ധക്കൊതി നിറഞ്ഞ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകൾക്ക് തിരിച്ചടിയേൽക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും യൂറോപ്പിലും ഇപ്പോൾ അരങ്ങേറുന്നത്.
ഇറാനെതിരെയുള്ള അനാവശ്യമായ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങളും വൻശക്തിയെന്ന ഭാവത്തിലുള്ള അഹങ്കാരവും അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തെത്തന്നെ ഇപ്പോൾ തിരിഞ്ഞുകുത്താൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടനിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ആർ.എ.എഫ് (RAF) ഫെയർഫോർഡ് വ്യോമതാവളത്തിൽ നിന്ന് അമേരിക്കയുടെ വിലയേറിയ B-1 ബോംബർ വിമാനങ്ങൾ അടിയന്തരമായി പിൻവലിക്കേണ്ടി വന്നതും, ഗൾഫിലും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലും അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾക്ക് പിന്നോട്ട് മാറേണ്ടി വന്നതും ട്രംപിന്റെ വിദേശനയത്തിന് ഏറ്റ കനത്ത പ്രഹരമാണ്. ശത്രുവിനെ അടിച്ചമർത്താൻ നിയോഗിച്ച അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങളെ, ഇറാന്റെ കടുത്ത സുരക്ഷാ ഭീഷണിയും തിരിച്ചടിയും ഭയന്ന് സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഒളിപ്പിക്കേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥയിലാണ് ട്രംപിന്റെ അമേരിക്ക എത്തിനിൽക്കുന്നത്.
ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറം നിന്ന് ശത്രുവിനെ തകർക്കാൻ ശേഷിയുള്ള B-1 ബോംബറുകൾ, സമുദ്രങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന വിമാനവാഹിനിക്കപ്പലുകൾ, ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ആഘാതമേൽപ്പിക്കാൻ പോന്ന വ്യോമസേന—ഇവയെല്ലാം ചേർന്നതാണ് അമേരിക്കൻ സൈനികക്കരുത്ത്. എന്നാൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടനിലെ വ്യോമതാവളം വരെ നീളുന്ന പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ തികച്ചും അമ്പരപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു ചിത്രമാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ശത്രുവിനെ ആക്രമിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന അമേരിക്കയേക്കാൾ, സ്വന്തം വിലയേറിയ സൈനിക ആസ്തികളെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കാമെന്ന് ഭയന്ന് കണക്കുകൂട്ടുന്ന അമേരിക്കയെയാണ് ലോകം ഇപ്പോൾ കാണുന്നത്.
ഈ സംഭവവികാസം കേവലം ഒരു താവളത്തിൽ നിന്നുള്ള വിമാനം മാറ്റൽ മാത്രമല്ല. മറിച്ച്, മാറിയ ലോകക്രമത്തിൽ പരമ്പരാഗത വൻശക്തികൾ നേരിടുന്ന സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക സൈനിക വിഭാഗമായ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) ഉന്നയിക്കുന്ന അവകാശവാദങ്ങളും, അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമമായ ബിബിസി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് തന്ത്രപരമായ ഒരു മാറ്റത്തിന്റെ കഥയാണ്. ഇറാനെ സമ്മർദത്തിലാക്കാൻ ഇറങ്ങിയ സൂപ്പർ പവർ, ഇപ്പോൾ സ്വന്തം താവളങ്ങളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെട്ട് തന്ത്രപരമായ പിന്മാറ്റം നടത്തുകയാണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ആഗോള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ഉയർത്തുന്നത്.
ഈ വിഷയത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുമ്പോൾ, രണ്ട് പ്രധാന ഭൂമിശാസ്ത്ര മേഖലകളിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ നാം വിശകലനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്: ഒന്ന്, പശ്ചിമേഷ്യൻ കടൽപ്പാതകളിലെ സൈനിക വിന്യാസ മാറ്റങ്ങൾ; രണ്ട്, യൂറോപ്പിലെ അമേരിക്കൻ താവളങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ.
റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഇറാന്റെ അതിർത്തികളിൽ നിന്ന് ആയിരം കിലോമീറ്ററിലധികം അകലേക്ക് അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെയും കപ്പലുകളെയും പിൻവലിച്ചതായി ഐആർജിസി കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫിന്റെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവ് റിയർ അഡ്മിറൽ അലി ഫദവി അവകാശപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഗൾഫ്, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്, ഒമാൻ കടൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകളുടെ സാന്നിധ്യം മുൻപത്തെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നില്ലെന്നും, ഇറാന്റെയും ഐആർജിസിയുടെയും കടുത്ത സൈനിക സമ്മർദമാണ് ഈ പിന്മാറ്റത്തിന് കാരണമെന്നുമാണ് അവരുടെ വാദം. അമേരിക്കയുടെ വ്യോമശക്തി എത്ര വിപുലമായാലും, ഭൗതിക സാന്നിധ്യമില്ലാതെ ഒരു മേഖലയിൽ സ്വന്തം ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇറാൻ ഇതിലൂടെ നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ മാത്രമായി ഇതിനെ തള്ളിക്കളയാൻ കഴിയാത്ത വിധം സമാനമായ നീക്കങ്ങളാണ് യൂറോപ്പിലും ദൃശ്യമായത്. ബിബിസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, ബ്രിട്ടനിലെ പ്രശസ്തമായ ആർ.എ.എഫ് ഫെയർഫോർഡ് (RAF Fairford) വ്യോമതാവളത്തിൽ നിന്ന് അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ B-1 ബോംബർ വിമാനങ്ങൾ അടിയന്തരമായി മാറ്റി. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അടിയന്തര സൈനിക നീക്കം ആവശ്യമായി വന്നാൽ വേഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ വിമാനങ്ങൾ ബ്രിട്ടനിൽ സജ്ജമാക്കി നിർത്തിയിരുന്നത്.
എന്നാൽ, ബ്രിട്ടന് ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള ഉയർന്ന സുരക്ഷാ ഭീഷണിയുണ്ടെന്ന രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളും, ഫെയർഫോർഡ് താവളത്തിന് സമീപം ചില സംശയാസ്പദമായ സംഭവങ്ങളും അറസ്റ്റുകളും നടന്നതും അമേരിക്കൻ സൈനിക നേതൃത്വത്തെ വലിയ ആശങ്കയിലാക്കി.
സൈനിക വിശകലന വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇതൊരു രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനമല്ല, മറിച്ച് ‘ഓപ്പറേഷണൽ റിസ്ക് അസസ്മെന്റ്’ (Operational Risk Assessment) അഥവാ പ്രവർത്തനപരമായ സുരക്ഷാ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തന്ത്രപരമായ തീരുമാനമാണ്. B-1 ബോംബറുകൾ സാധാരണ വിമാനങ്ങളല്ല; അവ വളരെ കുറഞ്ഞ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം ലഭ്യമായതും, നിലവിൽ പുതിയവ നിർമ്മിക്കപ്പെടാത്തതുമായ അതീവ വിലയേറിയ സൈനിക ആസ്തികളാണ് (High-Value Assets). അത്തരം ഒരു വിമാനത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയോ, ഡ്രോൺ-മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇരയാവുകയോ ചെയ്താൽ അത് അമേരിക്കയ്ക്ക് വരുത്തുന്ന നഷ്ടവും നാണക്കേടും അപരിഹാര്യമായിരിക്കും. അതിനാൽ, സാധ്യമായ ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് അവയെ സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറ്റുന്നത് സൈനിക തന്ത്രമനുസരിച്ച് യുക്തിസഹമാണ്.
എന്നാൽ, ഈ തന്ത്രപരമായ സുരക്ഷിതത്വത്തിന് അമേരിക്ക വലിയൊരു വില നൽകേണ്ടി വരുന്നുണ്ട്. ഇറാനെതിരെ ഭാവിയിൽ എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ദീർഘദൂര വ്യോമാക്രമണം നടത്തേണ്ടി വന്നാൽ, ഈ ബോംബർ വിമാനങ്ങൾക്ക് അമേരിക്കൻ വൻകരയിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ യൂറോപ്പിലെ അങ്ങേയറ്റം ദൂരെയുള്ള താവളങ്ങളിൽ നിന്നോ പറന്നുയരേണ്ടി വരും. ഇത് ആക്രമണങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണത വർധിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ധനച്ചെലവും പ്രവർത്തനച്ചെലവും (Operational Cost) പലമടങ്ങ് കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. ശത്രുവിന്റെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് കൂട്ടുക എന്ന തന്ത്രപരമായ ലക്ഷ്യമാണ് ഇറാൻ ഇവിടെ പരോക്ഷമായി നേടുന്നത്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഊർജ്ജ ഗതാഗത പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഈ പോരാട്ടം മുറുകുന്നത്. “ഞങ്ങളെ ആക്രമിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു താവളവും കപ്പലും സുരക്ഷിതമായിരിക്കില്ല” എന്ന കൃത്യമായ സന്ദേശമാണ് ഇറാൻ ഡ്രോണുകളിലൂടെയും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ശേഷിയിലൂടെയും നൽകുന്നത്. പരമ്പരാഗത യുദ്ധമുറകളിൽ അമേരിക്കയാണ് മുന്നിലെങ്കിലും, അസമമിത യുദ്ധമുറകളിലൂടെയും (Asymmetric Warfare) കൃത്യതയാർന്ന മിസൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെയും അമേരിക്കൻ ആസ്തികളെ ലക്ഷ്യമിടാൻ തങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ തെളിയിക്കുന്നു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അസ്വസ്ഥമായ തരംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ബ്രിട്ടനിലെ റൊയൽ എയർഫോഴ്സ് താവളം വരെ നീളുന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ വിരൽചൂണ്ടുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിലെ വലിയൊരു മാറ്റത്തിലേക്കാണ്. ഭയം എന്നത് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി ഓടിയൊളിക്കലല്ല; മറിച്ച്, ശത്രുവിന്റെ ശേഷി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സ്വന്തം തന്ത്രങ്ങളും വിന്യാസങ്ങളും പുനരെഴുതാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്ന അവസ്ഥകൂടിയാണ്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സൈന്യത്തിന് പോലും തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വിലയേറിയ ആസ്തികളെ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്താൻ ഇത്തരം മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കേണ്ടി വരുന്നു എന്നത് മാറിയ സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളുടെ തെളിവാണ്.
അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ആഗോളതലത്തിൽ അതിവിപുലമായ സൈനിക ശേഷിയും ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും ലഭ്യമാണ്. എന്നാൽ, ആ ശക്തി വിന്യസിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓരോ താവളവും യുദ്ധക്കപ്പലും ശത്രുവിന്റെ എളുപ്പത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യമായി മാറുന്നുവെന്ന ഭയം ശക്തമാകുമ്പോൾ, ശക്തിയുടെ വലിപ്പത്തേക്കാൾ അതിനെ എത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതിനാണ് പ്രാധാന്യം കൈവരുന്നത്. ഇറാനെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാൻ നോക്കിയ അമേരിക്കയ്ക്ക്, സ്വന്തം വ്യോമ-നാവിക താവളങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ കൂടുതൽ തുക ചെലവഴിക്കേണ്ടിയും, വിമാനങ്ങളെ ദൂരങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടിയും വരുന്നു.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഉയർന്നുവരുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ഇതാണ്: ഇറാനെതിരെയോ മറ്റ് പ്രാദേശിക ശക്തികൾക്കെതിരെയോ സൈനിക സമ്മർദ്ദം തുടരുന്നതിനായി അമേരിക്കയ്ക്ക് സ്വന്തം കപ്പലുകളെയും വിമാനങ്ങളെയും താവളങ്ങളെയും എത്രത്തോളം ദൂരേക്ക് മാറ്റേണ്ടിവരും? അതിനായി ഇനിയും എത്രത്തോളം ഉയർന്ന തന്ത്രപരമായ വില നൽകേണ്ടിവരും?
ഭയം എന്നത് കേവലം സാധാരണക്കാരുടെ മാത്രം വികാരമല്ലെന്നും, ലോകത്തെ വിറപ്പിച്ച സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികൾക്കും ഒരുനാൾ സ്വന്തം ആസ്തികളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് വേവലാതിപ്പെടേണ്ടി വരുമെന്നും ഈ സംഭവങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഫെയർഫോർഡിൽ നിന്ന് ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി B-1 ബോംബറുകൾ പറന്നുയർന്നു പോകുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ ഇറാന് തങ്ങളുടെ സൈനിക ഭീഷണി ഫലപ്രദമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടാൻ അവസരം നൽകുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സുരക്ഷിതമായ അകലം (Safe Distance) എവിടെയാണെന്ന ചോദ്യത്തിന് മുന്നിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക ശക്തി പോലും ഇപ്പോൾ ഉത്തരം തിരയുകയാണ്.
